WAZIRI wa Mifugo na Uvuvi, Bashiru Ally, amesema Tanzania na Italia zinaendelea kuimarisha ushirikiano katika sekta mbalimbali za maendeleo, ikiwemo uchumi wa buluu, utalii, biashara, afya, elimu na utamaduni, hali inayochangia kukuza ustawi wa mataifa hayo mawili.
 

Naibu Waziri wa Viwanda na Biashara, Mhe. Denis Londo, ametembelea banda la Tume ya Ushindani Tanzania (FCC) katika Maonesho ya Kimataifa ya Mbeya City Expo 2026 yanayoendelea katika viwanja vya Uhindini, jijini Mbeya, ambapo alipata fursa ya kujionea shughuli mbalimbali zinazotekelezwa na taasisi hiyo katika kulinda maslahi ya walaji na kuimarisha ushindani wa biashara nchini.

Katika maonesho hayo, FCC imekuwa ikitoa elimu kwa wananchi kuhusu haki za mlaji, namna ya kutambua na kuepuka bidhaa bandia pamoja na umuhimu wa ushindani wa haki katika shughuli za biashara.

Elimu hiyo imevutia mamia ya wananchi waliojitokeza kutembelea banda hilo na kupata ufafanuzi wa masuala mbalimbali yanayohusu biashara, ushindani na ulinzi wa walaji.

Akizungumza wakati akifunga Maonesho hayo yaliyodumu kwa siku tisa Mei 30, 2026 jijini Mbeya, Naibu Waziri Londo alisisitiza umuhimu wa kuendelea kutoa elimu kwa wananchi kuhusu madhara ya bidhaa bandia, akieleza kuwa bidhaa hizo zinaathiri afya za watumiaji, kudhoofisha biashara halali na kupunguza mapato ya Serikali.

Kwa upande wake, Mkuu wa Kanda wa FCC - Nyanda za Juu Kusini Bw. Dickson Mbanga, amesema taasisi hiyo imejipanga kuendelea kuimarisha kampeni za utoaji elimu kwa wananchi ili kuwajengea uwezo wa kutambua bidhaa halisi na kuepuka kununua au kutumia bidhaa zisizo na viwango vinavyotakiwa.

Mbanga alisema Maonesho ya Mbeya City Expo yamekuwa jukwaa muhimu la kuifikia jamii kwa karibu na kutoa elimu inayolenga kuongeza uelewa kuhusu sheria za ushindani na hatua zinazochukuliwa dhidi ya wafanyabiashara wanaojihusisha na usambazaji wa bidhaa bandia.

“Tunatumia maonesho haya kuwafikia wananchi wengi zaidi na kuwaelimisha kuhusu hatari za bidhaa bandia na kumlinda mlaji. Lengo letu ni kuhakikisha watumiaji wanakuwa na taarifa sahihi zitakazowasaidia kufanya maamuzi bora wanaponunua bidhaa mbalimbali sokoni,” alisema Mbanga.

Aliongeza kuwa FCC itaendelea kushirikiana na wadau mbalimbali wa biashara na vyombo vya usalama katika kudhibiti bidhaa bandia zinazoingia sokoni, huku ikiendelea kuhamasisha wananchi kutoa taarifa wanapobaini uwepo wa bidhaa zinazotiliwa shaka.

Maonesho ya Mbeya City Expo 2026 yamewakutanisha wadau kutoka sekta mbalimbali za uchumi, biashara na uwekezaji, huku yakitoa fursa kwa taasisi za umma na binafsi kuonesha huduma, bidhaa na mafanikio yao kwa wananchi. Kupitia ushiriki wake, FCC imeendelea kuonesha dhamira ya Serikali ya kulinda walaji na kujenga mazingira ya biashara yenye ushindani wa haki kwa

Kulikuwa na kipindi maishani mwangu ambapo nilitabasamu mbele za watu, lakini moyoni sikuwa sawa. Changamoto za maisha zilikuwa zimeanza kuongezeka mmoja baada ya mwingine.

Kulikuwa na matatizo ya kifamilia, presha za kifedha, na mambo mengine mengi yaliyokuwa yakinifanya nifikirie kupita kiasi kila siku. Mwanzoni nilijaribu kuvumilia.

Nilijiambia kwamba hali ile ingepita yenyewe. Lakini kadri muda ulivyopita, nilianza kugundua kwamba sikuwa yule mtu niliyemzoea zamani. Kwa kweli nilibadilika. Nilianza kupoteza hamu ya kufanya mambo niliyokuwa napenda.

Mara nyingi nilikuwa nataka kukaa peke yangu. Furaha yangu ilipungua, na hata kuzungumza na watu wa karibu kulianza kuwa jambo gumu. Kilichoniumiza zaidi ni kupoteza kujiamini. SOMA ZAIDI.

Nilipoanzisha biashara yangu, sikuwahi kufikiria kwamba siku moja ningepokea oda kutoka sehemu ambazo sijawahi hata kufika. Mwanzoni biashara yangu ilikuwa ndogo sana.

Nilikuwa na wateja wachache kutoka eneo nililoishi, na mauzo yalitosha tu kuendesha shughuli za kila siku. Ingawa nilikuwa na ndoto kubwa, ukweli ni kwamba biashara ilikuwa inakua polepole kuliko nilivyotarajia.

Kwa kweli kulikuwa na wakati nilikata tamaa. Nilikuwa nikijitahidi kutangaza bidhaa zangu, kuboresha huduma, na kuwahudumia wateja vizuri, lakini matokeo hayakuwa makubwa. Wakati mwingine nilijiuliza kama biashara yangu ingeweza kufika kiwango nilichokuwa nikiota.

Kilichoniumiza zaidi ni kuona biashara nyingine zikikua kwa kasi huku yangu ikibaki pale pale. SOMA ZAIDI.
Kwa karibu miaka mitatu, nilikuwa nikijaribu kuuza ardhi yangu bila mafanikio yoyote. Nilikuwa nimenunua kiwanja hicho miaka kadhaa iliyopita nikiwa na matumaini ya kukiendeleza baadaye. 

Lakini hali ya maisha ilibadilika na nikahitaji fedha kwa ajili ya mradi mwingine muhimu wa familia.

Ndiyo maana niliamua kukiuza. Mwanzoni niliamini isingechukua muda mrefu kupata mnunuzi. Eneo lilikuwa zuri, nyaraka zilikuwa sawa, na bei niliyoweka ilikuwa ya kawaida kulingana na soko.

Lakini mambo hayakwenda kama nilivyotarajia. Watu wengi walikuwa wanapiga simu kuuliza maswali. Wengine walifika hata kukiona. Kila nilipofikiri nimepata mnunuzi, mazungumzo yalivunjika dakika za mwisho.

Kwa kweli nilichoka. Kilichoniumiza zaidi ni kwamba nilikuwa nahitaji fedha hizo kwa jambo muhimu sana. Kadri miezi ilivyopita, nilianza kuona kama kiwanja kile kingebaki mikononi mwangu milele.

Marafiki wengine walinishauri nipunguze bei sana. Lakini kufanya hivyo kungeleta hasara kubwa kwangu. Nilijikuta nikiwa kwenye hali ya kuchanganyikiwa, sijui nichukue hatua gani. SOMA ZAIDI.
Sikuwahi kufikiria kwamba siku moja ningefika mahali ambapo mimi na mwanangu tungeishi kama wageni. Tulikuwa na uhusiano mzuri sana alipokuwa mdogo.

Tulizungumza kila siku, tulicheka pamoja, na nilikuwa nikiamini kwamba hakuna jambo ambalo lingeweza kututenganisha. Lakini kadri miaka ilivyopita, mambo yalianza kubadilika.

Migogoro ya kifamilia ilianza kujitokeza. Mwanzoni ilikuwa ni kutokuelewana kwa kawaida, lakini polepole ikageuka mabishano makubwa yaliyoacha majeraha ya kihisia kwa pande zote mbili.

Kwa kweli iliniumiza sana. Kilichoniumiza zaidi ni kuona siku zikigeuka wiki na wiki zikigeuka miezi bila kuzungumza naye. Kila nilipoona wazazi wengine wakifurahia ukaribu wa watoto wao, moyo wangu ulijaa huzuni.SOMA ZAIDI.
Kwa zaidi ya miaka miwili, maisha yangu yalizunguka maumivu ya tumbo. Mwanzoni nilidhani ilikuwa hali ya kawaida ambayo ingeisha yenyewe baada ya siku chache. Lakini siku ziligeuka wiki, na wiki zikageuka miezi.

Maumivu yalikuwa yanarudi mara kwa mara, hasa nilipokaa muda mrefu bila kula au nilipokula baadhi ya vyakula. Kwa kweli hali ile ilianza kunichosha.

Wakati mwingine nilihisi moto tumboni, maumivu makali, na kutokuwa na raha baada ya kula. Nilianza kuogopa baadhi ya vyakula kwa sababu nilihisi vinaweza kuongeza maumivu.

Kilichoniumiza zaidi ni jinsi hali ile ilivyoathiri maisha yangu ya kila siku. Kulikuwa na siku nilishindwa kufurahia chakula nilichokipenda. Wakati mwingine nilikosa usingizi kwa sababu ya maumivu na usumbufu uliokuwa ukijirudia mara kwa mara.

Nilianza kutafuta msaada. Nilipata ushauri wa kitabibu na nikajifunza umuhimu wa kufanyiwa uchunguzi ili kubaini chanzo halisi cha tatizo. 

Pia nilielekezwa kuhusu ulaji bora, matumizi sahihi ya dawa, na umuhimu wa kufuata maelekezo ya wataalamu wa afya.

Lakini kipindi kile kilikuwa kigumu kwangu kihisia. SOMA ZAIDI.


NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

SHIRIKA la Viwango Tanzania (TBS) kutumia Jukwaa la Biashara la Viwango (Viwango Business Forum) litakalofanyika Juni 5, 2026 katika ukumbi wa Mlimani City, Jijini Dar es Salaam, kuadhimisha Siku ya Chakula Salama Duniani inayoadhimishwa kila mwaka Juni 7.

 

Na Oscar Assenga,TANGA

KATIBU Mkuu wa Chama cha National League for Democracy (NLD), Doyo Hassan Doyo, amewataka baadhi ya wanasiasa wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) wanaotajwa kuonyesha nia ya kuwania urais katika Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2030 kuelekeza nguvu zao katika kushughulikia changamoto zinazowakabili wananchi badala ya kuanza harakati za kisiasa mapema.

Akizungumza jijini Tanga mara baada ya kuhitimisha ziara ya kichama mkoani humo, Doyo alisema taifa kwa sasa linahitaji mjadala unaolenga maendeleo, ustawi wa wananchi na utekelezaji wa miradi ya maendeleo kuliko mijadala ya urais ambayo muda wake bado haujafika.

Alisema kuwa ingawa Katiba na sheria za nchi zinatoa haki kwa kila mwananchi mwenye sifa kugombea nafasi yoyote ya uongozi, ikiwemo urais, si jambo la busara kwa viongozi kuanza kujinadi kisiasa wakati wananchi bado wanakabiliwa na changamoto mbalimbali za maendeleo.


“Ni haki yao kikatiba na kisheria kugombea nafasi yoyote ya uongozi. Hata hivyo, kwa mtazamo wetu, si jambo lenye afya kwa taifa kuanza mijadala ya urais miezi michache tu baada ya uchaguzi mkuu kumalizika,” alisema Doyo.

Doyo alidai kuwa katika siku za hivi karibuni baadhi ya wabunge wa CCM wamekuwa wakitoa kauli ndani ya Bunge na kwenye mikutano ya hadhara ambazo, kwa tafsiri yake, zinaashiria kuanza kwa harakati za kuwania urais wa mwaka 2030.

Alisema viongozi waliopewa dhamana ya kuwatumikia wananchi wanapaswa kutumia nafasi zao kusimamia utekelezaji wa miradi ya maendeleo, kuibua hoja zenye tija na kuishauri serikali katika masuala yatakayoboresha maisha ya Watanzania.


“Wananchi waliwachagua wabunge wao kwa matarajio ya kuona changamoto zao zinapatiwa ufumbuzi. Tungetarajia kuona nguvu nyingi zikielekezwa katika kujadili maendeleo, uchumi, huduma za jamii na ustawi wa wananchi kuliko kujenga mazingira ya kampeni za uchaguzi ambao bado uko mbali,” alisisitiza.

Kwa mujibu wa Doyo, kuanza kwa siasa za urais mapema kunaweza kuathiri umakini wa viongozi katika utekelezaji wa majukumu yao na kupunguza kasi ya utekelezaji wa mipango ya maendeleo inayolenga kuboresha maisha ya wananchi.

Aidha, aligusia kauli mbalimbali zilizowahi kutolewa na baadhi ya viongozi wa serikali kuhusu watu wanaotamani nafasi ya urais mapema, akisema hali hiyo inaonyesha dalili za kuanza kujitokeza kwa makundi ya kisiasa ndani ya chama tawala kabla ya wakati wake.

Pamoja na hayo, Doyo alisisitiza kuwa viongozi wa vyama vyote vya siasa wanapaswa kuweka mbele maslahi ya taifa kwa kushirikiana kutafuta suluhisho la changamoto zinazowagusa wananchi katika maisha yao ya kila siku.
Atoa Wito wa Kumuunga Mkono Rais Samia

Katika hatua nyingine, Doyo aliwataka Watanzania kuendelea kumuunga mkono Rais Samia Suluhu Hassan katika juhudi zake za kusimamia maendeleo ya nchi na kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi.


“Sasa ni wakati wa kushughulikia changamoto za wananchi, kuimarisha huduma za kijamii na kusukuma mbele ajenda ya maendeleo ya taifa. Wakati wa siasa za urais ukifika, kila mwenye sifa na nia atapata nafasi ya kujitokeza,” alisema.
  

Naibu Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari Mhe. Dkt. Switbert Mkama akipata maelezo mbalimbali wakati akitembelea banda la Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira) wakati wa Maonesho ya Siku ya Mazingira Duniani yanayoendelea katika Viwanja vya Jakaya Kikwete jijini Dodoma, ambapo Ofisi ya Makamu wa Rais inaratibu maonesho hayo kuelekea Siku ya Mazingira Duniani Juni 05, 2026.

Naibu Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari Mhe. Dkt. Switbert Mkama akiwa katika picha ya pamoja mara baada ya kukagua banda la Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira) wakati wa Maonesho ya Siku ya Mazingira Duniani yanayoendelea katika Viwanja vya Jakaya Kikwete jijini Dodoma, ambapo Ofisi ya Makamu wa Rais inaratibu maonesho hayo kuelekea Siku ya Mazingira Duniani Juni 05, 2026.

aibu Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari Mhe. Dkt. Switbert Mkama akiangalia jiko la kunyomea nyama  linalotumia nishati ya gesi badala ya mkaa alipotembelea banda la Wakala wa Nishati Vijijini (REA) wakati wa Maonesho ya Siku ya Mazingira Duniani yanayoendelea katika Viwanja vya Jakaya Kikwete jijini Dodoma, ambapo Ofisi ya Makamu wa Rais inaratibu maonesho hayo kuelekea Siku ya Mazingira Duniani Juni 05, 2026.

Naibu Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari Mhe. Dkt. Switbert Mkama akiangalia gari linalotumia mfumo wa gesi asilia kupunguza matumizi ya mafuta yanasababisha uzalishaji wa gesijoto alipotembelea banda la Taasisi ya Teknolojia Dar es Salaam (DIT) wakati wa Maonesho ya Siku ya Mazingira Duniani yanayoendelea katika Viwanja vya Jakaya Kikwete jijini Dodoma, ambapo Ofisi ya Makamu wa Rais inaratibu maonesho hayo kuelekea Siku ya Mazingira Duniani Juni 05, 2026.

Naibu Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari Mhe. Dkt. Switbert Mkama (wa  tatu kushoto) akipata maelezo kuhusu uzalishaji wa miche alipotembelea banda la Wizara ya Kilimo kwenye Maonesho ya Siku ya Mazingira Duniani yanayoendelea katika Viwanja vya Jakaya Kikwete jijini Dodoma, ambapo Ofisi ya Makamu wa Rais inaratibu maonesho hayo kuelekea Siku ya Mazingira Duniani Juni 05, 2026. Kushoto ni Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda.



Mtendaji Mkuu wa Wakala wa Ufundi na Umeme Tanzania - TEMESA, Bw. Kheri Mahimbali, leo tarehe 02 Juni 2026 amekutana na viongozi wa kampuni ya TOYOTA Tanzania katika ofisi zao eneo la Posta, jijini Dar es Salaam ambapo pamoja na mambo mengine wamejadili kuhusu jitihada za Serikali katika kuendelea kuboresha huduma za matengenezo ya magari hapa Nchini.



Akizungumza katika kikao hicho, Bw. Mahimbali amesema TEMESA imejipanga kuhakikisha huduma za ufundi na matengenezo ya magari ya Serikali zinatolewa kwa viwango vya juu kwa kutumia teknolojia za kisasa na za viwango vya kimataifa.



“TEMESA inaona fursa kubwa katika kuimarisha ushirikiano na TOYOTA kupitia miradi ya pamoja itakayowezesha taasisi hizi mbili kubadilishana utaalamu kwa mafundi na kuongeza ufanisi wa huduma zinazotolewa kwa wadau wetu,” amesema Mtendaji Mkuu.


Kwa upande wake, Meneja Mkuu wa TOYOTA Tanzania, Bw. Jatin Pandya amehakikisha utayari wa kampuni hiyo kuendelea kushirikiana na TEMESA katika mafunzo ya kitaalamu kwa mafundi, ushauri wa kiufundi, matumizi ya teknolojia mpya na kuimarisha mifumo ya usalama wa magari.



“Sisi TOYOTA tunatanguliza usalama wa watumiaji wa magari na ubora wa huduma. Tunaamini ushirikiano huu utachangia kwa kiasi kikubwa kuimarisha huduma za matengenezo ya magari nchini na kujenga uwezo wa wataalamu wa ndani,” amesisitiza Pandya.



Aidha, mara baada ya kikao hicho, Mtendajji mkuu pia alipata fursa ya kufanya ziara fupi katika karakana za TOYOTA ili kujionea teknolojia mpya zinazotumika katika matengenezo ya magari.

Miongoni mwa mambo waliyojadili katika kikao hicho ni pamoja na uwezekano wa kuanzisha ushirikiano kupitia mfumo wa Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi - PPP. Hatua inayotarajiwa kuimarisha uwezo wa karakana na kuongeza ufanisi wa huduma katika sekta ya matengenezo ya magari.

Kikao hicho kimefungua ukurasa mpya wa ushirikiano kati ya TEMESA na TOYOTA, huku kikitarajiwa kuwa chachu ya mageuzi makubwa katika sekta ya ufundi wa magari nchini.
Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

Tanzania na Malaysia zimefungua ukurasa mpya wa ushirikiano katika elimu ya juu kupitia ubia wa vyuo vikuu, tafiti za pamoja, ubadilishanaji wa wanafunzi na wahadhiri, ufadhili wa masomo pamoja na ushirikiano katika sayansi na teknolojia.

Watumiaji wa petroli wamepata afueni mwezi Juni 2026 baada ya bei ya mafuta hayo kushuka ikilinganishwa na mwezi uliopita. Kwa Dar es Salaam, petroli sasa itauzwa kwa bei kikomo ya shilingi 4,086 kwa lita, hatua inayotarajiwa kupunguza gharama kwa watumiaji wa kawaida na baadhi ya shughuli za usafiri.

Kwa upande wa dizeli, watumiaji wanakabiliwa na ongezeko dogo la bei, ambapo kwa Dar es Salaam bei kikomo imefikia Shilingi 4,333 kwa lita. Ongezeko hilo limechangiwa na kupanda kwa gharama za mafuta katika soko la dunia pamoja na kuongezeka kwa gharama za uagizaji wa bidhaa hiyo.

Licha ya changamoto hizo za kimataifa, Serikali imeendelea kuchukua hatua za kulinda uchumi na wananchi kwa kuweka ruzuku ya Shilingi 534.91 kwa kila lita ya dizeli. Hatua hiyo imelenga kupunguza athari za ongezeko la bei kwa sekta muhimu kama usafirishaji, viwanda na huduma za kijamii.

Mabadiliko haya yameathiriwa kwa kiasi kikubwa na vita vinavyoendelea Mashariki ya Kati, vinavyohusisha Marekani, Israeli na Irani. Mgogoro huo umeathiri uzalishaji, uhifadhi na usafirishaji wa mafuta duniani, huku kufungwa kwa Mlango Bahari wa Hormuz kukiongeza gharama za usafirishaji na bima za meli za mafuta.

 Mbunge wa Tunduru Kaskazini kupitia Chama cha ACT Wazalendo, Ado Shaibu, amewataka wabunge wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kuepuka kuingiza siasa za uchaguzi mkuu wa mwaka 2030 katika mijadala ya Bunge, akisema hali hiyo inaweza kuathiri ubora wa majadiliano na utekelezaji wa majukumu muhimu ya chombo hicho.


Akichangia hoja ya Hotuba ya Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Fedha kwa mwaka wa fedha 2026/2027 leo Juni 2, 2026, Bungeni jijini Dodoma, Ado amesema Bunge ni taasisi muhimu inayopaswa kujadili masuala ya maendeleo kwa umakini bila kuruhusu ushindani wa kisiasa kutawala kila mjadala.

"Nafahamu siasa zinaendeshwa na siasa, na Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ni sehemu ambayo siasa haziwezi kuepukika. Hata hivyo, nawaomba wabunge wa CCM, homa ya kuelekea mwaka 2030 isiharibu mijadala ya Bunge hili," alisema.

Ameongeza kuwa ingawa siasa zina nafasi yake, kuzidisha mijadala ya kisiasa mapema kunaweza kuondoa mwelekeo wa Bunge katika kushughulikia masuala ya msingi yanayogusa maendeleo ya wananchi.

"Kuna ladha katika siasa, lakini tukizidisha chumvi mapema kiasi hiki, tutafika mahali ambapo hakuna wizara itakayoweza kujadiliwa kwa utulivu ndani ya Bunge. Mwenendo huo si mzuri kwa ustawi wa Bunge la Muungano wa Tanzania," alisisitiza.

Katika hatua nyingine, mbunge huyo aliipongeza Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Bajeti kwa kazi iliyoifanya katika kupitia masuala ya fedha za Serikali, sambamba na kupongeza Ofisi ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) kwa kuendelea kusimamia uwajibikaji na matumizi sahihi ya fedha za umma.

Ado amesema mafanikio ya maendeleo ya taifa yanategemea uwajibikaji na usimamizi madhubuti wa rasilimali za umma, hivyo akaishauri Serikali kuendelea kuipatia Ofisi ya CAG rasilimali na fedha za kutosha ili iweze kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi zaidi.

"Endapo tutaamua kuwa makini na kutekeleza wajibu wetu ipasavyo, nchi inaweza kufikia hatua kubwa zaidi za maendeleo. Ni muhimu Ofisi ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali

(CAG)ikawezeshwa vya kutosha ili iendelee kufanya kazi yake kwa uhuru na ufanisi," amesema.

Kauli za Ado zimekuja wakati Bunge likiendelea kujadili bajeti za wizara mbalimbali kuelekea mwaka wa fedha 2026/2027.

WAZIRI wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Mhe. Mhandisi Hamad Yussuf Masauni amesema vijana wanapaswa kutumia fursa zinazotolewa na Serikali kwa kukuza ubunifu, kuongeza bidii katika kazi, kutumia teknolojia na kushiriki kikamilifu katika shughuli za kiuchumi hususan zilizo rafiki kwa Mazingira.

 Serikali kupitia Wizara ya Fedha imetangaza vipaumbele vinane (8) vya kimkakati kwa mwaka wa fedha 2026/27, vyenye lengo la kukuza uchumi, kuimarisha nidhamu ya matumizi ya rasilimali za umma, na kulipa madeni.


Vipaumbele hivyo vimewasilishwa bungeni na Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), wakati akisoma mapendekezo ya mpango na bajeti ya wizara hiyo.Sera na mikakati hiyo mikuu imegawanyika katika maeneo yafuatayo:

1. Ukuaji wa Uchumi na Kudhibiti Mfumuko wa BeiWizara imepanga kusimamia uchumi jumla ili ufikie ukuaji wa asilimia 6.3 ifikapo mwishoni mwa mwaka 2026. Aidha, jitihada zitawekwa ili kudhibiti mfumuko wa bei ubaki kwenye viwango vya tarakimu moja (wastani wa asilimia 3.0 hadi 5.0), huku akiba ya fedha za kigeni ikitunzwa kukidhi uagizaji wa bidhaa na huduma kwa angalau miezi minne (4).

2. Nidhamu ya Matumizi na Ukusanyaji MapatoIli kuhakikisha thamani halisi ya fedha za umma inaonekana, serikali itaimarisha nidhamu ya bajeti (fiscal discipline). Hatua hii itahusisha usimamizi madhubuti wa ununuzi wa umma na kupunguza tabia ya kuhamisha fedha kutoka fungu moja kwenda jingine (reallocation between votes).

3. Kuvunja Rekodi ya Mapato (Tsh Bilioni 55,200.75)Katika bajeti kuu ya serikali ya jumla ya shilingi bilioni 62,334.19, Wizara ya Fedha inalenga kuboresha mifumo ya kodi, misaada, na mikopo ili kuchangia shilingi bilioni 55,200.75 kwenye Mfuko Mkuu wa Hazina. Hii ni sawa na asilimia 88.6 ya bajeti yote.

4. Kulipa Madeni na Kuaminika KimataifaSerikali imetenga shilingi bilioni 15,102.80 kwa ajili ya kulipa kwa wakati riba na mitaji ya madeni yanayotarajiwa kuiva. Hatua hii inalenga kulinda mikataba na kuendelea kujenga imani kwa wawekezaji katika masoko ya fedha ya kikanda na kimataifa.

5. Mabilioni ya Kulipa Watumishi na WakandarasiHabari njema kwa wadau wa ndani ni kwamba serikali itakuwa ikitoa shilingi bilioni 100.00 kila mwezi. Fedha hizi zitasaidia kulipa madeni ya watumishi wa umma, wakandarasi, wazabuni, na watoa huduma mbalimbali ili kuchochea mzunguko wa fedha.

6. Usawa wa Mgawanyo wa Fedha kwa HalmashauriKutakuwa na maboresho makubwa kwenye ugawaji wa rasilimali fedha kati ya Serikali Kuu na Serikali za Mitaa (Halmashauri). Mgawanyo huo utazingatia tafiti za kitaalamu ili kuondoa urudufu wa majukumu na kuleta uwiano wa kimaendeleo nchini.

7. Mageuzi ya Mfumo wa Bajeti (PBB)Serikali itafanya tathmini ya kina ya usimamizi wa bajeti kwa kutumia Mfumo wa Programu (Programme Based Budgeting – PBB). Lengo ni kuwezesha maamuzi sahihi ya kimabadiliko katika upangaji wa bajeti unaoleta matokeo ya moja kwa moja kwa wananchi.

8. Matumizi ya Akili Unde (AI) na Utawala BoraKatika kwenda na wakati, wizara itajenga uwezo wa watumishi wake kuhusu masuala ya Mazingira, Jamii na Utawala Bora (ESG). Kubwa zaidi, serikali itaanza kuingiza matumizi ya Akili Unde (Artificial Intelligence - AI) katika usimamizi wa fedha za umma na uchumi ili kuongeza ufanisi na uwazi.

 



Na Mwandishi Wetu, Dodoma


Naibu Waziri wa Madini, Dkt. Steven Kiruswa, leo tarehe 2 Juni, 2026 amekutana na Balozi wa Australia nchini Tanzania anayemaliza muda wake wa uwakilishi, Mhe. Jenny Da Rin, kwa mazungumzo ya kumuaga yaliyofanyika jijini Dodoma.

Katika mazungumzo hayo, Dkt. Kiruswa amempongeza Mhe. Jenny Da Rin kwa kumaliza muda wake wa uwakilishi nchini kwa mafanikio makubwa, huku akitambua mchango wake katika kuimarisha ushirikiano kati ya Tanzania na Australia, hususan katika maendeleo ya Sekta ya Madini.

Amesema Tanzania na Australia zimeendelea kushirikiana katika utekelezaji wa miradi mbalimbali ambayo imekuwa na matokeo chanya katika kukuza sekta ya madini na kuchangia maendeleo ya uchumi wa Taifa kwa ujumla.


Dkt. Kiruswa ameeleza kuwa Serikali ya Tanzania imeendelea kuhakikisha wananchi wanapata manufaa ya rasilimali madini kwa kuwashirikisha kikamilifu katika shughuli za madini, huku ikitambua mchango wa wawekezaji wa kimataifa, wakiwemo kutoka Australia, katika maendeleo ya sekta hiyo.


Aidha, amesisitiza kuwa Serikali itaendelea kuimarisha ushirikiano na Australia katika maeneo ya utafiti wa madini, uwekezaji, uhamishaji wa teknolojia na maendeleo ya rasilimali watu ili kuongeza uzalishaji na kuifanya sekta ya madini kuwa na tija zaidi kwa Taifa.


“Sekta ya madini inaendelea kukua kwa kasi na inahitaji uwekezaji wa kutosha katika teknolojia, ujuzi na tafiti ili kuongeza uzalishaji na manufaa ya kiuchumi kwa wananchi na Taifa kwa ujumla,” amesema Dkt. Kiruswa.




Kwa upande wake, Mhe. Jenny Da Rin ameishukuru Serikali ya Tanzania na Wizara ya Madini kwa ushirikiano mkubwa alioupata katika kipindi chote cha utumishi wake nchini.


Aidha, amesisitiza umuhimu wa Watanzania kutumia kikamilifu fursa za elimu, mafunzo na semina zinazotolewa na Australia, akibainisha kuwa maarifa na ujuzi unaopatikana kupitia programu hizo unachangia kwa kiasi kikubwa maendeleo ya sekta mbalimbali, ikiwemo Sekta ya Madini.


Mhe. Jenny Da Rin ameongeza kuwa moja ya malengo ya ushirikiano kati ya Tanzania na Australia ni kuhamasisha wawekezaji na wafanyabiashara wa Australia kuja kuwekeza nchini Tanzania pamoja na kuendeleza utekelezaji wa miradi ya maendeleo yenye manufaa kwa pande zote mbili.


Aidha, amesisitiza umuhimu wa kuendelea kutatua changamoto zinazoweza kuathiri mazingira ya uwekezaji ili kuimarisha ushirikiano wa kiuchumi na kukuza maendeleo ya nchi hizo mbili.




WAZIRI wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Mhe. Mhandisi Hamad Yussuf Masauni amesema vijana wanapaswa kutumia fursa zinazotolewa na Serikali kwa kukuza ubunifu, kuongeza bidii katika kazi, kutumia teknolojia na kushiriki kikamilifu katika shughuli za kiuchumi hususan zilizo rafiki kwa Mazingira.

Mhe. Masauni amesema hayo katika Kongamano la Vijana lililofanyika jijini Dar es Salaam, Juni 2, 2026 ambalo ni sehemu ya Maadhimisho ya Siku ya Mazingira Duniani ambapo kilele chake kitaifa yanafanyika Juni 5, 2026 mkoani Dodoma.

Amesema, kongamano hilo ni jukwaa muhimu linalowaunganisha vijana na maadhimisho ya Siku ya Mazingira Duniani kwa kuwapa nafasi ya kushiriki katika mijadala, kujifunza kutoka kwa wataalam, kubadilishana uzoefu na kuibua suluhisho bunifu zinazoweza kutekelezwa kwa vitendo katika jamii zao.

“Ninyi ndio nguvu kazi ya Taifa na nguzo muhimu katika mapambano dhidi ya uharibifu wa mazingira. Kwa mujibu wa Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2022, vijana ni zaidi ya asilimia 64 ya nguvu kazi ya Taifa. Hii ina maana kuwa mchango wenu ni muhimu sana katika kulinda mazingira, kukuza uchumi wa kijani na kuhakikisha maendeleo endelevu ya Taifa letu.”

Aidha ameongeza kuwa ni vyema vijana wakatambua changamoto za kimazingira pia zinaweza kuwa fursa kubwa za kiuchumi, takwimu za kimataifa zinaonesha kuwa mpito kuelekea uchumi wa kijani unaweza kuzalisha ajira milioni 8.4 kwa vijana duniani ifikapo mwaka 2030.

Aidha, amesema uchumi endelevu duniani unakadiriwa kuwa na thamani ya zaidi ya dola trilioni 12 na uwezo wa kuzalisha zaidi ya ajira milioni 380 duniani kote.

“Hii inaonesha dhamira ya pamoja ya Taifa katika kulinda mazingira na kuhakikisha matumizi endelevu ya rasilimali za asili kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho”.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu Ofisi ya Makamu wa Rais, Dkt. Richard Muyungi, amesema kuwajengea uwezo vijana kupitia programu za kujitolea ni mkakati muhimu wa kuandaa kizazi kitakachosimamia agenda za maendeleo endelevu, uhifadhi wa mazingira na uchumi wa kijani.

Amesema programu za kujitolea zinawawezesha vijana kupata uzoefu wa kazi unaohitajika katika soko la ajira, huku zikizisaidia taasisi kupata kundi la vijana wenye maarifa, ubunifu na uwezo wa kutumia teknolojia katika kutatua changamoto mbalimbali za maendeleo.

“Afrika ina hazina kubwa ya rasilimali watu, ambapo takribani asilimia 40 ya vijana wa dunia wanaishi katika bara hilo, jambo linalotoa fursa kubwa ya kuharakisha maendeleo ya kiuchumi, kijamii na kiteknolojia endapo vijana hao watapatiwa elimu, ujuzi na nafasi za kushiriki kikamilifu katika shughuli za maendeleo.” Amesema Dkt. Muyungi.