Na. Josephine Majura, WF, Morogoro
Watumiaji wakubwa wa maji kutoka Sekta Binafsi na Sekta ya Umma wametakiwa kutimiza jukumu lao la malipo ya huduma wanayoipata ili kazi ya kuimarisha vyanzo vya maji ifanyike kwa ukamilifu.
Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Maji na Mazingira Mhe. Jackson Kiswaga (Mb) ametaka malipo ya madai hayo kufanyika akiongoza kamati hiyo kukagua udabuaji na ujenzi wa kingo za mto Lumemo, Kilombero mkoa wa Morogoro.
Mhe. Kiswaga amesema malipo hayo yanasaidia sio tu katika utunzaji na uendelazaji wa vyanzo vya maji bali pia kutoa suluhu zinazosababishwa na mabadiliko ya tabianchi ikiwamo mafuriko.
Amesema kazi ya udabuaji ni endelevu hivyo inahitaji fedha wakati wote ili maisha ya wananchi yawe salama endapo maji yanazidi katika mkondo wake, akitolea mfano eneo la Ifakara ambapo mavuriko yamekua kero katika shughuli za wananchi za kila siku.
Kazi ya udabuaji na ujenzi wa kingo katika maeneo korofi katika mto Lumemo imegharimu kiasi cha shilingi milioni 294 na kufanikisha eneo lote itagharimu takribani shilingi bilioni 2.2
Pamoja na hilo, Mhe. Kiswaga ameiongoza kamati kukagua mradi wa maji wa miji 28, ambao utekelezaji umefika asilimia 95.
Amesema suala la vifaa na bidhaa za kiufundi zinazoagizwa nje ya nchi zipewe kipaumbele kufika katika eneo la kazi ili mradi ukamilike kwa wakati na wananchi waanze kupata huduma ya maji katika kata sita za Kilombero.
Amesema mradi huo utazalisha kwa siku maji lita za ujazo milioni 20 wakati mahitaji hivi sasa ni lita milioni 10.
Mhe. Kiswaga ameelekeza viongozi wa mamlaka za serikali za mitaa, wawashirikishe wananchi katika kulinda na kuthamini vyanzo vya maji kwa sababu kukamilika kwa mradi huo huduma ya maji itapatikana kwa asilimia 100.
Katibu Mkuu, Wizara ya Maji Mhandisi Mwajuma Waziri, kwa niaba ya Waziri wa Maji ameainisha kuwa maelekezo yote ya kamati yatafanyiwa kazi ikiwamo kuhakikisha vifaa vya mradi havikwami na kukutana na wadau wanaotegemea huduma ya maji kufanikisha shughuli mbalimbali za maendeleo kuona namna bora ya kulipa madeni.
SERIKALI imetenga shilingi bilioni 55 kwa ajili ya utafiti wa madini nchini, huku Mirerani wilayani Simanjiro, Manyara, ikiwekwa katika mpango maalumu wa kufufua uzalishaji wa Tanzanite kwa kufungua wigo mpya wa utafiti katika eneo lenye ukubwa wa kilomita za mraba 636, sawa na ekari 157,192.
Hatua hiyo inalenga kubaini mwendelezo wa mikondo ya madini ya Tanzanite nje ya Ukuta wa Mirerani, kuongeza uzalishaji na kuwapa wachimbaji uhakika wa maeneo yenye madini badala ya kuendelea kutumia mitaji mikubwa katika uchimbaji wa kubahatisha.
Katika mpango huo, Shirika la Madini la Taifa (STAMICO) linatarajiwa kuleta mitambo mikubwa ya uchimbaji itakayosaidia shughuli za utafiti, huku wataalamu wa Tume ya Jiolojia Tanzania (GST) wakishiriki kubaini maeneo yenye viashiria vya uwepo wa Tanzanite.
Akizungumza katika hafla ya uzinduzi wa utafiti wa mwendelezo wa mkondo wenye madini ya Tanzanite, Waziri wa Madini, Antony Mavunde, alisema Serikali imeamua kutumia sayansi kutatua changamoto ya upatikanaji wa madini ya Tanzanite kwani Mji wa Mirerani umekuwa maarufu Duniani.
Alisema utafiti huo utahusisha maeneo ndani na nje ya Ukuta, kwa kuwa uchunguzi wa awali umeonesha uwezekano wa kuendelea kwa mikondo ya miamba yenye Tanzanite katika maeneo ya nje ya eneo linalozungushiwa ukuta.
"Sayansi inajibiwa kwa sayansi. Tunataka wachimbaji wadogo wajue maeneo yenye madini badala ya kuchimba kwa kubahatisha na kupoteza muda na mitaji yao,” alisema Mavunde.
Alisema matokeo ya utafiti huo yanaweza kuiwezesha Serikali kufungua maeneo mapya ya uchimbaji na kutoa leseni kwa makundi mbalimbali, yakiwemo wanawake na vijana na makundi maalumu ya jinsia zote, ili kuongeza ushiriki wao katika uchumi unaotokana na madini hayo.
Mavunde alisema dhamira ya Serikali si kuongeza uzalishaji pekee, bali kuhakikisha wananchi wanaozunguka maeneo ya uchimbaji wanapata manufaa zaidi kutokana na rasilimali hiyo adimu inayopatikana Tanzania pekee.
Alisema zaidi ya Sh bilioni 55 zimetengwa kwa ajili ya utafiti, huku Mirerani ikiwa miongoni mwa maeneo yaliyopewa kipaumbele kutokana na umuhimu wake katika uzalishaji wa Tanzanite.
Kwa upande wake, Kamishna wa Madini Tanzania, Abrahaman Mwanga, aliyemwakilisha Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini,Mhandisi Yahaya Samamba alisema tathmini ya awali iliyofanywa na wataalamu imebaini maeneo nje ya Ukuta wa Mirerani yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari yanafahamika kwa uchimbaji wa Tanzanite.
Alisema tathmini hiyo ilifanyika baada ya Mavunde kufanya ziara Mirerani na kuagiza wataalamu wa Wizara kwa kushirikiana na wadau wa eneo hilo kuchunguza changamoto za upatikanaji wa madini hayo.
"Utafiti wa awali umeonesha kuna maeneo nje ya ukuta yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari tuna uzoefu nayo katika uchimbaji wa ndani ya ukuta. Ndiyo maana Waziri alielekeza GST kuendelea na utafiti wa kina,” alisema Mwanga.
Alisema iwapo utafiti huo utathibitisha uwepo wa mashapo mapya, utakuwa mwanzo wa kufunguka kwa maeneo mapya ya uchimbaji na kuongeza fursa za kiuchumi kwa wachimbaji na wananchi wa Mirerani.
Aliongeza kuwa utafiti hautajikita kwenye Tanzanite pekee, bali pia utachunguza uwezekano wa kupatikana kwa madini mengine yakiwemo graphite na dolomite.
Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB) imeshiriki katika Maonesho ya Tisa ya Kimataifa ya Uagizaji wa Bidhaa ya China (CIIE) jijini Shanghai, nchini China, kwa lengo la kutangaza Mfumo wa Stakabadhi za Ghala na kuwaunganisha wanunuzi wa kimataifa na fursa za biashara ya mazao ya Tanzania.
Katika maonesho hayo ya siku tano (Novemba 5-10, 2026), WRRB imeeleza jinsi mfumo huo unavyowezesha uhifadhi wa mazao katika maghala yenye leseni, utunzaji wa ubora wake na uuzaji wake kwa uwazi.
Akizungumza alipotembelea banda la Tanzania katika maonesho hayo, Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda Zanzibar, Mhe. Omar Said Shabaan, amepongeza ushiriki wa Tanzania, hususan wa taasisi za serikali, akisema maonesho hayo yanazipa taasisi hizo fursa ya kutangaza huduma zinazotolewa nchini.
Amesisitiza umuhimu wa Tanzania kutumia maonesho hayo kujitangaza kimkakati na kufikia wanunuzi wa kimataifa wanaotafuta bidhaa za Tanzania.
Aidha, Mwakilishi wa kampuni ya Chengdu Jintao Yunhui International Trade Co., Ltd. ameonesha kuvutiwa na ufuta mweupe wa Tanzania, ambao ni miongoni mwa mazao yanayouzwa kupitia Mfumo wa Stakabadhi za Ghala.

Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Fedha, Bw. Elijah Mwandumbya, akieleza mchango wa Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Japan (JICA) na Mpango wa Japan Overseas Cooperation Volunteers (JOCV) katika kukuza maendeleo ya kijamii na kiuchumi, wakati wa hafla ya kuadhimisha miaka 60 tangu kuanzishwa kwa Mpango wa JOCV, iliyofanyika jijini Dar es Salaam.
📌 Asema ziara ya Makamu wa Rais Mbinga kufungua fursa za viwanda na miundombinu Nyanda za juu kusini;
📌 Wizara kupitia WRRB kushiriki kusimamia utekelezaji wa mfumo huo kuwezesha bei shindani Kwa wakulima na mauzo Nje ya nchi.
📌Ahimiza wananchi wa Mbinga kujitokeza Kwa wingi ziara ya Makamu wa Rais.
Waziri wa Viwanda na Biashara ambae pia ni Mbunge wa jimbo la Mbinga vijijini Mhe. Judith Kapinga, amesema Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ni muhimu katika kuongeza thamani ya mazao, kuwawezesha wakulima kupata bei shindani na kulinda maslahi yao katika biashara ya mazao nchini.
Mhe. Kapinga ameeleza hayo leo, Novemba 9, 2026, katika mahojiano maalumu na kituo cha redio cha Ruvuma FM, akizungumzia masuala yanayohusu ziara ya kikazi ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius John Ndejembi Mkoani Ruvuma inayotarajiwa kuanza kesho, Novemba 10, 2026, katika Wilaya ya Mbinga mkoani Ruvuma.
Amesema Wizara ya Viwanda na Biashara inashiriki moja kwa moja katika usimamizi wa mfumo huo kupitia Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB), kwa kushirikiana na Wizara ya Kilimo, na AMCOS ili kuhakikisha mazao yanayohusika yanauzwa kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa.
Akifafanua manufaa ya mfumo huo, Mhe. Kapinga amesema unasaidia kuongeza ushindani wa bei za mazao, akitolea mfano wa kunde na mbaazi ambazo, kwa mujibu wa maelezo yake, awali zilikuwa zikiuzwa kwa Sh. 200 hadi 300 lakini kupitia mfumo huo zimeweza kufikia bei ya Sh. 1,400 hadi 1,500.
Aidha, amesema mfumo huo unamwezesha mkulima kufahamu kiasi cha mazao alichouza na fedha anazotarajia kupata, hivyo kuongeza uwazi na kupunguza uwezekano wa udanganyifu katika biashara ya mazao.
Aisha Mhe Kapingaamesema kuwa Mfumo wa Stakabadhi za Ghala una mchango katika kuweka kumbukumbu sahihi za mazao yanayouzwa nje ya nchi na kuongeza thamani ya bidhaa za Tanzania, huku Wizara ikiendelea kushirikiana na wadau kuboresha mazingira ya biashara na kukuza shughuli za wafanyabiashara nchini.
Akizungumzia kuhusu ziara hiyo Mhe Kapinga amesema akiwa wilayani Mbinga Makamuwaa Rais atatembelea na kukagua mradi wa ujenzi wa maghala ya kuhifadhi chakula, Ujenzi wa hospitali ya halmashauri ya wilaya ya mbinga, kukagua Barabara ya Amani Makoro Ruanda, na kuzungumza na wananchi wa Mbinga.
ziara hiyo ya Makamu wa Rais inatarajia kuongeza fursa za Kibiashara hususani Kwa mikoa ya Nyanda za juu kusini ambapo Kwa sasa Serikali inatarajia Kijana reli ya kutoka Mtwara hadi Ruvuma Kwa ajili ya usafirishaji wa makaa ya mawe na Chuma Kutoka mchuchuma na Liganga sambamba na uboreshaji wa bandari ya Nyasa ili kuchechemua uchumi.
Mipango mingine ni pamoja na Ujenzi wa kiwanda kiwanda unga kwenye halmashauri ya wilaya ya Mbinga na Ujenzi wa Maeneo ya Viwanda Kigonsera.













































