**Dar es Salaam, Tanzania**


Tume ya Taifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imeshiriki Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), uliojadili mikakati ya kulinda mazingira ya bahari na pwani, kukuza uchumi wa buluu endelevu na kuimarisha ustawi wa jamii, masuala yenye umuhimu katika kufikia matarajio ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.


Mkutano huo uliofanyika kuanzia tarehe 6 hadi 9 Oktoba 2026 katika Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Julius Nyerere (JNICC), jijini Dar es Salaam, ulifunguliwa na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, kwa niaba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan.

Kupitia Sekta ya Sayansi Asilia, ushiriki wa Tume unaweka msisitizo katika umuhimu wa maarifa ya kisayansi na usimamizi bora wa mazingira katika kuhakikisha rasilimali za bahari zinaendelea kuchangia maendeleo ya kiuchumi na kijamii bila kuathiri mifumo ya ikolojia.

Mkutano huo ulifanyika chini ya kaulimbiu *“Towards Sustainable Blue Economy in the Western Indian Ocean for People and Nature: A Journey of Forty Years,”* inayotafsiriwa kuwa *“Kuelekea Uchumi wa Buluu Endelevu katika Bahari ya Hindi Magharibi kwa Manufaa ya Watu na Mazingira: Safari ya Miaka Arobaini.”* Pia umeadhimisha miaka 40 ya Mkataba wa Nairobi, unaowezesha nchi za ukanda wa Bahari ya Hindi Magharibi kushirikiana katika uhifadhi wa mazingira ya bahari na pwani.

## Uhifadhi wa bahari na fursa za kiuchumi


Bahari na maeneo ya pwani ni vyanzo muhimu vya chakula, ajira na kipato kupitia shughuli kama uvuvi, utalii na biashara. Hata hivyo, uchafuzi wa bahari, taka za plastiki, uharibifu wa mikoko na matumbawe, uvuvi usio endelevu na athari za mabadiliko ya tabianchi vinaendelea kuhitaji hatua za pamoja.


Kulinda mifumo ya ikolojia ya bahari ni muhimu katika kuhifadhi bioanuwai na kudumisha huduma za kimazingira zinazotegemewa na jamii. Wakati huohuo, matumizi endelevu ya rasilimali hizo yanaweza kuongeza fursa za uwekezaji, ujasiriamali na ajira, hususan kwa vijana na wanawake katika maeneo ya pwani.

Katika muktadha huu, sayansi na utafiti vina nafasi muhimu katika kutoa maarifa yanayosaidia kufanya maamuzi sahihi kuhusu usimamizi wa bahari na matumizi ya rasilimali zake. Ushirikiano kati ya taasisi za serikali, watafiti, sekta binafsi na jamii unaweza kuimarisha juhudi za kutatua changamoto za kimazingira huku ukipanua fursa za maendeleo.


## Maji na usafi wa mazingira


Juhudi za kulinda mazingira zina uhusiano wa karibu na upatikanaji wa huduma bora za maji na usafi wa mazingira. Jijini Dar es Salaam, Wizara ya Maji inatekeleza miradi ya uboreshaji wa usafi wa mazingira katika maeneo ya Mbezi Beach na Mivinjeni, Buguruni, kwa ushirikiano na Benki ya Dunia.


Miradi hiyo inalenga kuboresha huduma za usafi wa mazingira na kuchangia ustawi wa wananchi. Aidha, mkutano wa COP12 umetumika kama jukwaa la kujadili fursa za uwekezaji na ufadhili wa miradi ya kimkakati inayohusiana na maji na mazingira.


## Kuelekea Tanzania ya 2050


Ajenda ya COP12 ina uhusiano na matarajio ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 ya kujenga uchumi wenye ushindani, kuimarisha uwezo wa wananchi na kulinda mazingira. Uchumi wa buluu endelevu unaweza kuchangia mwelekeo huo kwa kuunganisha matumizi ya rasilimali za bahari na fursa za kiuchumi, huku ukizingatia mahitaji ya jamii na ulinzi wa mazingira.


Kwa Tume ya Taifa ya UNESCO Tanzania, ushiriki katika mkutano huu ni fursa ya kuendeleza ushirikiano unaohusiana na sayansi asilia, uhifadhi na maendeleo endelevu, kwa kuzingatia majukumu ya taasisi na programu husika za UNESCO.


Kwa ujumla, COP12 inasisitiza umuhimu wa kuifanya bahari kuwa rasilimali inayolindwa na kusimamiwa kwa manufaa ya wananchi, ili maendeleo ya kiuchumi yaende sambamba na uhifadhi wa mazingira kwa vizazi vijavyo.

NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

SHIRIKA la Mawasiliano Tanzania (TTCL) limeungana na Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam kufanya usafi katika maeneo ya Posta, sambamba na kukabidhi vifaa vya usafi kwa halmashauri hiyo ili kuunga mkono juhudi za Serikali za kuhamasisha usafi wa mazingira na kuzuia majanga yanayoweza kusababishwa na mvua kubwa.

Thamani ya mfuko wa NSSF imeongezeka kwa asilimia 16 ndani ya mwaka mmoja, huku Mkuu wa Mkoa wa Tanga, Dk Batilda Burian, akiwataka waajiri kulipa michango ya wafanyakazi kwa wakati na kutumia fursa ya msamaha wa tozo.

Na Oscar Assenga, Tanga

THAMANI ya Mfuko wa Taifa wa Hifadhi ya Jamii (NSSF) imefikia Sh trilioni 11.42 hadi Juni mwaka huu, kutoka Sh trilioni 9.84 zilizorekodiwa Juni 2025, ikiwa ni ongezeko la asilimia 16.

Kutokana na ukuaji huo, Mkuu wa Mkoa wa Tanga, Dk Batilda Burian, ameitaka menejimenti ya mfuko huo kuendelea kuboresha huduma kwa wanachama na kuhakikisha zinawafikia wananchi katika maeneo yao.

Alisema hayo wakati wa kilele cha Wiki ya Huduma kwa Wateja ya NSSF mkoani Tanga, akisisitiza kuwa huduma bora zinapaswa kuonekana kwa vitendo kwa wanachama wa sekta rasmi na isiyo rasmi.

Dk Burian alisema matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA) pamoja na kuongeza mawakala vijijini ni hatua zinazoweza kurahisisha upatikanaji wa huduma za hifadhi ya jamii kwa wananchi wengi zaidi.

Alisema wanachama wanapaswa kutambuliwa kulingana na mahitaji yao, wakiwamo wakulima, wafanyabiashara wadogo, wajasiriamali na wafanyakazi wa viwandani, badala ya kuchukuliwa kama namba katika mifumo ya huduma.

Katika hatua nyingine, aliielekeza menejimenti ya NSSF mkoani Tanga kuendelea kuwafuatilia waajiri wanaoshindwa kuwasilisha michango ya wafanyakazi wao kwa wakati.

Alisema zoezi la kuwafuatilia waajiri lililofanyika mwaka juzi liliwezesha kukusanywa kwa Sh milioni 633, hivyo akaitaka timu ya mkoa kuendelea na kazi hiyo ili kuhakikisha michango inawasilishwa kwa mujibu wa taratibu.

Dk Burian pia aliwataka waajiri wenye malimbikizo ya michango kutumia fursa ya msamaha wa tozo iliyotolewa na NSSF kabla ya Desemba 31, 2026, ili kurekebisha madeni yao na kulinda haki za wafanyakazi.

Aidha, aliipongeza NSSF kwa kuboresha mifumo ya ulipaji mafao, akisema kupungua kwa muda wa kushughulikia malipo kutoka siku 60 hadi 19 ni hatua inayopunguza usumbufu kwa wanachama.

Alisema huduma za kidijitali zinapaswa kuendelea kuimarishwa ili wanachama waweze kufuatilia michango na kuwasilisha madai ya mafao bila kulazimika kufika katika ofisi za mfuko huo.

Dk Burian pia aliitaja NSSF kuwa miongoni mwa taasisi zilizochangia kuendeleza shughuli za kiwanda cha mkonge cha Sisalana, akisema hatua hiyo imesaidia kulinda ajira za wafanyakazi zaidi ya 1,000.

Awali, Mkurugenzi Mkuu wa NSSF, Masha Mshomba, alisema mfuko huo utaendelea kushirikiana na uongozi wa mkoa kuwafikia watu waliojiajiri na walio katika sekta isiyo rasmi ili waweze kunufaika na huduma za hifadhi ya jamii.

Mshomba alisema matumizi ya TEHAMA yamechangia kuboresha utendaji wa mfuko huo, akieleza kuwa muda wa wastani wa kulipa mafao kwa wastaafu umepungua kutoka siku 63 mwaka wa fedha 2020/21 hadi siku 19 kwa sasa.

Alisema NSSF itaendelea kuimarisha huduma kwa wateja na kuwataka watumishi kuongeza juhudi ili kuhakikisha wanachama wanapata huduma kwa wakati.

Aliongeza kuwa thamani ya mfuko ilipofikia Sh trilioni 4.8 Machi 2021, ilikuwa chini kwa kiasi kikubwa ikilinganishwa na Sh trilioni 11.42 zilizofikiwa Juni mwaka huu, jambo linaloonyesha ukuaji wa thamani ya mfuko katika kipindi hicho.



TANZANIA inatarajia kuwa mwenyeji wa washiriki takribani 800 kutoka mataifa mbalimbali ya Afrika katika Mkutano Mkuu wa 11 wa Mwaka wa Mtandao wa Wasimamizi wa Rasilimaliwatu katika Utumishi wa Umma Barani Afrika (APS-HRMnet), utakaofanyika Zanzibar kuanzia Novemba 10 hadi 13, mwaka huu.

Mkutano huo utafanyika katika Ukumbi wa Golden Tulip Zanzibar ukiwa na lengo la kujadili mikakati ya kuimarisha usimamizi wa rasilimaliwatu katika utumishi wa umma na kuharakisha mageuzi ya kimkakati yanayolenga kuongeza tija na kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi.

Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa kwa vyombo vya habari Oktoba 9, 2026, jumla ya washiriki 404 kutoka nchi 11 walikuwa wamejisajili na kuthibitisha kushiriki mkutano huo kufikia tarehe hiyo.

Nchi hizo ni Tanzania, Kenya, Uganda, Somalia, Nigeria, Sierra Leone, Côte d'Ivoire, Ghana, Namibia, Lesotho na Zimbabwe.

Aidha, viongozi mbalimbali wa Afrika wamethibitisha kushiriki mkutano huo, wakiwamo Waziri na Katibu Mkuu wa Sierra Leone, Katibu Mkuu wa Somalia, Katibu Mkuu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, Katibu Mkuu wa Guinea-Bissau, Katibu Mkuu Kiongozi na Katibu Mkuu wa Kenya pamoja na Katibu Mkuu wa Zambia.

Mkutano huo unalenga pia kutoa fursa kwa wasimamizi wa rasilimaliwatu, viongozi na wataalamu wa sekta ya umma kubadilishana uzoefu na utaalamu utakaosaidia nchi za Afrika kuboresha mifumo ya usimamizi wa watumishi wa umma.

Katika mkutano huo, washiriki wanatarajiwa kujadili matumizi ya teknolojia za kisasa, ikiwamo Akili Unde (Artificial Intelligence), katika usimamizi wa rasilimaliwatu na utoaji wa huduma kwa umma.

Kaulimbiu ya mkutano huo ni “Kuwezesha Mabadiliko ya Kimkakati ya Rasilimaliwatu katika Utumishi wa Umma Afrika kwa Kutumia Akili Unde.”

Mtandao wa APS-HRMnet unajumuisha nchi za Afrika zilizogawanyika katika kanda tano, ambazo ni Afrika Magharibi, Mashariki, Kati, Kaskazini na Kusini, kwa lengo la kuimarisha uwezo wa rasilimaliwatu na kusaidia utekelezaji wa mikakati ya maendeleo ya kitaifa, kikanda na kimataifa.

Tanzania, ikiwa nchi mwanachama wa mtandao huo, imepewa heshima ya kuwa mwenyeji wa mkutano huo utakaowakutanisha viongozi, wanataaluma na wataalamu wenye dhamana ya kusimamia utumishi wa umma barani Afrika.

Mbali na majadiliano ya kitaalamu, mkutano huo unatarajiwa kutoa fursa kwa washiriki kujifunza tamaduni za Tanzania Bara na Visiwani, huku ukichangia kukuza ushirikiano na kuimarisha mahusiano kati ya nchi za Afrika.









 


Na. OWM - TAMISEMI, Bukombe


Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM-TAMISEMI) Prof. Riziki Shemdoe amesema walimu ni nguzo kubwa katika Utumishi wa Umma pamoja na maendeleo ya Taifa, kwani ili nchi iweze kuendelea inahitaji wasomi na wenye jukumu la kuzalisha wasomi ambao wanaboea katika fani mbalimbali ni walimu. 

Prof.  Shemdoe amesemema hayo Oktoba 09, 2026 akiwa Bukombe mkoani Geita wakati wa Maadhimisho ya Siku ya Walimu Duniani Wilaya ya Bukombe kwa mwaka 2026.

“Tuna zaidi ya walimu laki tatu na elfu kumi na mbili katika utumishi wa umma, idadi hiyo ni zaidi ya nusu ya watumishi wote wa umma hivyo walimu ni nguzo kubwa kwenye utumishi na maendeleo ya taifa,” ameeleza Prof. Shemdoe.

Prof. Shemdoe amefafanua kuwa, licha ya kuwa mwalimu ni mlezi lakini ni kielelezo cha maadili na ujenzi wa uwezo wa kizazi kijacho wakiwepo madaktari, wahandisi, wataalam wa kilimo, watafiti, wataalam wa fani mbalimbali pamoja na viongozi katika Utumishi wa Umma na siasa.

Kwa upande wake, Naibu Waziri Mkuu Mstaafu ambaye ni Mbunge wa Jimbo la Bukombe, Mhe. Dkt. Doto Biteko amesema kuwa mwalimu umpa mtoto maarifa, umfundisha nidhamu na kuwapa matumaini watoto wanaotoka kwenye familia zenye migogoro.

Ameongeza kuwa, kutokana na jukumu hilo kubwa linalotekelezwa na walimu ndio maana ameratibu siku ya walimu Bukombe ili kuheshimu na kutambua mchango wa walimu na kuongeza kuwa, anatambua walimu ndio wanawezesha kutimiza ndoto za wanafunzi. 

Sherehe za Siku ya Mwalimu Duniani huadhimishwa kila mwaka tarehe 5 Oktoba na madhimisho haya yamekuwa yakifanyika Wilayani Bukombe tangu mwaka 2019. Aidha, kwa mwaka huu Kauli Mbiu ya Siku ya Mwalimu Duniani ni “Kusimama na Walimu: Miaka 60 ya kulinda taaluma, kuinua hadhi yake na kuunda mustakabali wetu”.














‎Kariakoo, 9 Octoba, 2026‎

‎Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), Mkoa wa Kikodi Kariakoo, imeadhimisha Wiki ya Huduma kwa Walipakodi kwa kusherehekea pamoja na walipakodi na kuthamini mchango wao katika ulipaji wa kodi. Maadhimisho hayo yamelenga kuimarisha ushirikiano na kuboresha huduma kwa walipakodi.








Mamlaka ya Masoko ya Mitaji na Dhamana (CMSA) imesisitiza umuhimu wa kuhakikisha elimu ya uwekezaji inawafikia wananchi wote bila kujali hali zao za kimwili au uwezo wa kiuchumi, ili kuongeza ushiriki wa wananchi katika masoko ya mitaji nchini.


Akizungumza jijini Dar es Salaam leo wakati wa mafunzo ya elimu ya fedha kwa watu wenye ulemavu, Mkuu wa Uhusiano wa Umma wa CMSA, Charles Shirima, amesema kuwa kuwawezesha wananchi kupata maarifa ya kifedha ni hatua muhimu katika kuongeza akiba za ndani na kukuza uchumi jumuishi.

"kampeni hii ni sehemu ya maadhimisho ya Wiki ya Wawekezaji Duniani (World Investor Week), mpango wa kimataifa unaoratibiwa na Shirika la Kimataifa la Tume za Dhamana (IOSCO) kwa lengo la kuongeza uelewa kuhusu uwekezaji salama na wenye taarifa sahihi",amesema Shirima


Amesema kuhamasisha wananchi wengi zaidi kushiriki katika uwekezaji ni muhimu katika kujenga utajiri binafsi na kuimarisha uchumi wa taifa.


Shirima amesema kuwa CMSA imeshirikiana na Shirikisho la Vyama vya Watu Wenye Ulemavu Tanzania (SHIVYAWATA) kutoa mafunzo yatakayowawezesha washiriki kuelewa fursa mbalimbali za uwekezaji na namna ya kuzitumia kuboresha maisha yao.



"Mafunzo hayo yamejikita katika namna masoko ya mitaji yanavyofanya kazi, utaratibu wa kununua hisa pamoja na mbinu bora za kusimamia fedha binafsi",amesema Shirima


Aidha, Shirima amesema CMSA hutumia njia mbalimbali kufikisha elimu hiyo kwa wananchi, zikiwemo warsha za ana kwa ana, semina za mtandaoni na mitandao ya kijamii, huku makundi yanayolengwa yakijumuisha wanafunzi, walimu, viongozi wa maeneo na wananchi kwa ujumla.


Amesema lengo ni kujenga mazingira jumuishi ya uwekezaji kwa kuhakikisha wananchi wa makundi mbalimbali wanapata maarifa na fursa za kushiriki katika masoko ya mitaji.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa SHIVYAWATA, Jonas Mbago, amesema mafunzo hayo yamesaidia kurahisisha dhana za kifedha ambazo awali zilionekana kuwa ngumu kueleweka, huku yakiwafahamisha washiriki njia mbadala za kusimamia na kukuza akiba zao.


Mbago amesema watu wengi katika jamii wamekuwa na mazoea ya kuhifadhi fedha majumbani au kwenye akaunti za benki zenye riba ndogo, hali inayoweza kupunguza fursa za kukuza fedha zao.



“Mafunzo haya yametutambulisha katika njia mpya za uwekezaji zinazoweza kuboresha usalama wetu wa kifedha,” amesema, huku akiiomba Serikali kupanua programu kama hizo ili kuwafikia wananchi wengi zaidi nchini.


Naye Mwenyekiti wa chama kinachowakilisha watu wenye 'Psoriasis', ugonjwa sugu wa ngozi unaosababisha kutokea kwa mabaka mazito yenye magamba, Dorothy Malechela, amesema wananchi wanapaswa kuachana na tabia ya kuhifadhi fedha bila kuzizalisha na badala yake kujifunza fursa za uwekezaji zinazodhibitiwa kisheria.


Amesema mipango sahihi ya kifedha inaweza kuwasaidia watu kukuza biashara zao, kuimarisha usalama wa kifedha na kufikia malengo yao ya muda mrefu.