Katika jamii ya Kimaasai, maisha ya mwanaume hupitia hatua mbalimbali za kimila zinazoonyesha ukuaji, Miongoni mwa hatua hizo muhimu ni kufanyiwa sherehe inayojulikana kwa jina la Orkiteng le Sirit ikimaanisha ni mwisho wa ujana na kuingia uzeeni.
Katika hatua hii ambapo mtu anatawazwa kuingia rika la uzee, wazee wa jamii hiyo huchagua Dume la rika ambalo lina afya njema na lililohasiwa tangu utoto wake, dume hili siku ya shughuli ndio hutolewa mwanzo kwenye boma lenye Ng’ombe wengi na kumwagiwa maziwa kisha hunyongwa hadi kufa.
Sherehe ya Orkiteng le Sirit , si sherehe ya kawaida bali ni tukio la heshima kubwa linalofanyika kwa kufuata mila na desturi za kale zilizorithishwa kutoka kizazi hadi kizazi. Kwa jamii ya Kimaasai, ni hatua ya ukamilifu wa mwanaume na uthibitisho kwamba ametimiza majukumu yake ya kifamilia na kijamii, kufanyiwa sherehe hii hakuangalii umri ila inazingatia jinsia kwa kuwa anayefanyiwa sherehe hii ni mwanaume pekee, vigezo vinavyoangaliwa ili mwanaume afanyiwe sherehe hii, ni lazima awe ameoa, awe na watoto wa kike na kiume na awe mtu mwema na maadili katika jamii.
Akizungumza wakati wa sherehe hiyo, Alaigwanani wa kabila la kimasai Maningo Rinjo amesema viongozi wa mila wa ukoo kama (Laizer, Mollel, Laitayo, Ngidong’i) ndio wenye jukumu la kumchagua dume atakayechinjwa baada ya kujiridhisha kuwa ana sifa zote zinazotakiwa kwa mujibu wa mila na desturi za Kimaasai ili kutekeleza jukumu hilo la kijamii ambalo linahudhuriwa na ndugu wote wa familia na jamii yote ya wamasai inayozunguka Kijiji hicho.
“Si kila dume anaruhusiwa kutumika katika sherehe hii, sisi viongozi wa mila hukagua na kuthibitisha sifa zake kabla ya kutoa ruhusa ya kuchinjwa, dume wa kutekeleza sherehe hii lazima awe amehasiwa tangu utotoni, hajawahi kumpanda dume jike, pembe zake ziwe zimenyooka bila kupinda mithili ya pembe za mbogo, asiwe mgonjwa na sifa zingine za ndani ambazo viongozi wa kimila ndio huzichunguza kwa undani,” alisema Alaigwanani Maningo Rinjo.
Alaigwanani Olonyori Lemoyan kutoka Ukoo wa Laizer Kata ya Nainokanoka Ngorongoro alisisitiza kuwa si kila mwanaume anastahili kufanya sherehe ya Orkiteng le Sirit, moja wa masharti muhimu ili mwanaume afanyiwe tukio hilo kuwa
na familia yenye watoto wa kike na kiume, awe na mali na uelekeo wa maisha, mtu anayejali watu na awe ni rafiki wa ukoo wake na jamii inayomzunguka pamoja na kupata ridhaa ya ukoo wake kufanya sherehe hiyo.
“Orkiteng le Sirit ni heshima kubwa katika jamii ya Kimaasai. Mwanaume lazima awe ametimiza wajibu wake wa kifamilia kwa kupata watoto wa kike na wa kiume. Bila kutimiza sharti hilo, hawezi kufikia hatua hii muhimu ya maisha,” alisema Alaigwanani Olonyori Lemoyan.
Wakati wa sherehe hizo baada ya dume kunyongwa na kutolewa nyama zake, mwanaume anayehitimu (anayepandishwa rika) pamoja na mke wake na mama yake mzazi wanatakiwa hukalia utumbo wa dume hilo kama ishara ya kuaga rasmi ujana na kuingia katika hatua ya uzee. Kitendo hicho hubeba maana kubwa ya kiutamaduni na kuashiria mwanzo wa jukumu jipya ndani ya jamii na kuachana na usharobaro na mambo yote ya ujana.
Baada ya taratibu hizo kukamilika, rika la Korianga huungana na mwenzao aliyeingia hatua ya uzee timilifu huimba nyimbo za furaha na heshima huku wakielekea bomani, wakimpongeza mwenzao kwa kufikia hatua hiyo adhimu. Nyimbo hizo huashiria kukubalika kwake rasmi katika kundi la wazee na kupewa nafasi ya kushiriki kikamilifu katika mila, desturi na maamuzi yanayohusu ustawi wa jamii.
Orkiteng le Sirit si tu sherehe ya kuchinja dume laa hasha, ni alama ya mafanikio ya maisha, uwajibikaji wa kifamilia na heshima ya kuwa mzee katika jamii ya Kimaasai. Hatua hii ni urithi wa kipekee unaoendelea kuunganisha vizazi na kuhifadhi utamaduni wenye thamani kubwa kwa jamii hiyo.
Waziri wa Nishati, Deogratius Ndejembi, amesema serikali imechukua hatua madhubuti kumaliza changamoto za kukatika kwa umeme zilizokuwa zikiathiri baadhi ya maeneo ya Wilaya ya Kongwa mkoani Dodoma, hali iliyokuwa ikisababisha wilaya nzima kukosa umeme pindi hitilafu zinapotokea kwenye baadhi ya sehemu za mtandao.
Ndejembi amebainisha hayo leo wakati wa uzinduzi wa Kituo cha Usambazaji Umeme (Switching Station) pamoja na transfoma mpya zilizojengwa kwa lengo la kuimarisha na kudhibiti mfumo wa usambazaji umeme katika wilaya hiyo.
Amesema uwepo wa miundombinu hiyo utasaidia kwa kiasi kikubwa kupunguza changamoto ya mgao wa umeme wa ghafla, ambao hapo awali ulikuwa ukisababisha maeneo mengi ya Kongwa na wilaya jirani kuathirika pindi hitilafu inapotokea sehemu moja ya mfumo.
“Kwa muda mrefu, changamoto ya voltage ndogo na kukatika kwa umeme mara kwa mara ilikuwa kikwazo kikubwa kwa wananchi na wajasiriamali wadogo, hususan waliokuwa wakishindwa kuendesha shughuli za uzalishaji kama kusaga nafaka na kukamua mafuta kutokana na uhaba wa umeme wa uhakika,” amesema Ndejembi.
Ameongeza kuwa serikali, chini ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan, imeendelea kuliweka sekta ya nishati katika kipaumbele cha juu, hali iliyowezesha utekelezaji wa miradi mikubwa ya kimkakati inayolenga kuboresha maisha ya wananchi na kuchochea maendeleo ya kiuchumi.
Amesema zaidi ya shilingi bilioni 10 zimewekezwa katika eneo la Mbande kwa ajili ya ujenzi wa Switching Station hiyo, hatua ambayo itanufaisha wakazi wa wilaya za Kongwa, Kiteto, Gairo, Chamwino na Mpwapwa kwa kupata umeme wa uhakika na wa kutosha.
“Lengo letu siyo tu kuhakikisha wananchi wanapata umeme wa kuwasha taa, bali ni umeme wa kuendesha viwanda na shughuli za uzalishaji. Hii itasaidia kukuza uchumi wa maeneo haya na kuongeza fursa za ajira,” ameongeza.
Uzinduzi wa mradi huo unatajwa kuwa sehemu ya jitihada za serikali kuboresha miundombinu ya nishati nchini na kuhakikisha upatikanaji wa umeme wa uhakika unafika kwa wananchi wengi zaidi, hususan maeneo ya vijijini na pembezoni.
Na: OWM (KAM) – Dar es Salaam
Serikali ya Awamu ya Sita chini ya uongozi wa Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan imeendelea kutoa fursa za ajira zenye tija kwa wananchi na suala hilo limekuwa kipaumbele cha kitaifa.
Hayo yamesemwa na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Kazi, Ajira na Mahusiano ya Kazi, Mheshimiwa Deus Sangu, wakati akizindua Maonesho ya Ajira ya Tano (5) kati ya Tanzania na China yaliyofanyika katika viwanja vya Maktaba ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, leo Juni 16, 2026.
Aidha, Mheshimiwa Sangu amesema Serikali inatekeleza sera na programu zinazohamasisha viwanda, mafunzo ya ujuzi, ujasiriamali, ufanisi wa soko la ajira na kazi zenye staha kwa wote. Pia, amesema kupitia Dira ya Tanzania 2050, imewekwa wazi kuwa kila kijana nchini anapaswa kupata nafasi ya kujipatia ujuzi, kupata ajira yenye staha na kushiriki kikamilifu katika mabadiliko ya kiuchumi ya Taifa.
“Tanzania ni Taifa lenye vijana wengi, wameelimika, wana ndoto, wabunifu na wako tayari kuchangia katika maendeleo ya taifa,” amesema Waziri Sangu.
Ameongeza kuwa kupitia maonesho haya ya ajira, vijana wa Kitanzania wameunganishwa na waajiri, wameanzisha kazi zenye mafanikio na kupata uzoefu muhimu kupitia fursa zilizoundwa na jukwaa hilo.
Kadhalika, Waziri Sangu amesema makampuni ya Kichina yanayofanya kazi nchini Tanzania yamekuwa washirika muhimu kupitia uwekezaji katika miundombinu, viwanda, sekta ya madini, teknolojia ya habari, usafirishaji, nishati na sekta nyingine za kimkakati. Makampuni hayo yamechangia kwa kiasi kikubwa katika ukuaji wa uchumi na kutoa fursa za ajira kwa Watanzania.
Kwa upande mwingine, Mhe. Sangu amesema Serikali ya Tanzania itaendelea kuimarisha ushirikiano na Serikali ya China katika uhamishaji wa ujuzi, teknolojia, ubunifu na utaalamu ili kuongeza ushindani wa taifa katika uchumi wa dunia unaobadilika kwa kasi.
Naye, Balozi wa China nchini Tanzania, Mheshimiwa Chen Mingjian, amesema Maonesho ya Ajira yaliyoandaliwa na Chama cha Makampuni ya China yanayofanya shughuli nchini Tanzania yamekuwa jukwaa muhimu kwa makampuni hayo na wahitimu wa Kitanzania kukutana na kujadili kwa pamoja kuhusu fursa za ajira. Aidha, amezitaka kampuni hizo kuendelea kuwa daraja la ushirikiano kwa kutoa nafasi zaidi za ajira kwa Watanzania.
Zaidi ya kampuni 60 zinashiriki katika maonesho hayo kutoka sekta mbalimbali ikiwemo Uhandisi, Viwanda, Biashara, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano, Fedha pamoja na Huduma.
Maonesho ya Ajira ya Tano (5) kati ya China na Tanzania yamelenga kutangaza na kuwaunganisha vijana wahitimu na wenye ujuzi wa Kitanzania na makampuni ya Kichina, ili kuimarisha ajira, ubunifu na ushirikiano wa kiuchumi kwa manufaa ya pande zote mbili.



Wadau mbalimbali waliotembelea Banda la Wakala wa Vipimo (WMA) katika siku ya kwanza ya Maadhimisho ya Wiki ya Utumishi wa Umma, Juni 16, 2026 wamekiri kuvutiwa na elimu inayotolewa na timu ya wataalamu kuhusu matumizi sahihi ya vipimo.
Wakizungumza kwa nyakati tofauti, Nadhifa Nyoni kutoka Mamlaka ya Maji (TANGA UWASA), Rose Mmary (JWTZ) na Janeth Matara, mwananchi mkazi wa Dodoma, wamepongeza kazi zinazofanywa na WMA na kukiri kuwa elimu waliyoipata kutoka kwa wataalamu imewaongezea uelewa kuhusu vipimo.
Kwa upande wake, Abbas Kayanda, mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha Dodoma, pamoja na kupongeza kazi nzuri inayofanywa na WMA, ameshauri kuongeza nguvu katika utoaji elimu ya vipimo ili kuwapatia uelewa wananchi wengi zaidi hususan walioko vijijini.
Ufunguzi rasmi wa Maadhimisho ya Kitaifa ya Wiki ya Utumishi wa Umma kwa mwaka 2026 yaliyoanza leo, Juni 16 katika uwanja wa Chinangali Dodoma, yatahitimishwa Juni 23.
Kaulimbiu ya mwaka huu ni "Kuchochea Uwajibikaji Jumuishi kwa Maendeleo Endelevu."
Siku moja nilianza kusikia maneno yasiyo ya kawaida kutoka kwa baadhi ya wateja. Wengine walikuwa wakisema wameambiwa huduma zangu si nzuri.
Tatizo kubwa lilikuwa kwamba taarifa hizo hazikuwa za kweli.
Hata hivyo, zilianza kuenea haraka. Ndani ya wiki chache, idadi ya wateja ilianza kupungua.
Biashara yangu ilianza kupata hasara. Kulikuwa na siku ambazo duka lilikaa karibu tupu kuanzia asubuhi hadi jioni. SOMA ZAIDI.
Nilianza kujiuliza kama kulikuwa na kitu kibaya kinachoendelea maishani mwangu. Nilijaribu kubadilisha mbinu zangu. Nilisoma, nikashauriana na watu tofauti, na hata kujaribu fursa mpya.
Siku moja nilipata pete ya kipekee ambayo ilinishangaza kwa namna fulani. Haikuwa ya kifahari sana kwa macho ya watu wengine, lakini nilihisi kama ina maana maalum kwangu.
Tatizo lilikuwa kwamba akili hizo hazikutumika kwenye mambo mazuri mara nyingi. Tangu akiwa mdogo, alikuwa na tabia ya kutotii maelekezo, kugombana na watoto wenzake, na kuingia matatizoni shuleni karibu kila wiki.
Mwanzoni niliamini ni hatua ya kawaida ya ukuaji.
Lakini kadri miaka ilivyopita, tabia zake zilianza kuwa mbaya zaidi. Simu kutoka shuleni zilikuwa za kawaida kwangu.
Nilijaribu kuzungumza naye kwa upole. Nilijaribu kumwadhibu alipokosea. Nilimpeleka kwa watu mbalimbali walioweza kumshauri.
Nyumbani kwetu amani ilianza kupotea.
Alikuwa anarudi usiku sana, wakati mwingine bila maelezo yoyote. Ahadi za kuacha pombe zilikuwa nyingi, lakini baada ya siku chache alikuwa anarudia tabia ileile. Migogoro kati yetu iliongezeka na watoto wetu walianza kuathirika pia.
Kwa kweli nilichoka. Nilijaribu kuzungumza naye kwa upole. Nilimwomba afikirie familia yake na maisha yake ya baadaye. Wakati mwingine alikubali kuwa alikuwa na tatizo, lakini hakudumu kwenye uamuzi wake wa kubadilika. Miaka. SOMA ZAIDI.
Mimi pia nilikuwa miongoni mwa walioathirika.
Usiku mmoja nilikuta sehemu ya mazao yangu imeibiwa. Nilihuzunika sana kwa sababu nilikuwa nimefanya kazi kwa bidii kuyazalisha.
Watu wengi walikuwa wakituhumiana bila ushahidi.SOMA ZAIDI.
Nilitaka kujifunza, kukua kitaaluma, na siku moja kushika nafasi kubwa zaidi. Kwa hiyo nilijituma kwa bidii katika kila jukumu nililopewa.
Lakini miaka ilianza kupita bila mabadiliko yoyote. Watu waliokuja baada yangu walikuwa wakipandishwa vyeo huku mimi nikibaki kwenye nafasi ileile.
Kilichoniumiza zaidi ni kwamba nilijua uwezo wangu. Nilikuwa nikifanya kazi kwa bidii kuliko watu wengi waliokuwa wakinizunguka, lakini matokeo hayakuonekana. Kadri muda ulivyopita, nilianza kupoteza hamasa.
Lakini bado nilivumilia. Nilijikumbusha kwamba mafanikio wakati mwingine huchukua muda. Hata hivyo, moyoni nilitamani kuona siku ambayo juhudi zangu zingetambuliwa. SOMA ZAIDI.
Nilivyopata Heshima Kwenye Kikao cha Familia Baada ya Kupuuzwa Kwa Miaka na Maoni Yangu Kutosikizwa.
Kila kulipokuwa na kikao cha kifamilia, wazee na ndugu wengine walizungumza na kufanya maamuzi muhimu huku maoni yangu yakipuuzwa. Mara nyingi nilijaribu kutoa mawazo yangu, lakini watu walionekana kutoyapa uzito wowote.
Mwanzoni nilivumilia. Nilijiaminisha kwamba labda siku yangu ingefika. Lakini kadri miaka ilivyopita, hali haikubadilika.
Kwa kweli jambo hilo liliniumiza sana.
Nilianza kuhudhuria vikao vya familia bila hamasa. Nilijisikia kama mgeni badala ya sehemu ya familia ambayo nilikuwa nimeitumikia na kuijali kwa miaka mingi.
Kilichoniumiza zaidi ni kwamba nilikuwa nikijitahidi kuwasaidia ndugu zangu pale walipohitaji msaada. Lakini ilipofika wakati wa kufanya maamuzi, nilihisi kama mchango wangu haukuonekana kabisa.
Kadri muda ulivyopita, confidence yangu ilianza kupungua. Nilianza kukaa kimya hata nilipokuwa na mawazo mazuri kwa sababu tayari niliamini hakuna ambaye angesikiliza nilichokuwa nasema.SOMA ZAIDI.
Nilikuwa na uzoefu wa kazi, nilikuwa tayari kufanya kazi kwa bidii, na nilikuwa na matumaini kwamba waajiri wangetambua uwezo wangu. Lakini mambo hayakwenda kama nilivyokuwa nimepanga. Miezi ilianza kupita.
Nilituma maombi ya kazi sehemu nyingi. Kila nilipoona tangazo la kazi, nilihakikisha nimetuma maombi yangu kwa wakati. Mara nyingine niliitwa kwenye usaili, lakini sikuwa nikichaguliwa. Mwaka mmoja ulipita. Kisha mwaka wa pili ukafika.
Kwa kweli hali ile ilianza kuniumiza sana. Niliona marafiki na watu niliokuwa nao wakipiga hatua maishani huku mimi nikiendelea kukaa nyumbani nikisubiri simu ambayo haikufika.
Baada ya kufeli usaili mara nyingi, confidence yangu ilishuka. Kila nilipoitwa kwenye interview mpya, nilikuwa naingia nikiwa tayari nimejiambia kwamba sitapata kazi. Kadri muda ulivyopita, matumaini yangu yalizidi kupungua.
Kulikuwa na siku nilizotaka kuacha kutuma maombi kabisa. SOMA ZAIDI.
Biashara ilikuwa inaendelea vizuri na nilikuwa nimejijengea wateja wengi wa kudumu. Kwa sababu ya uaminifu tuliokuwa nao, mara nyingine nilikuwa nikiwaruhusu baadhi yao kuchukua bidhaa kwa mkopo na kulipa baadaye.
Mmoja wao alikuwa mteja niliyemwamini sana.
Tulikuwa tumefanya biashara kwa muda mrefu bila matatizo yoyote. Ndiyo maana sikuona shida aliponiomba bidhaa zenye thamani kubwa kwa ahadi kwamba angelipa ndani ya muda mfupi.
Siku za malipo zilipofika, simu zake zilianza kutopatikana. Ujumbe wangu haukujibiwa.
Nilijaribu kumtafuta kupitia marafiki na watu waliomfahamu, lakini sikufanikiwa. Kwa kweli nilihuzunika sana.
Nilijaribu kila nilichoweza. Nilizungumza na walimu wake, nikamtafutia muda wa kusoma nyumbani, na nikajitahidi kumpa mazingira mazuri ya kujifunzia. Licha ya juhudi hizo zote, maendeleo yalikuwa madogo sana. Kwa kweli nilianza kuwa na wasiwasi.
Kilichoniumiza zaidi ni kwamba nilijua mtoto wangu alikuwa na uwezo. Alikuwa mwerevu na mwenye hamu ya kujifunza, lakini kwa sababu fulani matokeo yake hayakuonyesha uwezo huo.
Kadri miaka ilivyopita, confidence yake nayo ilianza kupungua.
Alianza kujilinganisha na wanafunzi wengine waliokuwa wakifanya vizuri zaidi. Wakati mwingine nilimwona akikatishwa tamaa na hata kuamini kwamba hangeweza kufanikiwa kama wenzake.

.jpeg)
.jpeg)

.jpeg)

.jpeg)



.jpeg)


.jpeg)
