NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

SHIRIKA la Viwango Tanzania (TBS) limeipongeza Bodi ya Shirika la Uzalishaji Mali la Jeshi la Polisi (TPFCS) kwa kupata cheti cha viwango vya kimataifa, hatua ambayo itasaidia kuimarisha mifumo ya taasisi na kuongeza ufanisi katika utoaji huduma.
WATAALAMU wa manunuzi na ugavi wametakiwa kuzingatia maadili, sheria na taratibu za taaluma hiyo ili kudhibiti upotevu wa fedha za umma na kuhakikisha Serikali inapata thamani halisi ya fedha katika ununuzi wa bidhaa na huduma.

 


📌 Asisitiza umuhimu wa kuboresha miundombinu na kuhakikisha leseni za viwanda zinaendana na shughuli halisi za uzalishaji;

📌 Serikali kuendelea kuhamasisha ujenzi wa viwanda vipya na kutatua changamoto za viwanda vilivyopo;

📌 Atembelea viwanda vya Insignia limited coral paints na Mara Nile Group Limited vilivyoko mkoa wa Pwani;

📌 Viwanda vya ethanol kuongeza mahitaji ya mahindi na kuchochea uzalishaji wa zao hilo kwa matumizi ya viwandani.


Naibu Waziri wa Wizara ya Viwanda na Biashara, Mhe. Dennis Londo (Mb), amefanya ziara katika viwanda vya  Insignia limited Coral Paint na  Kiwanda cha kuzalisha Ethanol cha Mara Nile vilivyoko Kibaha mkoa wa Pwani, kwa lengo la kujionea shughuli za uzalishaji kwenye Kongani zilizopo mkoa wa Pwani na kusikiliza changamoto na namna ya kuzitatua.

Akiwa kwenye  kiwanda cha Insignia sambamba na Mkuu wa wilaya ya Kibaha aliyeambatana nae, Bwana Fadhili Nkurlu pamoja na wadau mbalimbali Mhe. Londo amesema, 

Serikali inaendelea kuhamasisha ujenzi wa viwanda vipya pamoja na kutembelea viwanda vilivyopo ili kubaini changamoto zinazokwamisha uzalishaji na kuzitafutia ufumbuzi. 

Amesema Mkoa wa Pwani una nafasi muhimu katika kukuza sekta ya viwanda kutokana na fursa zake za uwekezaji na umuhimu wake katika shughuli za kiuchumi na kumpongeza mwekezaji wa kiwanda hicho kupitia Mkurugenzi wake Bwana Isack Kiwango kwa kupanua uwekezaji kwenye uzalishaji wa rangi pamoja na bidhaa za vifungashio.

Kiwanda cha Insignia, ambacho kilianza shughuli zake Temeke kabla ya kuhamia Kibaha, kinajishughulisha na uzalishaji wa rangi pamoja na bidhaa za vifungashio vya plastiki na chuma. Kwa upande wake, mkurugenzi wa kiwanda hicho, Bwana Isack, amesema kiwanda kina matarajio ya kupanua shughuli zake na kutoa ajira zisizopungua 1,000, huku akiomba Serikali kusaidia kutatua changamoto za miundombinu, hususan barabara zinazohudumia maeneo ya viwanda.

Akiwa katika kiwanda cha kutengeneza Ethanol cha Mara Nile, Mhe. Londo amesema kiwanda hicho kinatatarajia kuleta mapinduzi kwenye kilimo kupitia Teknolojia ya kuzalisha ethanol kwa kutumia mahindi na hivyo kuongeza matumizi ya mahindi katika shughuli za viwandani, ikiwemo uzalishaji wa ethanol. 

Akitoa majumuisho ya ziara hiyo Mhe Londo amesema  pia  mahitaji ya mahindi yataongezeka kwasababu ya matumizi ya viwanda na hivyo zao hilo kuongezeka thamani na kusisitiza umuhimu wa kutafuta matumizi na masoko mbalimbali ya mahindi ili kuongeza thamani ya zao hilo na kupanua fursa za kibiashara kwa wakulima. 

Akizungumza katika Ofisi ya Mkuu wa Wilaya ya Kibaha, Mhe. Londo amesisitiza umuhimu wa kuhakikisha leseni zinazotolewa kwa viwanda zinaendana na shughuli halisi zinazofanyika. Amesema ni muhimu kufuatilia viwanda vinavyopewa leseni za uzalishaji kamili lakini katika utekelezaji wake vinafanya shughuli za kuunganisha bidhaa pekee, ili kuhakikisha shughuli za viwanda zinaendana na madhumuni ya leseni zao.

Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Kibaha, Fadhili Nkurlu, amesisitiza umuhimu wa ushirikiano kati ya Serikali na wadau wa sekta binafsi katika kuboresha mazingira ya uwekezaji na kutatua changamoto zinazokabili wafanyabiashara na wawekezaji.

Ziara hiyo ni sehemu ya maandalizi ya uzinduzi wa Sera ya Maendeleo Endelevu ya Viwanda ya mwaka 2025 na Sera ya Maendeleo ya Wajasiriamali Wadogo na wa Kati, Toleo la 2025, unaotarajiwa kufanyika Novemba 4, 2026. Sera hizo zinalenga kutoa mwelekeo wa maendeleo ya viwanda na kukuza shughuli za wajasiriamali nchini.

 


📌Waziri Homera afanya Ziara katika Kongani ya Viwanda Mkoani Ruvuma chini ya muwekezaji HWTZ kutoka China

📌Atoa rai kwa TANESCO kuharakisha mazungumzo na muwekezaji ili kusaini makubaliano ya utekelezaji wa mradi huo

📌Mradi wa kamapuni HWTZ ukikamilika kuzalisha zaidi ya Megawati 2,000


Waziri wa Nishati Mheshimiwa Dkt. Juma Homera amesema Shirika la umeme Tanzania TANESCO linatarajia kuingia makubaliano na muwekezaji kutoka  Kampuni ya Hongwang Tanzania Holdings (HWTZ ) kutoka China  kumpatia  jumla ya Megawati 200, kwa ajili ya ujenzi wa Mradi mkubwa wa kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme kwa kutumia makaa ya Mawe na nishati ya jua Mkoani Ruvuma.

Akizungumza Oktoba 23, 2026 wakati wa ziara yake katika kongani ya viwanda inayojihusisha na uwekezaji wa ujenzi wa mradi wa uzalishaji Umeme, Kiwanda cha  Alminium pamoja na  Chuma , Waziri Homera ametoa rai kwa TANESCO kuharakisha mchakato wa kuingia makubaliano ili mradi huo uanze kutekelezwa kwa haraka kwa maslahi mapana ya wananchi wa Mkoa wa Ruvuma na maeneo jirani.

Amesema Mradi huo unatakelezwa kwa gharama ya shilingi trilioni 7.8 ukitarajia kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme ukipishana kidogo na  Kituo cha kuzalisha umeme cha Julius Nyerere kinachozalisha  jumla ya megawati 2115.

‘’ Tumeelezwa Mradi huu utakuwa wa kwanza Barani Afrika, natoa rai kwa TANESCO kuharakisha mazungumzo na muwekezaji ili kuwapatia megawati 200, ili kuanza ujenzi wa mradi wa kuzalisha umeme unaoratajia kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme kwa kutumia makaa ya mawe na nguvu ya jua ili kuchochea shughuli za uzalishaji na fursa za kijamii’’, Alisisitiza Waziri Homera.

Kwa upande wake Mkuu wa Mkoa wa Ruvuma Brigedia Generali Ahmed Abbas ameishukuru Serikali chini ya Uongozi wa Rais Dkt Samia Suluhu Hassan kwa kuweka mazingira mazuri ya kuvutia uwekezaji ambapo umeme utakaozalishwa katika kongani hiyo utachochea fursa za ajira kwa vijana na shughuli nyingi za uzalishaji zitaongezeka hivyo kuongeza pato la Serikali.

‘’Tunamshukuru Sana Mhe. Rais Dkt Samia Suluhu Hassan kwa kuweka mazingira mazuri ya uwekezaji, sasa Kongani hii ya viwanda ambayo pia itakuwa na mradi wa kuzalisha umeme zaidi ya megawati 2,00O utaifanya Ruvuma kuwa miongoni mwa mikoa yenye miradi mikubwa ya kimkakati inayoongeza fursa nyingi za kijamii na kiuchumi pamoja na ajira zaidi ya 5,000 kwa vijana’’ Alieleza Brigedia Generali Abbas

Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Naibu Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO anayeshughulikia Mipango, Utafiti na Uwekezaji Mha. Amos Kaihula amesema kuwa kwa sasa TANESCO iko katika hatua za mwisho za mazungumzo za kusaini makubaliano ya kuwapatia  jumla ya megawati 200 ili muwekezaji aanze mchakato wa ujenzi wa mradi huo muhimu ambapo ukikamilika Muwekezaji huyo ataiuzia TANESCO sehemu ya umeme atakao zalisha.

Mradi huo wa kuzalisha umeme kwa kutumia makaa ya Mawe na nguvu ya Jua Mkoani Ruvuma unatarajiwa  kujengwa na muwekezaji kutoka kampuni ya HWTZ chini ya Kampuni mama ya HWHG kutoka China.









Wanafunzi wanaotaka kujiunga na Chuo Kikuu cha Johannesburg (UJ) nchini Afrika Kusini kupitia ufadhili wa Samia Scholarship sasa wanatakiwa kuwa na ufaulu wa Daraja A,katika somo la Kiingereza kwenye mtihani wa Kidato cha Nne.

Hayo yamesemwa na Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Prof. Adolf Mkenda, ambaye amesema licha ya mwanafunzi kuwa na ufaulu mkubwa katika masomo ya Sayansi kama Fizikia, Kemia na Hisabati, kigezo cha lugha ya Kiingereza ni lazima ili kukidhi masharti ya udahili ya vyuo vya kimataifa.

"Vyuo Vikuu vya Kimataifa vina masharti maalumu ya lugha, hivyo lazima wanafunzi lazima wajidhatiti, waimarishe Sayansi na pia Kiingereza ili waweze kuhimili ushindani wa masomo nje ya nchi," amesema Prof. Mkenda.

Amesema Serikali inaendelea kuwaandaa wanafunzi kujiunga na vyuo mbalimbali vya kimataifa, vikiwemo Chuo Kikuu cha Johannesburg na vyuo vikuu vya Ireland, na wanapaswa kuzingatia taratibu zote za udahili na ufadhili.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Samia Scholarship, Profesa Emeritus Yunus Daudi Mgaya, amesema Wizara imeingia makubaliano na Chuo Kikuu cha Johannesburg kusomesha vijana wa Kitanzania katika fani za Sayansi ya Data (Data Science), Akili Mnemba (Artificial Intelligence) na fani zinazohusiana.

Alisema mwaka huu Serikali imepeleka wanafunzi 16 katika chuo hicho na inatarajia kupeleka kundi lingine la wanafunzi 16 au zaidi kulingana na maendeleo ya majadiliano.

Prof. Mgaya amefafanua kuwa walengwa wakuu wa programu hiyo ni wanafunzi wa mchepuo wa Fizikia, Kemia na Hisabati (PCM) au Fizikia, Kemia na Kompyuta (PGM/PNC) wenye ufaulu wa juu, lakini lazima pia watimize kigezo cha Kiingereza kwa kufanya mitihani ya kimataifa ya lugha na kufaulu kwa viwango vinavyotakiwa.

"Kuna wanafunzi wana uwezo mkubwa sana wa Sayansi lakini changamoto ya lugha inawanyima nafasi. Ndio maana tunawasihi walimu wa shule za msingi na sekondari kuimarisha ufundishaji wa Kiingereza tangu ngazi za chini," alisema.

Ameongeza kuwa wanafunzi wanaolenga vyuo vya Ireland kama vile Chuo Kikuu cha Limerick, Galway na University College Dublin nao wanapaswa kujiandaa kwa kuzingatia vigezo hivyo vya lugha.

Lengo la Serikali amesema, ni kuhakikisha wanufaika wa Samia Scholarship wanakuwa na uwezo wa kutosha kitaaluma na ki-lugha ili waweze kuhimili mazingira ya masomo ya nje na hatimaye kurejea kutumia maarifa yao kuchangia maendeleo ya Tanzania.


















NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

TAASISI ya Elimu Tanzania (TET) na Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote (UCSAF) zimesaini Hati ya Makubaliano ya ushirikiano wa miaka mitano, unaolenga kuboresha ufundishaji na ujifunzaji kwa kutumia teknolojia ya kidijitali.

 


Na. Saidina Msangi, WF, Arusha.

Serikali imeeleza kuwa itaendelea kujenga mfumo wa kodi wa haki, unaotabirika kuwezesha ukuaji wa biashara na uwekezaji nchini, ili kufikia malengo ya Dira 2050 ya kujenga uchumi wa Dola za Marekani Trilioni 1 ifikapo mwaka 2050.

Hayo yalibainishwa na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde (Mb), kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), wakati akifungua mkutano wa mwaka wa Kampuni ya kimataifa inayojihusisha na utoaji wa huduma za ushauri wa kodi, ukaguzi wa mahesabu, na ushauri wa kibiashara ya Ernst &Young-Tanzania, uliofanyika katika ukumbi wa mikutano wa hoteli ya Gran Melia, jijini Arusha.

Mhe. Munde alisema kuwa kufikiwa kwa malengo ya Dira 2050 kunategemea juhudi za Serikali na ushirikiano wa karibu na sekta binafsi na kampuni za huduma za kitaalamu kama EY Tanzania.

"Ili kufikia uchumi wa Dola za Marekani Trilioni 1 ifikapo mwaka 2050, tunahitaji uwekezaji wenye tija kutoka sekta binafsi, taasisi imara, na mfumo wa kodi unaochochea ushindani na ukuaji wa biashara ambapo Serikali imeazimia kuweka mazingira rafiki yatakayomwezesha mlipakodi kutimiza wajibu wake kwa hiari," alisema Mhe. Munde.

Mhe. Munde alifafanua kuwa ili kufikia malengo hayo Serikali itaendelea kutekeleza mapendekezo ya Tume ya Rais ya Mapitio ya Mfumo wa Kodi, ikiwa ni pamoja na kuunganisha mifumo ya Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) na Mamlaka za Serikali za Mitaa (LGA), pamoja na kutenga asilimia 5 ya rasilimali za Serikali za Mitaa kwa ajili ya uboreshaji wa miundombinu ya masoko.

Aidha, alisema mifumo ya Tehama na uchanganuzi wa takwimu itaendeelea kuimarishwa ili kupunguza ulazima wa walipakodi kukutana ana kwa ana na maofisa wa kodi, pamoja na kufanya ukaguzi wa pamoja kati ya taasisi za udhibiti.

‘‘Serikali pia itaendelea Kutoa unafuu wa kodi wa mwaka mmoja kwa biashara ndogo mpya zilizoanzishwa, ili kuzipa nafasi ya kukuza mtaji na kutengeneza pamoja na kutekeleza mkakati wa MKUMBI II unaolenga kupunguza mlundikano wa ada na tozo, ambapo Wizara ya Fedha imetenga Sehemu Maalum ya Mapato Yasiyo ya Kodi (Non-Tax Revenue section) kuratibu eneo hilo’’ alifafanua Mhe. Munde.

Mhe. Munde alisisitiza taasisi za kitaalamu na washauri wa kodi kuendelea kutoa ushauri wenye maadili unaolinda uendelevu wa biashara na maslahi ya taifa kwa wakati mmoja, huku ukihimiza elimu ya kodi kuendelea kutolewa kwa jamii.

Mhe. Munde aliwaasa washiriki wa mkutano huo kutumia fursa hiyo ya kimkakati kujadili sera za kodi, fursa za uwekezaji na namna ya kuboresha ukusanyaji wa mapato ya ndani kwa ustawi wa uchumi wa Tanzania.

Kwa upande wake Mkuu wa Huduma za Kodi wa Kampuni ya kimataifa inayojihusisha na utoaji wa huduma za ushauri wa kodi, ukaguzi wa mahesabu, na ushauri wa kibiashara ya Ernst &Young-Tanzania, Bw. Donald Nsanyiwa, alisema kuwa Mkutano huo una lengo la kujenga mfumo wa kodi wenye ufanisi, uwazi na unaochochea ukuaji wa uchumi wa Taifa ili kuboresha ukusanyaji wa mapato ya ndani bila kuathiri shughuli za sekta binafsi.

Alisema mkutano huo utajikita katika maeneo makuu matatu ikiwemo kuimarisha ushirikiano wa hiari katika ulipaji kodi, kuziandaa biashara kukabiliana na mabadiliko ya kisheria na kisera, pamoja na kujenga uaminifu kati ya walipakodi na Mamlaka ya Mapato (TRA).

‘‘Tutajadili mapendekezo ya mbinu bora za kibiashara ambazo zinaweza kusaidia kuongeza utii wa sheria za kodi na wakati huo huo kuchochea ukuaji wa biashara na uchumi kwa ujumla. Tutarejea pia baadhi ya hoja na mapendekezo ya kikodi yaliyojadiliwa katika mwaka uliopita, pamoja na hatua zilizochukuliwa na Serikali na namna mabadiliko hayo yanavyoweza kuendelea kuboresha mazingira ya biashara nchini’’, alisema Bw. Nsanyiwa.

Aidha, Bw. Nsanyiwa aliongeza kuwa ni muhimu kuwa na majadiliano yenye kujenga ushirikiano kati ya wafanyabiashara, wataalamu wa kodi na Serikali, hasa katika kipindi ambacho kuna mabadiliko mbalimbali ya kisera, kisheria na kiutendaji.

Alisema katika mkutano huo, wataalamu wao watashirikisha uzoefu na maarifa kuhusu changamoto mbalimbali zinazojitokeza katika usimamizi na ulipaji wa kodi, pamoja na namna bora ya kuzitatua ili kuhakikisha kwamba mabadiliko yanayoendelea yanaeleweka vizuri na kwamba wafanyabiashara wanakuwa tayari kuyatekeleza.

Bw. Nsanyiwa aliongeza kuwa washiriki wa mkutano huo watapata fursa ya kujadili na kupata uelewa wa kina kuhusu namna ya kuboresha uelewa wa walipakodi kuhusu mifumo mipya ya kidijitali inayotumika katika usimamizi wa kodi kwa kuwa mifumo ya kidigitali imekuwa sehemu muhimu ya usimamizi wa kodi ili waweze kutumia mifumo hiyo kwa usahihi na kwa ufanisi.

Mkutano huo wenye kaulimbiu, (Bolder Thinking, Smarter Tax, Stronger Future), uliwakutanisha washiriki kutoka sekta ya umma na binafsi, wanadiplomasia, wawekezaji pamoja na wataalamu wa kodi.

 


Farida Radhaman na Josephine Majura, WF, Dodoma

Serikali imeziagiza taasisi zote zinazohusika na ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi kuimarisha mifumo ya ukusanyaji, usimamizi na ufuatiliaji wa fedha ili kuhakikisha kila shilingi inayostahili kukusanywa inaingia katika mifumo rasmi ya Serikali na kusaidia kugharamia huduma za jamii pamoja na miradi ya maendeleo.

Wito huo umetolewa jijini Dodoma na Naibu Katibu Mkuu, Wizara ya Fedha, Bw. Elijah Mwandumbya, wakati akifungua kikao cha wataalum cha mafungu yanayohusika na ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi, kwa lengo la kupitia taarifa za makusanyo, kujadili changamoto na kuandaa mapendekezo yatakayosaidia kuboresha usimamizi wa mapato ya Serikali.

Bw. Mandumbya alisisitiza kuwa kuongeza viwango vya tozo au kubaini vyanzo vipya vya mapato pekee hakutoshi bila kuimarisha mifumo ya ukusanyaji na kudhibiti mianya ya upotevu wa fedha za umma.

“Ni muhimu kuhakikisha kila shilingi inayostahili kukusanywa na Serikali inaingia katika mifumo rasmi. Tunapaswa kuimarisha usimamizi na ufuatiliaji wa mapato ili kuzuia upotevu wa fedha ambazo ni muhimu katika utekelezaji wa mipango ya Serikali na utoaji wa huduma kwa wananchi,” alisisitiza Bw. Mwandumbya.

Alisema kuwa juhudi za kuongeza mapato zinapaswa kuzingatia hali halisi ya uchumi na kulinda mazingira yanayowawezesha wananchi kufanya shughuli halali za kiuchumi.

Aliongeza kuwa ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi ni jukumu la pamoja linalohitaji ushiriki wa taasisi zote katika hatua za upangaji wa makadirio, utekelezaji, ufuatiliaji na tathmini huku akiwasihi kutumia kikao hicho kuweka maazimio yenye mikakati inayotekelezeka, majukumu yaliyo wazi na utaratibu madhubuti wa kufuatilia matokeo.

“Lengo letu si kuongeza mapato pekee, bali pia kuhakikisha hakuna fedha zinazopaswa kuingia Serikalini zinazopotea kutokana na udhaifu wa mifumo au usimamizi usioridhisha. Kila taasisi inapaswa kutekeleza wajibu wake na kuhakikisha maazimio yanayokubaliwa yanafuatiliwa hadi kuleta matokeo,” alieleza Bw. Mwandumbya.

 

Alisema Takwimu za makusanyo ya mwaka wa fedha 2025/26 zinaonesha kuwa mchango wa mapato yasiyo ya kodi unatofautiana kwa kiasi kikubwa kati ya taasisi za Serikali, huku baadhi zikichangia sehemu kubwa ya mapato na nyingine zikiwa na mchango mdogo.

Bw. Mwandumbya alisema takwimu hizo zinaonesha umuhimu wa taasisi zenye mchango mdogo kupitia upya mikakati yao na kujifunza kutoka kwa taasisi zinazofanya vizuri.

“Bado kuna fursa nyingi za mapato ambazo hazijafikiwa kikamilifu. Ni muhimu kwa kila taasisi kubaini fursa hizo na kuimarisha usimamizi ili kuongeza mchango wake katika mapato ya Serikali,” alisisitiza Bw. Mwandumbya.

Bw. Mwandumbya alisema pamoja na changamoto hizo, mapato yasiyo ya kodi yameendelea kuonesha ongezeko. Katika kipindi cha Julai hadi Agosti cha mwaka wa fedha 2026/27, Serikali ilikusanya shilingi trilioni 1.06 sawa na ufanisi wa asilimia 114.7 ya lengo la kipindi hicho.

Alisema makusanyo hayo yanaonesha ukuaji wa asilimia 34.4 ikilinganishwa na kipindi kama hicho mwaka 2025, na kubainisha kuwa katika mwaka wa fedha 2025/26, Serikali ilikusanya shilingi trilioni 4.3175 kati ya lengo la shilingi trilioni 4.682, sawa na ufanisi wa asilimia 92.2.

Kwa upande wake, Mkurungenzi wa Idara ya Mipango wa Wizara ya Fedha, Bw. Amoury Amoury ambaye alitoa maelezo ya awali kuhusu kikao hicho kwa niaba ya Kamishna wa Idara ya Uchambuzi wa Sera, Wizara ya Fedha, Dkt. Remidius Ruhinduka, alisema katika kikao hicho, washiriki watapata fursa ya kutathmini utekelezaji wa maazimio ya kikao kilichopita pamoja na kujadili mwenendo wa ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi na usajili wa vyanzo vya mapato.

Alisema kikao hicho kililenga kupata mapendekezo ya kitaalamu yanayosisitiza umuhimu wa kuimarisha usimamizi wa vyanzo vilivyopo, kubaini fursa mpya za mapato na kuongeza uelewa wa wadau kuhusu taratibu za usajili, ili kuboresha usimamizi na ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi kwa kusaidia kupanua wigo wa ukusanyaji wa mapato na kuongeza mchango wa mapato yasiyo ya kodi katika kugharamia shughuli za Serikali na miradi ya maendeleo.

Naye Mkurugenzi wa Mifumo ya Usimamizi wa Fedha na Huduma za Tehama, Dkt. John Sausi alielezea hatua mbalimballi zinazofanywa na Serikali kupitia Wizara ya Fedha katika kuboresha matumizi ya mifumo ya kidijitali, ikiwemo mfumo wa Control Number, ili kuongeza ufanisi na kurahisisha malipo ya huduma za Serikali.

Dkt. Sausi alisema kuwa baadhi ya changamoto zinazoathiri ufanisi wa mifumo hiyo ni pamoja na kuchelewa kwa taasisi kufanya upatanisho wa miamala (reconciliation) na hitilafu za kiufundi zinazoweza kujitokeza katika mifumo ya benki.

Alisema taasisi za Serikali zimetakiwa kufanya uhakiki wa miamala na taarifa za akaunti zao kwa wakati, huku ushirikiano kati ya Serikali, benki na wadau wa mifumo ukiendelea kuimarishwa ili kuhakikisha mapato yote yanayostahili yanakusanywa na kurekodiwa ipasavyo.

Kikao hicho ni sehemu ya maandalizi ya kikao kazi cha Maafisa Masuuli wa mafungu yote yanayokusanya mapato yasiyo ya kodi ili kwa pamoja kufanya tathmini ya ukusanyaji wa mapato kwa mwaka wa fedha 2025/26 na mikakati ilyowekwa kwa kila Fungu ili kufikia malengo ya mapato ya mwaka 2026/27 kinachotarajia kufanyika hivi karibuni.

 

Mamlaka ya Rufani ya Zabuni za Umma (PPAA) imewajengea uwezo Wabunifu wa Majengo na Wakadiriaji Majenzi kuhusu mazingira ya haki katika mchakato wa zabuni za umma, ili waweze kudai haki zao pindi wanapoona hawakutendewa haki kwenye michakato ya zabuni za umma walizoshiriki.

Mkuu wa Sehemu ya Huduma za Sheria PPAA, Bi. Agnes Sayi akizungumza na waandishi wa Habari kwa niaba ya Katibu Mtendaji wa PPAA, pembezoni mwa Mkutano Mkuu wa Sita wa Wabunifu wa Majengo na Wakadiriaji Majenzi, ulioandaliwa na Bodi ya Usajili wa Wabunifu wa Majengo na Wakadiriaji Majenzi (AQRB) Jijini Arusha amesema lengo PPAA kushiriki maonesho hayo ni kutoa elimu kuhusu haki katika mchakato wa zabuni za umma.

“Sheria ya ununuzi wa Umma ya Mwaka 2023, iliweka sharti la lazima kuwa ununuzi wote wa umma ufanyike kieletroniki katika mfumo wa NeST, baada ya sharti hilo PPAA ilijenga Moduli ndogo ya kupokea na kushughulikia malalamiko na rufaa ambapo imekuwa na mchango mkubwa kwa taasisi nunuzi na waabuni,” amesema Bi. Sayi

Bi. Sayi ameongeza kuwa, awali kabla ya kuanza kwa matumizi ya Moduli ya kuwasilisha Malalamiko na rufaa, wazabuni ambao hawakuridhika na uamuzi wa Maafisa Masuuli na Taasisi Nunuzi walilazimika kuwasilisha malalamiko au rufaa zao moja kwa moja katika ofisi za PPAA, Dodoma. Jambo lililokuwa linatumia muda, gharama, kupotea kwa baadhi ya nyaraka za zabuni na kuchangia kupunguza misingi ya uwazi na uwajibikaji kwa pande zote mbili.

“Baada ya kuanza rasmi kwa matumizi ya Moduli hiyo imerahisisha uwasilishaji wa malalamiko na kutoa fursa kwa wazabuni wengi zaidi ikiwa ni pamoja na kuokoa muda, gharama, kuongeza uwazi na uwajibikaji katika mchakato ya ununuzi wa umma na Utunzaji wa kumbukumbu za malalamiko na rufaa kwa usahihi na urahisi,” amesema Bi. Sayi

Aidha, Bi. Sayi alifafanua kuwa mazingira ya haki katika mchakato wa zabuni za umma ni yale yanayohakikisha kuwa washiriki wote wanatendewa kwa usawa na bila upendeleo. Alisisitiza kuwa mazingira hayo yanapaswa kuzingatia sheria, kanuni na masharti yaliyowekwa katika nyaraka za zabuni, huku yakipinga vitendo vya rushwa na kuhakikisha uwazi na uadilifu katika mchakato mzima wa ununuzi wa umma.

Sanjari na matumizi ya Moduli, PPAA imefanikiwa kuanzisha huduma ya Mkutano kwa njia ya Mtandao “Video Conference” ambapo hutumika kusikiliza mashauri kwa wahusika walioshindwa kufika moja kwa moja katika Ofisi za PPAA kwa ajili ya kusikiliza mashauri yalilowasilishwa mbele yake.

Bi. Sayi ameongeza kuwa huduma ya Video Conference imetoa fursa ya kuwasikiliza wahusika wa shauri walioshindwa kufika PPAA kutokana na sababu mbalimbali na kuiwezesha Mamlaka ya Rufani kutekeleza jukumu lake la msingi la utatuzi wa migogoro itokanayo na michakato ya ununuzi wa Umma. 

“Kwa sasa baadhi ya mashauri yameshasikilizwa kwa kwa “video conference” na baadhi ya washiriki wakiwa katika mikoa mbalimbali ya Tanzania na wengine kutoka katika mataifa ya Afrika Kusini, Nigeria, Poland, India na China,” amebainisha Bi. Sayi

Katika hatua nyingine, Bi. Sayi ameongeza kuwa PPAA imenzisha matumizi ya Programu ya Simu ya Mkononi “Mobile App” kwa lengo la kuwawezesha wazabuni kuwasilisha malalamiko na rufaa dhidi ya maamuzi yanayotolewa katika michakato ya ununuzi wa umma. Hatua hii inalenga kupunguza gharama za kupata haki pamoja na kuharakisha utatuzi wa migogoro.

Bi. Sayi amewasihi Wabunifu wa Majengo na Wakadiriaji Majenzi na wadau wengine kuzingatia sheria na kanuni za ununuzi wa umma ili kuiwezesha Serikali kuwa na mfumo wa ununuzi unaochochea ushindani, matumizi bora ya fedha za umma na utekelezaji wenye mafanikio wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Mkutano Mkuu wa Sita wa Bodi ya Usajili wa Wabunifu wa Majengo na Wakadiriaji Majenzi (AQRB) ulioanza tarehe 20 – 23 Oktoba, 2026 umeongozwa na Kaulimbiu: Kuijenga Tanzania tunayoitaka kuelekea 2050: Kuimarisha Ushirikiano wa Kikanda na Kimataifa kwa Mazingira Endelevu ya Ujenzi




 

 


Na: OWM–TAMISEMI, Mbeya

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM–TAMISEMI), Mhe. Prof. Riziki Shemdoe, ameelekeza kuundwa kwa timu itakayozunguka Jiji la Mbeya kufanya tathmini ya maeneo watakayotumia madereva wa bajaji, njia watakazotumia, njia za daladala pamoja na kupendekeza njia za usafiri zitakazowawezesha abiria kufika katika eneo la uwanja wa ndege wa zamani, ambako soko la wamachinga litajengwa.

Prof. Shemdoe amesema uundaji wa timu hiyo ni hatua ya kutatua mgogoro baina ya madereva wa bajaji na daladala uliopelekea kuibuka kwa mgomo wa madereva hao na kusababisha kusimama kwa huduma za usafiri jijini Mbeya, na kuongeza kuwa mgomo huo ulitokana na uongozi wa mkoa kutowashirikisha kikamilifu madereva wa bajaji katika kutekeleza maelekezo ya Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kuboresha usalama wa madereva hao.

Prof. Shemdoe ametoa maelekezo hayo leo, Oktoba 22, 2026, jijini Mbeya kwa Mkuu wa Mkoa wa Mbeya, Mhe. Jumanne Sagini, ya kuunda timu hiyo baada ya kufanya kikao na makundi husika. Amemtaka timu hiyo iwe na wawakilishi kutoka Ofisi ya Mkuu wa Mkoa, LATRA, Halmashauri ya Jiji, wamachinga, madereva wa bodaboda, bajaji na daladala, na kuwasilisha taarifa ndani ya siku 14 ili kuwezesha kutatuliwa kwa changamoto iliyojitokeza jijini Mbeya.

“Timu hiyo, Mheshimiwa Mkuu wa Mkoa, uiandalie hadidu za rejea, lakini miongoni mwa kazi zinazotakiwa kufanywa ni kuzunguka mji wote wa Mbeya ili kuangalia bajaji zitakaa wapi, daladala zitapita wapi, pamoja na kuandaa njia za usafiri za kuja hapa katika eneo ambalo soko la wamachinga litajengwa,” amesisitiza Prof. Shemdoe.

Kutokana na hatua hiyo, Prof. Shemdoe na wawakilishi wa madereva wa bajaji wamekubaliana kuwa madereva hao warejee kazini na kuwa tayari kwa utaratibu utakaowekwa na Serikali ili waendelee kutoa huduma za usafiri na usafirishaji kwa wananchi wa Jiji la Mbeya.

Kwa upande wake, Mwakilishi wa Madereva wa Bajaji, Bw. Damas Mwakalinga, amemshukuru Prof. Shemdoe kwa kusikiliza hoja zao na kusema kuwa wako tayari kushirikiana na Serikali ili kumuunga mkono Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika kuhakikisha Mkoa wa Mbeya unakuwa salama na unaendelea kudumisha amani.












 


NAIBU Waziri wa Madini na Mbunge wa Jimbo la Longido mkoani Arusha, Dk. Stephen Kiruswa, ameitaka Kampuni ya Soils for the Future Tanzania kutoa elimu zaidi kwa wananchi kuhusu mradi wa hewa ukaa ili kuondoa hofu na dhana kuwa mradi huo una malengo mabaya kwa jamii.

Kiruswa alitoa kauli hiyo katika mkutano wa hadhara uliofanyika katika Kijiji cha Lesing’ita, Kata ya Mundarara, Wilaya ya Longido, baada ya baadhi ya wananchi kueleza wasiwasi kuhusu mradi huo, wakidai kuwa ardhi imeuzwa, mradi umesainiwa na watu wachache na elimu ya kutosha haikutolewa kwa jamii kabla ya utekelezaji wake.

Alisema mradi wa hewa ukaa ni muhimu kwa wananchi wa Kata ya Mundarara na Longido kwa ujumla, hivyo ni muhimu jamii kupata uelewa wa kutosha kuhusu malengo yake na manufaa yanayotarajiwa.

Aliongeza kuwa Serikali Kuu na Chama Cha Mapinduzi (CCM) vinatambua umuhimu wa mradi huo, akieleza kuwa waendelezaji wake walipata baraka kutoka Serikali Kuu.

Naibu Waziri huyo alisema idadi ndogo ya wananchi walioshiriki katika vikao vya awali vya kujadili na kupitisha mradi huo ni miongoni mwa mambo yanayohitaji kufanyiwa kazi ili kuhakikisha jamii nzima inapata nafasi ya kuelewa na kushiriki katika maamuzi yanayohusu maendeleo yao.

Kutokana na hali hiyo, Kiruswa aliiagiza kampuni hiyo kuitisha kikao kingine Novemba 7, mwaka huu, kikihusisha viongozi wote wa serikali na chama, viongozi wa kimila, watu maarufu na wananchi wengine, wakiwemo yeye mwenyewe, ili kujadili mradi huo na kufikia muafaka unaozingatia maslahi ya wana Longido.

Alisema ushiriki mpana wa wananchi ni muhimu katika kuondoa sintofahamu iliyojitokeza na kuhakikisha kuwa jamii inapata ufafanuzi kuhusu utekelezaji wa mradi huo, badala ya kuendelea kuwepo kwa hofu na madai yanayoweza kuongeza mvutano miongoni mwa wananchi.

Akizungumzia suala la makundi ndani ya jamii na chama, Kiruswa alisema tofauti zilizoanza wakati wa uchaguzi wa serikali za mitaa na uchaguzi mkuu wa mwaka jana zimeendelea kujenga uhasama kati ya baadhi ya wananchi na viongozi waliochaguliwa.

Aliahidi kukutana na waratibu wa makundi hayo ili kujadili changamoto zilizopo na kutafuta muafaka utakaosaidia kurejesha mshikamano na ushirikiano katika jamii ya Longido.

Kiruswa alisema makundi ndani ya chama yanaweza kuwa kikwazo kwa maendeleo iwapo yataendeleza migawanyiko badala ya kuunganisha wananchi katika shughuli za maendeleo.

Alisema, akiwa Mbunge wa Jimbo la Longido, atahakikisha anaitisha vikao mapema iwezekanavyo mwishoni mwa mwezi huu ili kujadili tofauti hizo na kuhakikisha kila mmoja anaheshimu maamuzi ya wananchi waliochagua viongozi waliopo madarakani.

Alisisitiza kuwa ni muhimu wananchi na viongozi kuweka mbele maslahi ya jamii na maendeleo ya eneo hilo, huku wakitafuta njia za kumaliza tofauti zao kwa mazungumzo.

Kwa upande wake, Meneja wa mradi wa Kampuni ya Soils for the Future Tanzania, Richard Ndasikoi, alimshukuru Kiruswa kwa kutoa ufafanuzi kwa wananchi wa Kata ya Mundarara kuhusu uhalisia wa mradi huo.

Ndasikoi alisema ufafanuzi huo utasaidia kuondoa dhana iliyoenezwa na baadhi ya watu kuwa kampuni hiyo imechukua ardhi yote katika kata hiyo, akisisitiza kuwa madai hayo si ya kweli.

Alisema kampuni iko tayari kutoa elimu zaidi kwa kushirikisha jamii nzima, kama alivyoagiza mbunge huyo, ili kuhakikisha wananchi wanapata uelewa mpana kuhusu malengo ya mradi na manufaa yake.

Aliongeza kuwa lengo la kampuni hiyo ni kuhakikisha jamii inafahamu kwa kina mradi huo na nafasi yake katika kuleta manufaa kwa wananchi wa Longido.

Naye Mwanasheria wa Halmashauri ya Wilaya ya Longido, Chama Mwita, aliwataka wananchi wa Kijiji cha Lesing’ita, Kata ya Mundarara na maeneo mengine kujitokeza kwa wingi katika kikao kilichopangwa kufanyika Novemba 7, mwaka huu

Mwita alisema ushiriki wa wananchi ni muhimu katika kujadili na kufikia muafaka kuhusu mradi huo ili jamii iweze kuelewa namna itakavyonufaika nao.

Aliongeza kuwa wananchi wanapaswa kupata taarifa sahihi kuhusu mradi huo na kuepuka kueneza madai yasiyothibitishwa ambayo yanaweza kuongeza hofu na mvutano ndani ya jamii.

Alisema mradi wa hewa ukaa unasimamiwa na kuratibiwa na Serikali Kuu, akieleza kuwa sera na mipango ya serikali inatambua umuhimu wa miradi ya aina hiyo.

Mwita alisisitiza kuwa ardhi ni ya wananchi na kwamba masuala yanayohusu matumizi yake yanapaswa kufafanuliwa kwa uwazi ili wananchi waweze kuelewa taratibu zinazotumika na namna maslahi yao yanavyolindwa.