Naibu Katibu Mkuu wa CCM Bara, Ndugu Aggrey Mwanri, ambaye pia ni Makamu Mwenyekiti wa Baraza la Vyama vya Siasa nchini, leo Oktoba 29, 2026, ameongoza wajumbe wa Baraza hilo kutoka vyama vya siasa vyenye usajili kamili kutembelea Mji wa Serikali Mtumba, jijini Dodoma.

Ziara hiyo imefanyika kuelekea uzinduzi rasmi wa Mji huo unaotarajiwa kufanyika kesho, Oktoba 30, 2026, ambapo mgeni rasmi anatarajiwa kuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan.



Mkuu wa Wilaya ya Ludewa, Mkoa wa Njombe, Mhe. Olivanus Thomas, akizungumza na viongozi mbalimbali wa wilaya hiyo wakati wa mkutano wa elimu ya fedha iliyotolewa na timu ya wataalamu kutoka Wizara ya Fedha na taasisi zake, Wilaya ya Ludewa, mkoani Njombe. Elimu hiyo ni sehemu ya mwendelezo wa zoezi la kuwaelimisha wananchi kuhusu huduma na fursa za kifedha zinazopatikana nchini.

Mbunge wa Viti Maalumu Mkoa wa Njombe, Mhe. Balozi, Dkt. Pindi Chana, akizungumza na viongozi mbalimbali wa wilaya hiyo wakati wa mkutano wa elimu ya fedha iliyotolewa na timu ya wataalamu kutoka Wizara ya Fedha na taasisi zake, Wilaya ya Ludewa, mkoani Njombe. Elimu hiyo ni sehemu ya mwendelezo wa zoezi la kuwaelimisha wananchi kuhusu huduma na fursa za kifedha zinazopatikana nchini.

Meneja Uhusiano kutoka Mamlaka ya Masoko ya Mitaji na Dhamana (CMSA), Bw. Charles Shirima, akitoa elimu kuhusu masoko ya mitaji na dhamana, fursa za uwekezaji katika masoko hayo na umuhimu wa kufanya maamuzi sahihi ya uwekezaji kwa viongozi wa Wilaya ya Ludewa, wakati wa programu maalumu ya elimu ya fedha iliyofanyika katika Ukumbi wa Mikutano wa Halmashauri ya Wilaya ya Ludewa, Mkoa wa Njombe.

Afisa Usimamizi wa Fedha Mwandamizi kutoka, Idara ya Uendelezaji Sekta ya Fedha, Wizara ya Fedha, Bw. Salim Khalfan Kimaro, akitoa mada kuhusu masuala ya fedha na umuhimu wa kusajili vikundi vya kutoa Huduma Ndogo za Fedha na vile vya kijamii kwa viongozi wa Wilaya ya Ludewa, kwenye program maalum ya elimu ya fedha iliyotolewa katika Ukumbi wa Halmashauri ya Wilaya ya Ludewa, Mkoa wa Njombe.

Afisa Uendeshaji na Biashara kutoka Dhamana ya Uwekezaji na Usimamizi Rasilimali Tanzania, (UTT AMIS), Bw. Benedict Raphael, akitoa elimu kuhusu uwekezaji kupitia mifuko ya uwekezaji wa pamoja (Collective Investment Schemes), umuhimu wa kuweka akiba na namna wananchi wanavyoweza kuwekeza fedha zao kulingana na uwezo wao ili kukuza kipato na kujenga ustawi wa kifedha, Wilaya ya Ludewa, wakati wa programu maalumu ya elimu ya fedha iliyofanyika katika Ukumbi wa Halmashauri ya Wilaya ya Ludewa, Mkoa wa Njombe.

Baadhi ya viongozi kutoka Wilaya ya Ludewa, mkoani Njombe, wakiwa pamoja na Timu ya Wataalamu wa Elimu ya Fedha kutoka Wizara ya Fedha na Taasisi zake Wilayani humo, wakichangia mada mbalimbali kuhusu elimu ya fedha waliyoipata kuhusu matumizi sahihi ya fedha, umuhimu wa kupanga bajeti na kuitekeleza, umuhimu wa kusajili vikundi vya huduma ndogo za fedha , utunzaji wa fedha binafsi, umuhimu wa kushirikisha familia na watu wa karibu kwenye masuala ya fedha na uwekezaji, umuhimu wa kukata bima ya biashara na mali nyingine.

(Picha na Kitengo cha Mawasiliano Serikalini-WF, Njombe)


Na Chedaiwe Msuya, WF, Njombe


Mkuu wa Wilaya ya Ludewa, Mhe. Olivanus Thomas, amewahimiza viongozi wa wilaya hiyo kuwa mabalozi wa elimu ya fedha kwa wananchi ili kuwasaidia kutambua na kutumia fursa mbalimbali za kifedha zinazotolewa na Serikali na taasisi za sekta ya fedha kwa ajili ya kukuza mitaji, kuongeza kipato na kuimarisha maendeleo ya kiuchumi.

Mhe. Thomas ametoa wito huo wakati wa programu ya utoaji wa elimu ya fedha kwa viongozi wa Wilaya ya Ludewa, mkoani Njombe, iliyowakutanisha wataalamu kutoka Wizara ya Fedha na taasisi mbalimbali za sekta ya fedha nchini kwa lengo la kuongeza uelewa kuhusu huduma za kifedha, uwekezaji na fursa za kiuchumi zinazopatikana nchini.

Akizungumza katika programu hiyo, Mhe. Thomas amesisitiza umuhimu wa viongozi kuwaelimisha wananchi kuhusu fursa za kifedha zilizopo, ikiwemo mikopo inayotengwa kwa ajili ya makundi maalumu, yakiwemo wanawake, vijana na watu wenye ulemavu, ili waweze kuitumia kwa malengo yaliyokusudiwa.

“Ni muhimu viongozi kuwa na uelewa wa masuala ya fedha ili waweze kuwaelimisha wananchi kuhusu fursa zinazopatikana, ikiwemo mikopo inayotolewa kwa wanawake, vijana na watu wenye ulemavu, na kuwahamasisha kuitumia kwa malengo yaliyokusudiwa kwa ajili ya kukuza mitaji, kuongeza kipato na kuimarisha maendeleo ya jamii,” amesema Mhe. Thomas.

Mhe. Thomas, ameongeza kuwa upatikanaji wa taarifa sahihi kuhusu huduma za kifedha ni hatua muhimu katika kuwawezesha wananchi kuanzisha na kuendeleza biashara, kukuza mitaji na kuongeza kipato cha kaya. Aidha, ameeleza kuwa viongozi wana nafasi kubwa ya kuhakikisha elimu hiyo inawafikia wananchi wa makundi mbalimbali na kuwasaidia kufanya maamuzi sahihi ya kifedha.

Kwa upande wake, Mbunge wa Viti Maalumu, Mhe. Balozi, Dkt. Pindi Chana, amewataka wananchi wa Ludewa kutumia elimu inayotolewa na wataalamu wa sekta ya fedha kama fursa ya kujifunza mbinu za kusimamia mapato na matumizi yao, pamoja na kutambua huduma za kifedha zinazoweza kuwasaidia kuboresha shughuli zao za kiuchumi.

Dkt. Chana amesisitiza umuhimu wa wananchi kutafuta taarifa sahihi na kupata ufafanuzi wa kina kuhusu masharti ya mikopo, huduma za benki na fursa za uwekezaji kabla ya kufanya maamuzi ya kifedha, ili kuepuka hasara zinazoweza kusababishwa na ukosefu wa taarifa za kutosha.

“Ninawahimiza wananchi wa Ludewa kutumia fursa ya uwepo wa wataalamu wa sekta ya fedha kupata elimu na ufafanuzi kuhusu huduma za kifedha, masharti ya mikopo na fursa za uwekezaji, ili muweze kufanya maamuzi sahihi yanayoendana na uwezo wenu wa kifedha na kuboresha shughuli zenu za kiuchumi,” amesema Dkt. Chana.

Dkt. Chana, ameeleza kuwa uelewa wa huduma za kifedha utawawezesha wananchi kuchagua fursa zinazoendana na uwezo wao wa kifedha na kuzitumia katika kuendeleza biashara, kuongeza uzalishaji na kuimarisha kipato cha familia kitakachopelekea kukuza Uchumi wa mtu mmoja mmoja na nchi kwa ujumla.

Dkt. Chana, amewataka wananchi wa Ludewa kuchangamkia uwepo wa wataalamu kutoka Wizara ya Fedha na taasisi mbalimbali za sekta ya fedha wilayani hapo kwa kushiriki kikamilifu katika mafunzo , akisisitiza kuwa elimu watakayoipata inapaswa kutumika kwa vitendo ili kuleta manufaa katika shughuli zao za kila siku na kuchangia ustawi wa Ludewa.

Programu maalum ya elimu ya fedha inayotolewa na Wizara ya Fedha kwa kushirikiana na taasisi mbalimbali za sekta ya fedha inalenga kuwawezesha wananchi kuelewa huduma za kifedha, fursa za uwekezaji, masoko ya mitaji na umuhimu wa kuweka akiba kwa ajili ya maendeleo ya wananchi ya sasa na baadae.

Kupitia elimu inayotolewa na wataalamu kutoka na Wizara ya Fedha , CMSA na UTT AMIS, wananchi wanapata fursa ya kuelewa njia mbalimbali za kukuza mitaji, kuwekeza kulingana na uwezo wao wa kifedha na kufanya maamuzi sahihi kwa kuzingatia taarifa sahihi, malengo yao na kubaini vihatarishi vinavyoweza kujitokeza katika uwekezaji.

How coordination, communication and public engagement can support implementation of the 1972 World Heritage Convention

Introduction: Protecting a Shared Heritage

World Heritage sites tell important stories about human history, cultural achievement and the natural world. Protecting them for future generations requires more than international recognition. It requires effective management, cooperation among institutions, reliable information and the involvement of communities.

The 1972 Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage provides an international framework for identifying, protecting, conserving and transmitting cultural and natural properties of Outstanding Universal Value. Its success depends on action at international, national and local levels.

UNESCO National Commissions can help connect these levels. By linking UNESCO’s international work with national institutions, experts and communities, they can support cooperation and strengthen public understanding of why heritage matters. Their role is especially valuable when it helps turn shared international commitments into informed national action.

Understanding the Convention and the Operational Guidelines

The World Heritage Convention sets out the shared responsibilities of the international community and States Parties for protecting cultural and natural heritage of Outstanding Universal Value. The Operational Guidelines explain the procedures used to implement the Convention, including the nomination of properties, inscription on the World Heritage List, monitoring and reporting on conservation, and access to international assistance.

Responsibilities within this framework are distinct. States Parties have the primary responsibility for identifying, protecting, conserving and managing heritage within their territories. The World Heritage Committee makes decisions within its mandate, and the UNESCO World Heritage Centre serves as the Secretariat of the Convention. The Advisory Bodies—ICOMOS, IUCN and ICCROM—provide specialised expertise in line with their respective roles.

National Commissions complement this system through cooperation, communication, education and partnership-building. They do not replace governments, site managers or the competent heritage authorities. Their contribution is to help connect UNESCO’s work with the people and institutions that can support its goals at country level.

1. Acting as a Bridge Between Global Commitments and National Priorities

Heritage protection involves many actors, including government ministries, heritage and environmental authorities, local governments, universities, researchers, site managers, non-governmental organisations and local communities. Each brings different knowledge, responsibilities and resources.

UNESCO National Commissions can help these actors communicate and work together. They can share relevant UNESCO information, convene discussions, encourage partnerships and connect national stakeholders with appropriate programmes and expertise. This bridging role helps make international commitments more understandable and relevant to national priorities.

The bridge works in both directions. National stakeholders need access to UNESCO guidance and international experience; UNESCO cooperation also benefits when national institutions and communities can communicate their priorities, experiences and challenges. National Commissions can help facilitate this exchange while respecting the formal responsibilities of the institutions involved.

2. Supporting Tentative Lists and the Nomination Process

The path to World Heritage inscription begins before a nomination is submitted. Each State Party prepares a Tentative List of properties it may consider nominating in the future. A property must be included on this list before it can be considered for inscription on the World Heritage List.

A nomination requires sound research, clear documentation and evidence that a property meets the relevant criteria for Outstanding Universal Value. It also requires suitable protection and management arrangements.

National Commissions can raise awareness of the process, encourage dialogue among researchers and relevant institutions, and promote access to information and capacity-building opportunities. They can also encourage inclusive discussions involving site managers and communities.

The State Party and its authorised national authorities remain responsible for the Tentative List and formal nomination submissions. The objective should not simply be to increase the number of nominations, but to support well-prepared proposals and the long-term protection of heritage.

3. Supporting Conservation, Monitoring and Preparedness

Inscription on the World Heritage List is an important achievement, but it is not the end of the conservation process. The long-term value of a property depends on protecting the features that make it significant and responding to threats in good time.

The Operational Guidelines establish procedures for monitoring and reporting on the state of conservation of properties. States Parties and the relevant site management authorities have primary responsibilities for these processes.

National Commissions can complement their work by sharing information about relevant UNESCO guidance, encouraging cooperation among institutions and helping connect national stakeholders with appropriate expertise. They can also help communicate conservation concerns to the competent authorities.

By promoting dialogue about risk preparedness, research and the exchange of good practices, National Commissions can help strengthen awareness of the importance of preventive conservation. Any formal reporting or request for assistance must follow the Convention’s procedures and be handled by the authorised bodies.

4. Building Professional Networks and Sharing Expertise

Heritage conservation requires specialised knowledge and continuous learning. Site managers, archaeologists, historians, architects, environmental scientists and conservators often face challenges that can be addressed more effectively through cooperation.

National Commissions can encourage professional networks and opportunities for heritage practitioners to share experience, discuss common challenges and learn from one another. In collaboration with competent authorities, universities and professional organisations, they may help facilitate workshops, expert discussions, research partnerships and training.

These connections can also support cooperation across disciplines, including culture, natural sciences, education, tourism and environmental management. Stronger professional links help make conservation efforts more informed and responsive to national needs.

5. Making Community Participation Meaningful

People who live in or near heritage places, or who have longstanding cultural connections with them, may hold valuable historical knowledge and traditional practices. Their participation can strengthen understanding of a place and support its protection.

National Commissions can promote public education, facilitate dialogue and encourage the involvement of communities, young people, women and other relevant stakeholders in heritage initiatives. Participation should be meaningful, with appropriate opportunities for people to share knowledge, raise concerns and contribute to discussions that affect their heritage and livelihoods.

Through education, publications, media engagement and digital platforms, National Commissions can make heritage information more accessible. Clear communication helps people understand that protecting heritage is a shared responsibility, not only a task for specialists.

6. Connecting Heritage Protection with Sustainable Development

Heritage conservation can support education, research, cultural identity, tourism and local economic opportunities. Natural heritage can contribute to biodiversity conservation and environmental learning, while cultural heritage can preserve historical knowledge and strengthen connections between generations.

These benefits depend on responsible management. Development activities must be planned carefully so they do not damage the Outstanding Universal Value of World Heritage properties.

National Commissions can encourage dialogue between heritage stakeholders and institutions working in education, science, culture, tourism and environmental management. They can also promote understanding of why conservation should be considered in wider development planning. The goal is to pursue social and economic benefits while protecting the values for which properties are recognised.

7. Encouraging Partnerships and International Cooperation

Protecting World Heritage requires sustained commitment, resources and access to relevant expertise. National Commissions can help identify opportunities for cooperation, connect potential partners and raise awareness of UNESCO programmes and assistance mechanisms.

Universities, research institutions, civil society, development partners and responsible private-sector organisations may contribute to education, documentation, research and capacity-building. The World Heritage Fund provides a framework for international assistance under the Convention, subject to established procedures and eligibility requirements.

National Commissions can help stakeholders understand available opportunities and connect them with competent authorities. Formal nominations, reports and applications for assistance must follow the applicable procedures and be submitted by authorised bodies. Partnerships are most useful when they respond to clear needs and contribute to lasting conservation capacity.

8. Communication as a Tool for Heritage Protection

Communication shapes how people understand, value and protect heritage. Accurate and accessible information can explain why a place matters, describe conservation priorities and help the public understand the responsibilities of institutions and communities.

For National Commissions, communication means more than publicising events or celebrating international recognition. It includes making technical information understandable, sharing good practices and encouraging informed public participation.

This work requires strong professional and ethical standards. Information should be accurate, claims should be supported by evidence, and institutional achievements should not be exaggerated. Credible communication can build public trust, encourage participation and support better-informed decisions.

Conclusion: Turning Shared Commitments into Lasting Protection

The 1972 World Heritage Convention reflects a shared international commitment to protecting cultural and natural properties of Outstanding Universal Value. Its implementation requires sustained action at international, national and local levels.

States Parties and their competent authorities carry the primary responsibilities for implementing the Convention and protecting World Heritage properties. UNESCO National Commissions can support this work by connecting international programmes with national institutions and communities, promoting public awareness, encouraging partnerships and helping share knowledge and expertise.

Their bridging role is most effective when it respects institutional responsibilities and responds to the needs of national stakeholders. By helping information, expertise and priorities move between UNESCO and national actors, National Commissions can contribute to stronger cooperation around heritage protection.

Ultimately, World Heritage protection is not only about recognition. It is about the continuing commitment to safeguard places of shared significance and pass their cultural and natural value on to future generations.</

 

Na.Mwandishi Wetu-KATAVI

Kutoka Mkoa wa Katavi, Halmashauri ya Wilaya ya Nsimbo, Kata ya Itenka A, mkulima wa matunda na mbogamboga, Frednandi Kazimili, ameeleza jinsi matumizi sahihi ya mbolea kutoka Kampuni ya Mbolea Tanzania (TFC) yalivyomsaidia kuongeza tija katika uzalishaji, kupanua soko la mazao yake na kukuza kipato.

Akieleza safari yake ya kilimo, Frednandi amesema alipoanza shughuli hizo, soko la mazao yake lilikuwa ndani ya kata anayoishi, hali iliyomchochea kuboresha mbinu za uzalishaji ili kuongeza thamani ya kilimo chake na kufikia masoko mapana zaidi.

Amesema matumizi sahihi ya mbolea za TFC, pamoja na jitihada zake za kuboresha uzalishaji, yamemwezesha kupanua wigo wa soko kutoka kuuza mazao ndani ya kata hadi kuyasambaza katika maeneo mbalimbali ya Mkoa wa Katavi.

Ili kuongeza zaidi uzalishaji na kukidhi mahitaji ya soko, Frednandi amesema ameanzisha kilimo cha umwagiliaji, hatua inayotarajiwa kumwezesha kuendelea kulima katika vipindi mbalimbali vya mwaka bila kutegemea mvua pekee.

Ameeleza kuwa kupitia umwagiliaji, analenga kuwa na uhakika wa upatikanaji wa maji kwa ajili ya mazao yake, kuongeza uzalishaji na kuimarisha biashara yake ya matunda na mbogamboga.

Aidha, amewahimiza wakulima wenzake kuachana na mbinu zisizoendana na kilimo cha kisasa na badala yake kuzingatia ushauri wa wataalamu wa kilimo, kutumia mbolea kwa usahihi na kufuata kanuni bora za uzalishaji ili kuongeza tija.

Amesisitiza kuwa kilimo chenye tija kinaweza kuwa njia muhimu ya kuongeza kipato cha kaya na kukuza uchumi wa wakulima, huku akiwataka kutumia fursa zilizopo katika sekta hiyo kuboresha maisha yao na kuchangia maendeleo ya jamii.

 


Na. Josephine Majura na Abdul Madenge, WF, Dodoma


SERIKALI imezitaka Wizara, Taasisi na Mashirika ya Umma yanazokusanya mapato yasiyo ya kodi kutumia kikamilifu fursa zilizopo ili kuongeza mapato ya ndani na kuimarisha uwezo wa Serikali kugharamia huduma za wananchi na miradi ya maendeleo.

Wito huo umetolewa na Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Fedha, Bw. Nsubili Joshua, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Dkt. Natu El-Maamry Mwamba, katika kikao cha Maafisa Masuuli wanaohusika na ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi kilichofanyika katika Ofisi za Hazina (Treasury Square), jijini Dodoma.

Bw. Joshua amesema bado kuna fursa nyingi za mapato ambazo hazijatumika kikamilifu, huku takwimu za mwaka wa fedha 2025/26 zikionesha kuwa mafungu Matano kati ya 26 yanayokusanya mapato yasiyo ya kodi ndiyo yaliyofanya vizuri katika ukusanyaji wa mapato.

“Ni muhimu kila fungu kujitathmini, kubaini changamoto zinazokwamisha ukusanyaji na kuweka mikakati madhubuti ya kuhakikisha malengo yanafikiwa,” amesema Bw. Joshua.

Hata hivyo, amesema makusanyo ya mapato yasiyo ya kodi yameonesha ukuaji, ambapo katika kipindi cha Julai hadi Septemba mwaka wa fedha 2026/27, ambapo Serikali ilikusanya zaidi ya shilingi trilioni moja, sawa na asilimia 114.1 ya lengo na ongezeko la asilimia 32.7 ikilinganishwa na kipindi kama hicho mwaka 2025.

“Taasisi zenye ufanisi wa chini ya asilimia 50 zinapaswa kubaini changamoto mahsusi na kuweka mikakati ya kuzitatua ili kuboresha ukusanyaji na kufikia malengo ya mwaka wa fedha 2026/27,” amesisitiza Bw. Joshua

Ameeleza kuwa kuimarisha mapato ya ndani ni muhimu kutokana na kuongezeka kwa mahitaji ya Serikali, ikiwemo kugharamia miundombinu na huduma za kijamii ambapo katika kipindi cha miaka mitano, bajeti ya Serikali imeongezeka kwa asilimia 50.3, kutoka shilingi trilioni 41.5 mwaka 2022/23 hadi shilingi trilioni 62.3 mwaka 2026/27.

Bw. Joshua amezitaka taasisi husika kutekeleza maazimio ya kikao kazi cha wataalamu kilichofanyika Oktoba 21 hadi 22, 2026, huku akisisitiza kuwa Wizara ya Fedha itaendelea kutoa ushirikiano kutatua changamoto za kimfumo na kiutendaji ili kuhakikisha kila fungu linafikia malengo yake ya ukusanyaji wa mapato.

Awali akimkaribisha Mgeni Rasmi, Kamisha Msaidizi Idara ya Uchambuzi wa Sera, Wizara ya Fedha Bw. William Mhoja, amesema kikao hicho ni muhimu katika kutathmini utekelezaji wa malengo ya ukusanyaji wa mapato yasiyo ya kodi kwa mwaka wa fedha 2025/26 na kuweka mikakati madhubuti, shirikishi na inayopimika kwa mwaka 2026/2.

Ameeleza kuwa kikao cha mwaka huu cha Maafisa Masuuli wanaokusanya mapato yasiyo ya kodi kilitanguliwa na kikao cha wataalamu kwa lengo la kubaini changamoto na kuandaa mikakati itakayowezesha Wizara, Taasisi na Mashirika ya Umma kuongeza ufanisi wa ukusanyaji na kuhakikisha Serikali inafikia malengo yake ya mapato.

Mapato yasiyo ya kodi ni fedha zinazokusanywa na Serikali kupitia huduma na shughuli za taasisi zake ambapo mapato hayo huongeza uwezo wa Serikali kugharamia huduma muhimu kwa wananchi, ikiwemo afya, elimu, maji na Barabara, hivyo ufanisi wake husaidia kuhakikisha Serikali inapata fedha za kutekeleza miradi ya maendeleo na kuboresha maisha ya wananchi.

 


Na Joseph Mahumi, Zanzibar


Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), amewataka wahitimu wa Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA) Kampasi ya Zanzibar kuwa mstari wa mbele katika kutatua changamoto zinazoikabili sekta ya umma na binafsi nchini kupitia taaluma waliyoipata.

Akizungumza katika Mahafali ya kwanza ya Taasisi ya Uhasibu Tanzania Kampasi ya Zanzibar, Mhe. Balozi Omar alisisitiza kuwa wahitimu hao wanapaswa kuwa suluhu ya kweli katika utekelezaji wa Dira 2050 huku akibainisha kuwa sekta binafsi ina kazi kubwa ya kutekeleza asilimia 70 ya Dira hiyo.

Aliwahimiza kutokuwa wataalamu wa kulalamika, bali wawe wabunifu na watatuzi wa changamoto kwa kutumia teknolojia na kuwa waadilifu.

“Nawapongeza TIA Kampasi ya Zanzibar kwa kupiga hatua kubwa katika kutoa elimu bora pamoja na kuzingatia masuala ya kijinsia kwa kuwa mmekuwa mkidahili wanafunzi wengi wanawake” alisema Balozi Omar

Kwa upande wake Afisa Mtendaji Mkuu wa Taasisi ya Uhasibu - TIA, Prof. William Pallangyo, alisema jumla ya wanafunzi 188 wamehitimu katika Kampasi hiyo kwa mwaka huu, idadi ambayo ni asilimia 1.3 ya wahitimu wote wa TIA nchi nzima zaidi ya elfu 34.

Alisema kati ya wahitimu hao, wanawake ni 127 sawa na asilimia 67.5, jambo ambalo linaashiria utekelezaji wa Dira 2050 inayosisitiza usawa wa kijinsia na uwekezaji kwa wanawake kama injini ya maendeleo.

Aidha, wahitimu 123 ni wa ngazi ya uzamili, huku 65 wakiwa ni wa ngazi ya cheti na cheti cha awali.

Akizungumzia Mradi wa Ujenzi wa Kampasi ya kudumu ya TIA unaoendelea katika eneo la Makunduchi-mjini Unguja,  unaofadhiliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia Wizara ya Fedha, alisema mradi huo umefikia asilimia 45 ya utekelezaji wa awamu ya kwanza ambapo hadi kukamilika kwake utagharimu shilingi bilioni 15.9.

“Mradi utakapo kamilika unatarajiwa kuongeza uwezo wa chuo kudahili kutoka wanafunzi 267 hadi kufikia 1,704 pindi utakapokamilika” alisema Prof. Pallangyo

Aliishukuru Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inayoongozwa na Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa ufadhili wa ujenzi huo, pamoja na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar inayoongozwa na Dkt. Hussein Ali Mwinyi kwa kutoa eneo la ekari 60 kwa ajili ya ujenzi wa Kampasi hiyo.

Prof. Palangyo amesema katika kuimarisha taaluma, TIA Zanzibar imeingia makubaliano ya ushirikiano na vyuo mbalimbali vya ndani na nje ya nchi, ikiwemo Chuo Kikuu cha Eduardo Mondlane na Chuo Kikuu cha Rovuma kutoka Msumbiji, na ushirikiano huo unalenga kubadilishana wanafunzi na kuimarisha tafiti na mafunzo.

Naye Mwenyekiti wa Bodi ya Ushauri wa Wizara ya Fedha wa Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA), Prof. Jehovaness Aikael, alisema kuwa TIA ina jukumu muhimu la kuwa kinara wa elimu katika fani za uhasibu, ugavi, biashara na taaluma nyingine zinazochangia utekelezaji wa Dira ya Maendeleo ya Taifa ya 2050, hivyo kuna umuhimu wa kuandaa wataalamu wenye maarifa na ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko na uwekezaji.

Alisema Bodi ya Ushauri itaendelea kuhakikisha kuwa mitaala ya TIA inaendana na mahitaji ya soko la ajira, mabadiliko ya teknolojia na vipaumbele vya maendeleo ya taifa, hususan matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA), uhasibu unaozingatia viwango vya kimataifa na uchumi wa buluu, ili wahitimu waweze kutumia taaluma zao kutatua changamoto za maendeleo badala ya kutoa elimu ya nadharia pekee.

“Bodi itasimamia matumizi sahihi ya rasilimali zinazotolewa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar kwa ajili ya kuimarisha miundombinu ya elimu na kuongeza uwezo wa taasisi kutoa mafunzo bora” alisema Prof. Aikael.

Aliongeza kuwa TIA Kampasi ya Zanzibar inalenga kuwa kitovu cha umahiri katika uchumi wa buluu kupitia ushirikiano na taasisi nyingine za elimu na kitaaluma, zikiwemo Chuo cha Utawala wa Umma, Taasisi ya Wahasibu na Wakaguzi wa Hesabu pamoja na Chuo cha Mafunzo ya Sayansi na ushirikiano huo utasaidia kuimarisha ubora wa elimu, kubadilishana ujuzi na uzoefu, na kuhakikisha wataalamu wanaozalishwa wanakidhi viwango vya kimataifa na kuwa na uwezo wa kuchochea maendeleo endelevu ya Zanzibar na Tanzania kwa ujumla.

Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA) ni taasisi ya Serikali inayomilikiwa na Wizara ya Fedha ikiwa ina jumla ya Kampasi 8 zilizoko katika mikoa ya Dar es Salaam, Tanga, Mbeya, Zanzibar, Singida, Dodoma, Mtwara na Dodoma.
Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

MWIMBAJI na mtunzi wa nyimbo Mtanzania, Malaika Gray, ameanza safari yake rasmi ya muziki kwa kutoa wimbo wake wa kwanza, My Fever, akimshirikisha nyota wa Bongo Flava, Marioo.

Wimbo huo uliotoka Oktoba 30, 2026, umeandaliwa jijini Dar es Salaam, ambako pia video yake ilirekodiwa katika maeneo mbalimbali ya jiji hilo, ukiwemo ufukwe wa Bahari ya Hindi, masoko, vituo vya daladala na mitaa ya kawaida.

Malaika amesema ameamua kuanzia nyumbani kwa sababu Tanzania ndiyo sehemu yenye nafasi ya pekee katika maisha na safari yake ya muziki, ingawa dhamira yake ni kutengeneza nyimbo zitakazowafikia wasikilizaji duniani kote.

“Niliutengeneza nyumbani kwa sababu ndiko moyo wangu ulipo, Tanzania na bara ninalolijua na kulipenda. Lakini ninatengeneza muziki kwa ajili ya yeyote atakayeusikia. Nyumbani ndipo unapoanzia, si pale unapoishia,” amesema.
My Fever ni wimbo wa mapenzi unaoelezea mvuto na hisia zinazojengeka kati ya watu wawili, ukiunganisha midundo ya Afrobeats na Bongo Flava pamoja na ladha ya R&B, inayochangiwa na uzoefu wa Malaika kukulia katika nchi mbalimbali.

Msanii huyo amesema aliandika wimbo huo akilenga kuwasilisha hisia za mapenzi zinazochanganyika na mazingira ya kiangazi, huku akitaka sauti na ladha yake viakisi maisha ya Dar es Salaam.

Malaika aliandika wimbo huo kwa kushirikiana na Marioo, huku Abbah Process akihusika katika utayarishaji wa muziki huo.

Video ya My Fever ilirekodiwa kwa siku mbili jijini Dar es Salaam chini ya uongozi wa Joma, ikionesha mandhari na maisha ya kila siku ya jiji hilo. Marioo pia anaonekana katika video hiyo, iliyotolewa kupitia chaneli za wasanii hao wawili.
Kwa upande wake, Marioo amesema amefurahishwa na ushirikiano huo, akieleza kuwa Malaika ana kipaji na anaamini wataendelea kufanya kazi pamoja katika siku zijazo.

“Malaika ana kipaji cha kweli, na ilikuwa furaha kwangu kushiriki katika wimbo wake wa kwanza. Natarajia tutafanya kazi nyingi zaidi pamoja,” amesema Marioo.

Malaika, aliyekulia kati ya Tanzania na Afrika Kusini, kwa sasa anasomea Vocal Performance na Music Business katika Chuo cha Muziki cha Berklee kilichopo Boston, Marekani.

Kutolewa kwa My Fever ni mwanzo wa safari yake ya muziki, huku kukiwa na mipango ya kutoa kazi nyingine na kufanya ushirikiano wa kimuziki katika Afrika Mashariki na Kusini mwa Afrika hadi mwaka 2027.

Wimbo huo umetolewa kupitia Africori, kampuni inayohusishwa na Warner Music Group, na unapatikana katika majukwaa mbalimbali ya kidijitali ya kusikiliza muziki.

Rais wa Jamhuri ya Angola, Mhe. JoΓ£o Manuel GonΓ§alves LourenΓ§o, amewasili nchini kwa ziara ya kitaifa ya siku tatu inayolenga kuimarisha uhusiano na ushirikiano kati ya Tanzania na Angola.

Serikali imeimarisha uwezo wa Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) katika shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia kwa kulipatia leseni nne za utafutaji, hatua inayoliwezesha Shirika hilo kumiliki vitalu vyake na kushiriki moja kwa moja katika shughuli za utafutaji na uendelezaji wa rasilimali hizo.
SHIRIKA la Mawasiliano Tanzania (TTCL) limezindua kampeni ya 'Buree Kabisaa' inayolenga kuwawezesha wateja kupata huduma za intaneti ya nyumbani, simu ya mezani, ruta, laini tatu za simu za mkononi na burudani bila malipo ya ziada, kwa kuzingatia masharti ya ofa hiyo.

NHIF Marathon 29/11/2026: Mbio za kilomita 5, 10 na 21 zikilenga kushirikisha watumishi, wageni waalikwa na wananchi 10,000 katika Viwanja vya Jamhuri Dodoma.

Ada ya ushiriki ni TZS 40,000/= (TZS 30,000/= kwa maandalizi na TZS 10,000/= kwa shughuli za CSR) kwa lengo la kuhamasisha afya, kuzuia magonjwa yasiyo ya kuambukiza, nakuchangia jamii kwa kutoa kadi za bima za mwaka mzima kwa makundi maalum (wazee, watoto na wanawake), kugharamia matibabu yasaratani au figo kwa wagonjwa wasiojiweza, pamoja na kutoa vifaa tiba katikakituo cha afya kitakachochaguliwa






Jeshi la Polisi wilayani Same, mkoani Kilimanjaro, limeendelea kutoa elimu kuhusu usalama na kuzuia uhalifu kupitia operesheni ya Ongea na Kamanda, Safari hii, operesheni hiyo iliwalenga wanafunzi wa mwaka wa kwanza katika Chuo cha Uuguzi na Ukunga Same, kwa kuwasisitiza kuzingatia maadili, uzalendo na kujiepusha na vitendo vya uhalifu wa aina yoyote.


Akizungumza na wanachuo hao, Mkuu wa Polisi Wilaya ya Same, SSP Tom Obonyo, amewataka kuzingatia malengo yaliyowaleta chuoni hapo, wakitambua kuwa elimu wanayoipata ni msingi wa kufikia ndoto zao na kulitumikia taifa.


Aidha, SSP Obonyo amewataka wanachuo hao kujiepusha na matumizi ya dawa za kulevya, ikiwemo mirungi, akisisitiza kuwa Jeshi la Polisi halitasita kuwakamata na kuwachukulia hatua za kisheria watakaobainika kujihusisha na vitendo hivyo, amesema wanafunzi wanapaswa kutambua kuwa matumizi ya dawa za kulevya yanaweza kuathiri masomo yao, afya zao na mustakabali wa maisha yao.


Katika hatua nyingine, amewahimiza wanafunzi hao kuwaonea huruma wazazi na walezi wao wanaojitolea kuwekeza katika elimu yao kwa lengo la kuwawezesha kutimiza ndoto zao. Amewataka kutumia muda wao vizuri kwa kuzingatia sababu zilizowaleta Same, kuepuka uzururaji na, badala yake, kujikita katika masomo na shughuli zenye tija kwa maisha yao ya baadaye.


Kwa upande wake, Mkuu wa Dawati la Jinsia na Watoto Mkoa wa Kilimanjaro, SSP Asia Matauka, amewasisitiza wanachuo hao kujiepusha na vitendo vya ukatili wa aina yoyote, huku akiwahimiza kuheshimiana na kuzingatia misingi ya usalama katika maisha yao ya kila siku.


SSP Matauka ameongeza kuwa wanachuo hao wanapaswa kuwa makini katika mahusiano yao na kujiepusha na imani za kishirikina zinazoweza kuchochea vitendo vya ukatili, pia amesisitiza umuhimu wa kutatua changamoto kwa njia zinazokubalika kisheria na kutafuta msaada kutoka kwa mamlaka husika wanapokabiliwa na matatizo.


Naye Mkuu wa Polisi Jamii Mkoa wa Kilimanjaro, ACP Lazaro Mwanyasi, amewataka wanafunzi hao kuheshimu sheria na kanuni za chuo, kusoma kwa bidii na kudumisha uzalendo ili waweze kutimiza ndoto zao na kuwa wataalamu wenye mchango chanya kwa jamii na taifa.


Wanachuo hao wamelishukuru Jeshi la Polisi kwa elimu waliyoipata, wakiahidi kuzingatia maadili, nidhamu, utamaduni wa Kitanzania na uzalendo, huku wakijiepusha na mambo mabaya.















<

 

Na Mwandishi Wetu, Moscow

KAMPUNI ya Mkuyu Africa ni miongoni mwa wadau wa sekta binafsi kutoka Tanzania walioshiriki katika mazungumzo ya uwekezaji na biashara yaliyowakutanisha wafanyabiashara wa Tanzania na wawekezaji wa Urusi jijini Moscow.

Mazungumzo hayo yaliyofanyika katika Hoteli ya Four Seasons, pembezoni mwa Mkutano wa Russia–Africa Summit, yalilenga kukuza ushirikiano wa kibiashara na uwekezaji kati ya Tanzania na Urusi, hususan katika sekta za nishati, kilimo, madini, ujenzi na miundombinu.

Akizungumza baada ya mkutano huo, Mkurugenzi wa Mkuyu Africa, Juneid Othman, alisema ushiriki wao umetoa fursa ya kujenga mahusiano ya kibiashara, kubadilishana uzoefu na kukutana na wawekezaji wanaoweza kusaidia kukuza shughuli za kampuni hiyo.

“Tumefurahi kushiriki katika mkutano huu kwa sababu umetupa nafasi ya kukutana na wafanyabiashara mbalimbali, kujifunza kutoka kwao na kujenga mahusiano yatakayoweza kutusaidia kupanua wigo wa biashara zetu,” alisema Juneid.

Mkuyu Africa inajihusisha na uuzaji, upangishaji na ujenzi wa majengo ya makazi na biashara nchini Tanzania, ikiwa na miradi katika maeneo mbalimbali ya Dar es Salaam, yakiwemo Kariakoo, Masaki, Msasani, Kawe, Mbezi na Mikocheni.

Kwa upande wake, mfanyabiashara kutoka Kenya, Peter Omong, alisema mikutano ya kimataifa ya uwekezaji ni fursa muhimu kwa wafanyabiashara, hususan vijana, kupata washirika na kubaini fursa mpya za kukuza biashara zao.

Omong alisema kupitia mkutano huo amepata mahusiano mapya ya kibiashara, ikiwemo fursa katika biashara ya mafuta mazito na mbolea, hatua aliyoieleza kuwa muhimu katika kupanua mtandao wake wa biashara.

Aliongeza kuwa majukwaa hayo yanaweza kuchochea ukuaji wa biashara kwa kuwaunganisha wafanyabiashara na masoko, mitaji, teknolojia na washirika wapya.

Ushiriki wa wafanyabiashara wa Tanzania na nchi nyingine za Afrika katika majukwaa ya kimataifa unaendelea kutoa fursa za kujenga ushirikiano, kutafuta masoko mapya na kuvutia uwekezaji katika sekta mbalimbali za uchumi.



 

 NAIBU Katibu Mkuu wa Wizara ya Maliasili na Utalii, Nkoba Mabula, ameipongeza Mamlaka ya Hifadhi ya Ngorongoro kwa kuboresha miundombinu ya barabara, maji, umeme na mawasiliano, pamoja na kuimarisha vitendea kazi na kutoa elimu kwa watumishi na wadau ili kukabiliana na athari zinazoweza kusababishwa na mvua za El NiΓ±o zinazotarajiwa.


Akiwa katika ukaguzi wa miundombinu ndani ya Hifadhi ya Ngorongoro, Mabula ameelekeza kasi ya maboresho iongezwe katika maeneo hatarishi, maandalizi ya mitambo na huduma za afya, pamoja na kutolewa kwa mafunzo ya vitendo kwa timu za uokoaji zinazojumuisha maafisa na askari wa uhifadhi.

“Kama El NiΓ±o itakuja, itukute tumejiandaa. Mitambo, magari ya huduma, mafuta na vipuri viwepo wakati wote ili kuhakikisha usalama wa watalii, wananchi na rasilimali za wanyamapori na malikale zilizopo,” amesema Mabula.

Ameongeza kuwa ni muhimu kuweka alama katika maeneo hatarishi ili kuongeza tahadhari kwa watumiaji wa barabara na maeneo mengine yanayoweza kuathiriwa na mvua hizo.

Akizungumza kwa niaba ya Kamishna wa Uhifadhi wa Ngorongoro, SACC Gloria Bideberi, amesema mamlaka hiyo imeendelea kutoa elimu kuhusu namna ya kukabiliana na athari za mvua hizo kwa makundi mbalimbali.

Amesema hadi sasa elimu imetolewa kwa watumishi 200, viongozi wa vijiji na kata 275, wanafunzi zaidi ya 1,550 na wananchi 4,965 katika kata 10 zilizopo ndani ya hifadhi.

Aidha, amesema maeneo 80 ya huduma za malazi yamehusishwa katika maandalizi hayo, huku magari ya huduma za dharura na vifaa tiba vikiandaliwa kukabiliana na changamoto zinazoweza kujitokeza.

Kwa upande wake, Mratibu wa Shughuli za Miundombinu, Mhandisi Shaban Felician, amesema mitambo zaidi ya 11 imeandaliwa kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa barabara, pamoja na uokoaji wa magari ya wageni yanayoweza kukwama kutokana na mvua.

Amesema mamlaka hiyo pia inaendelea kuhakikisha mtandao wa barabara wenye urefu wa zaidi ya kilomita 600 ndani ya hifadhi unabaki kupitika katika msimu wote wa mvua, ili kuwezesha shughuli za uhifadhi na utalii kuendelea bila kukwama.








 Na. Benny Mwaipaja, Zanzibar


Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), ameitaka Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) kuendelea kuboresha mikakati ya ukusanyaji wa mapato kwa kuimarisha usimamizi wa masuala ya forodha, matumizi ya takwimu sahihi na ushirikiano na wadau wa biashara, ili kuongeza ufanisi wa makusanyo na kusaidia utekelezaji wa mipango ya maendeleo ya Serikali.

Akizungumza wakati wa ziara yake katika Ofisi za TRA Zanzibar, Mhe. Balozi Omar amesema ziara hiyo imelenga kutathmini mwenendo wa makusanyo, kujadiliana kuhusu changamoto zilizopo na kubaini fursa za kuboresha utendaji katika kipindi kilichosalia cha mwaka wa fedha.

Mhe. Balozi Omar alisema katika robo ya kwanza ya mwaka wa fedha, TRA Zanzibar imekusanya shilingi bilioni 216.3 kati ya lengo la shilingi bilioni 245.6, sawa na ufanisi wa asilimia 88 huku kukiwa na nakisi ya makusanyo ya zaidi ya shilingi bilioni 29.

Amesema takwimu hizo zinaonesha umuhimu wa kuimarisha juhudi za ukusanyaji wa mapato, hususan katika Idara ya Forodha, ili kufikia malengo yaliyowekwa nankuiwezesha Serikali kutekeleza miradi ya maendeleo ya jamii.

“Katika mwenendo wa makusanyo, uchambuzi wa kina wa takwimu ni muhimu katika kubaini mabadiliko ya biashara na sababu zinazochangia kupanda au kushuka kwa mapato na uchambuzi huo unapaswa kuzingatia aina, kiasi na thamani ya bidhaa zinazoingia Zanzibar, pamoja na mabadiliko ya shughuli za kiuchumi na miradi ya maendeleo” alisema Mhe. Balozi Omar.

Amesisitiza kuwa ushirikiano kati ya TRA na Shirika la Bandari Zanzibar -ZPC ni muhimu katika kulinganisha takwimu za mizigo na mwenendo wa mapato, ili kuwezesha Serikali kupata taarifa sahihi na kufanya maamuzi yanayozingatia hali halisi ya biashara.

Aidha, ameitaka Idara ya Forodha kuendelea kuimarisha mifumo ya ukaguzi na uthamini wa bidhaa, pamoja na uhakiki wa nyaraka za uingizaji na uuzaji nje ya nchi, ili kuhakikisha kodi zinazostahili zinakusanywa kwa usahihi na kwa wakati.

Katika kuimarisha ushirikiano na uwajibikaji, Mhe. Balozi Omar alipendekeza kuwepo kwa viashiria vya utendaji kwa washauri wa kodi na mawakala wa uondoshaji mizigo bandarini (Clearing and Forwarding Agents), kwa kuzingatia majukumu yao katika mfumo wa kodi, akisisitiza umuhimu wa kuharakisha utatuzi wa mashauri ya kodi yaliyodumu kwa muda mrefu ili kurahisisha ulipaji wa kodi na kuboresha utoaji wa huduma kwa walipa kodi.

“Serikali inategemea mapato yanayokusanywa kugharamia huduma muhimu kwa wananchi, ikiwemo afya, mishahara na mahitaji mengine ya maendeleo, na kwa msingi huo, nawahimiza TRA kuendelea kutumia takwimu, teknolojia na ushirikiano na wadau katika kuboresha utendaji na kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa mapato” alisema Mhe. Balozi Omar.

Kwa upande wake Naibu Kamishna Mkuu wa Mamlaka ya Mapato Tanzania, Bw. Mcha Hassan Mcha, alisema kuwa TRA itaendelea kufanyia kazi maelekezo ya Serikali katika kuboresha ukusanyaji wa kodi ili kusaidia kufikia malengo ya maendeleo ya nchi.
Bw. Mcha alisema kuwa Ofisi ya TRA Zanzibar imewekewa lengo la kukusanya shilingi trilioni 1.144 ambayo ni sawa na asilimia 34 ya mapato ya kodi na yasiyo ya kodi kwa mujibu wa bajeti ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar, ambazo zinatarajiwa kutumika katika shughuli za maendeleo na kwamba watafanya jitihada kuhakikisha kuwa lengo hilo linafikiwa.

Pemba, Zanzibar | 24 Oktoba 2026

Tume ya Taifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (NATCOM) imeeleza dhamira ya kuimarisha uhifadhi wa urithi wa Pemba kupitia utafiti na uwekaji kumbukumbu za maarifa ya tiba asili, pamoja na kuandaa mwongozo wa kuongoza Vilabu vya Urithi (Heritage Clubs) mashuleni.

Dhamira hiyo ilielezwa na Katibu Mtendaji wa Tume ya Taifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (NATCOM), Profesa Hamisi Masanja Malebo, alipokuwa Mgeni Rasmi katika maadhimisho ya Siku ya Urithi Pemba yaliyofanyika tarehe 24 Oktoba 2026. Maadhimisho hayo yaliandaliwa na Jumuiya ya Uhifadhi wa Urithi Pemba (Pemba Heritage Conservation Society – PHCS) chini ya kaulimbiu “Urithi Wetu – Hatma Yetu.”

Akizungumza katika maadhimisho hayo, Profesa Malebo alisema urithi wa Pemba ni sehemu muhimu ya utambulisho wa jamii, unaojumuisha maeneo ya kihistoria, utamaduni, lugha, maarifa ya jadi na mazingira asilia. Alibainisha kuwa kuutunza kunahitaji juhudi zinazoratibiwa na taasisi, jamii na wadau mbalimbali.


NATCOM KUUNGA MKONO UTAFITI WA TIBA ASILI

Profesa Malebo alisisitiza umuhimu wa kutafiti na kuweka kumbukumbu za maarifa ya tiba asili ya Pemba, ambayo yamerithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine. Alisema kumbukumbu rasmi zitasaidia kuhifadhi maarifa hayo na kupunguza hatari ya kupotea kwake.

“Ni lazima tufanye utafiti wa kina na wa haraka ili kuorodhesha na kuweka kumbukumbu rasmi za tiba asili zote walizotumia mababu zetu hapa Pemba,” alisema Profesa Malebo.

Alieleza kuwa NATCOM itashirikiana na Wizara ya Afya pamoja na Taasisi ya Utafiti wa Afya Zanzibar (ZAHIR), kama ilivyotajwa katika hotuba yake, katika juhudi za kufanya utafiti na kuhifadhi maarifa hayo. Utafiti huo unapaswa kuzingatia taratibu husika, usalama na ubora pale maarifa hayo yanapohusishwa na matumizi ya afya.

Katika risala yake, PHCS iliomba kufanyika kwa tafiti kuhusu mimea ya asili iliyotumiwa na wazee kutibu maradhi mbalimbali, pamoja na maeneo ya kihistoria ya Pemba. Ombi hilo linaonyesha nafasi ya ushirikiano kati ya taasisi za uhifadhi na wadau wa utafiti katika kutambua na kuweka kumbukumbu za maarifa ya jadi.

VILABU VYA URITHI KUIMARISHA ELIMU MASHULENI

Katika eneo la elimu, Profesa Malebo alisema NATCOM itashirikiana na Wizara ya Elimu na Mafunzo ya Amali kuandaa mwongozo rasmi wa kuanzisha na kuendesha Vilabu vya Urithi mashuleni.

Alieleza kuwa shule ni mazingira muhimu ya kuwajengea watoto na vijana uelewa kuhusu historia na utamaduni wa maeneo yao. Kupitia vilabu hivyo, wanafunzi wanatarajiwa kujifunza kuhusu maeneo ya kihistoria, mila, desturi na rasilimali asilia, na kushiriki katika shughuli za kuhamasisha utunzaji wake.

Kwa mujibu wa risala ya PHCS, mpango huo unatarajiwa kuhusisha ziara za kielimu katika maeneo ya kihistoria, mashindano na shughuli nyingine za kuwasaidia wanafunzi kuongeza maarifa kuhusu Pemba. Jumuiya hiyo pia iliomba Profesa Malebo kuwa mlezi wa Vilabu vya Urithi Pemba; ombi hilo liliwasilishwa katika risala wakati wa maadhimisho.

URITHI WA PEMBA NA FURSA ZA MAENDELEO

Profesa Malebo alitaja Ras Mkumbuu, Jambangome, Ngome ya Mkamandume iliyopo Pujini na Msitu wa Ngezi kuwa miongoni mwa maeneo yenye umuhimu wa kihistoria na kimazingira yanayopaswa kutambuliwa na kutunzwa.

Alieleza kuwa urithi wa Pemba unajumuisha pia lugha ya Kiswahili, sanaa za kitamaduni, mila na maarifa ya jadi yanayobeba historia na utambulisho wa jamii. Alisisitiza kuwa utalii wa kiutamaduni na kiikolojia unaweza kutoa fursa za kiuchumi kwa wananchi, iwapo utaendelezwa kwa kuzingatia ulinzi wa maeneo, ushirikishwaji wa jamii na sheria husika.

PHCS ilieleza kuwa mojawapo ya malengo yake ni kuelimisha jamii kuhusu utunzaji wa maeneo ya kihistoria na kuhamasisha wananchi kutambua fursa za utalii katika maeneo yao. Jumuiya hiyo pia iliripoti kuwa mazungumzo ya awali na wadau yameanza kuhusu mradi wa Tanga–Pemba unaohusu urithi wa baharini.

UTUNZAJI WA MAZINGIRA NI SEHEMU YA URITHI

Profesa Malebo alihimiza wananchi kupanda na kutunza miti ya kivuli, matunda na dawa, akieleza kuwa utunzaji wa mazingira ni sehemu ya kulinda urithi wa asili na kusaidia ustawi wa jamii.

Pia alizipongeza Serikali, PHCS na wadau wengine kwa juhudi za upandaji wa mikoko katika maeneo ya Tinga Tinga na Tibirinzi, Chake Chake. Mikoko huchangia kulinda makazi ya viumbe wa baharini na mazingira ya pwani, na ina umuhimu kwa jamii zinazotegemea rasilimali hizo.

Katika risala yake, PHCS ilieleza kuwa tangu kusajiliwa tarehe 8 Machi 2021, imefanya shughuli zikiwemo upandaji wa mikoko, usafi wa maeneo ya kihistoria, vipindi vya elimu kupitia redio na televisheni, na uhamasishaji wa uhifadhi mashuleni na katika jamii. Hata hivyo, jumuiya hiyo ilitaja uhaba wa fedha na vitendea kazi kuwa miongoni mwa changamoto zake.

USHIRIKIANO KWA MANUFAA YA VIZAZI VIJAVYO

Maadhimisho hayo yaliwakutanisha wawakilishi wa taasisi za Serikali, asasi za kiraia, walimu, waandishi wa habari na wanafunzi kutoka skuli sita za Pemba.

Katika hotuba yake, Profesa Malebo alihimiza jamii na vijana kujifunza historia ya maeneo yao na kushiriki katika kulinda maeneo ya kale. Alisisitiza pia umuhimu wa taasisi za Serikali, mamlaka za uhifadhi, sekta binafsi na wadau wengine kushirikiana katika juhudi hizo.

Maadhimisho hayo yameweka msisitizo katika kuunganisha utafiti, elimu, utunzaji wa mazingira na ushiriki wa jamii katika kulinda urithi wa kihistoria, kiutamaduni na asili wa Pemba. Kupitia juhudi zake na ushirikiano na wadau, NATCOM inaendelea kuhamasisha uelewa kuhusu maeneo ya kazi ya UNESCO nchini na mchango wake katika maendeleo endelevu.

Kaulimbiu “Urithi Wetu – Hatma Yetu” inasisitiza kuwa kulinda historia, utamaduni, mazingira na maarifa ya jadi ni wajibu wa pamoja, unaohitaji juhudi endelevu ili urithi wa Pemba uweze kuthaminiwa na kurithishwa kwa vizazi vijavyo.