WAKALA wa Maji na Usafi wa Mazingira Vijijini (RUWASA) umeanza maandalizi ya Mpango Kabambe wa Maji, Usafi wa Mazingira na Usafi Binafsi (District WASH Master Plan) katika wilaya 70 kati ya wilaya 128 zinazohudumiwa na wakala huo, hatua inayolenga kuimarisha uratibu wa uwekezaji na kuhakikisha miradi inatekelezwa kwa kuzingatia mahitaji halisi ya wananchi.

Akizungumza Novemba 10, 2026, jijini Dodoma, Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa RUWASA, Mhandisi Amos Mtweve, amesema mpango huo utasaidia kuondoa changamoto ya utekelezaji wa miradi ya maji bila kuzingatia mipango ya sekta nyingine muhimu zinazotoa huduma kwa wananchi, zikiwemo afya na elimu.
Amesema kupitia mpango huo, RUWASA itashirikiana na wizara, halmashauri na wadau mbalimbali katika kupanga na kutekeleza miradi ya maendeleo kwa pamoja, ili kuhakikisha uwekezaji unafanyika kwa kuzingatia vipaumbele na mahitaji ya kila eneo.
Mhandisi Mtweve ameeleza kuwa awali, utekelezaji wa miradi mingi ya maji ulikuwa ukitegemea maombi yaliyotolewa na halmashauri pamoja na wabunge, hali iliyokuwa ikisababisha changamoto katika kupanga vipaumbele, kuamua maeneo ya kuanza utekelezaji na kuweka utaratibu wa kukamilisha miradi kwa awamu.
Ameongeza kuwa mpango huo utasaidia pia kuzuia mwingiliano wa miradi kati ya sekta mbalimbali, hususan pale ambapo RUWASA inapopanga kutekeleza mradi wa maji katika eneo ambalo tayari kuna mipango mingine ya maendeleo inayotekelezwa na sekta nyingine.

Kwa upande wake, Afisa Takwimu wa RUWASA, Singolile Mwamaja, amesema uandaaji wa District WASH Master Plan utahusisha ukusanyaji wa takwimu, tathmini ya mahitaji na uwekaji wa vipaumbele ili kuhakikisha mipango ya miradi ya maji na usafi wa mazingira inaendana na hali halisi ya wananchi.
Amesema hadi sasa maandalizi ya mpango huo yameanza katika wilaya sita, huku Wilaya ya Simanjiro ikiwa katika hatua za utekelezaji, ambapo kazi hiyo inatarajiwa kuchukua siku 103, kuanzia Desemba Mosi hadi Machi 30.

Naye, Meneja wa Programu wa Water for People, Mhandisi Victor Pallangyo, amesema gharama za kuandaa mpango huo hutegemea ukubwa wa kazi na mahitaji ya eneo husika.
Ametoa mfano wa Wilaya ya Mpwapwa, ambako uandaaji wa mpango huo uligharimu takribani shilingi milioni 110, huku asilimia 45 hadi 50 ya gharama hizo zikitumika katika ukusanyaji wa takwimu za awali.
Amefafanua kuwa mpango huo utaiwezesha serikali na wadau kubaini maeneo yanayohitaji uwekezaji na aina ya huduma zinazopaswa kupewa kipaumbele, zikiwemo maji, vyoo na usafi binafsi.
Aidha, amesema utasaidia kuratibu shughuli za wadau mbalimbali ili kuhakikisha rasilimali zinagawanywa kwa kuzingatia mahitaji ya maeneo husika, badala ya kujikita katika eneo moja huku maeneo mengine yakikosa huduma muhimu.
Kwa upande wake, Mratibu wa Afua za Afya na Mazingira kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu – TAMISEMI, Martha Mariki, amesema mpango huo una umuhimu mkubwa katika kuboresha huduma za afya na usafi wa mazingira katika kaya, taasisi na jamii kwa ujumla.
Amesema kuboreshwa kwa huduma hizo kutasaidia kupunguza magonjwa yanayohusiana na ukosefu wa maji safi, vyoo bora na mazingira salama.
Kikao kazi hicho cha wadau kuhusu District WASH Master Plan Concept Note na RUWASA District WASH Master Plan Guide kimefanyika kwa lengo la kujadili dhana na mwongozo wa uandaaji wa mipango hiyo katika mwaka wa fedha 2026/2027.
Katika kikao hicho, wadau wamehimizwa kutoa ushirikiano wa kitaalamu, takwimu na rasilimali ili kuhakikisha uandaaji na utekelezaji wa mipango hiyo unafanikiwa na kuchangia upatikanaji wa huduma bora za maji na usafi wa mazingira kwa wananchi.



Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalum ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA) imewahimiza wawekezaji wa ndani na nje ya nchi kuchangamkia fursa zilizopo katika sekta ya kilimo cha bustani (Horticulture), hususan uwekezaji katika uzalishaji, uhifadhi, usafirishaji na uongezaji thamani wa mazao.
Meneja Uhamasishaji wa Kizazi cha Nje kutoka TISEZA, Daudi Riganda, amesema sekta hiyo inayojumuisha maua, matunda, mbogamboga na viungo inaendelea kuwa na fursa za kiuchumi kupitia mauzo ya nje na kuvutia mitaji, huku akitaja uwekezaji katika umwagiliaji, maghala, vyumba vya ubaridi (Cold Rooms), vituo vya kuhifadhi mazao (Cold Stores) na viwanda vya kuongeza thamani.
Akizungumza katika Maonesho ya Hortilogistical Africa 2026, Riganda amesema TISEZA imeshiriki kutoa elimu na kuhamasisha uwekezaji, huku ikitumia kituo cha huduma za pamoja (One Stop Center) kinachojumuisha taasisi takribani 15 za Serikali kuwezesha wawekezaji kupata huduma sehemu moja badala ya kufuata taasisi mbalimbali, amesema mwekezaji anayekidhi vigezo na kukamilisha nyaraka zinazohitajika anaweza kupata cheti cha uwekezaji ndani ya saa 24.
Ameeleza kuwa kwa mujibu wa masharti aliyoyataja, Mtanzania anahitaji mtaji wa takribani Sh milioni 150, sawa na Dola za Marekani 50,000, huku mwekezaji wa kigeni au ubia akihitaji Dola za Marekani 500,000, akiwahimiza Watanzania kutumia fursa zilizopo katika sekta hiyo.
Kwa upande wa Ofisi ya Mageuzi ya Kilimo, mwakilishi wake amesema moja ya malengo yanayohamasishwa kupitia maonesho hayo ni kupunguza upotevu wa mazao ya bustani baada ya mavuno kutoka asilimia 40 hadi asilimia 20, kupitia uwekezaji katika miundombinu ya uhifadhi na uongezaji thamani. Fursa hizo zinahusisha mazao ya kimkakati yakiwemo parachichi, ndizi, zabibu na viungo.
Naye Nasrul Salum Nasrul kutoka Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TanTrade), amesema ushiriki wao katika kituo hicho unalenga kuwaunganisha wazalishaji na masoko ya ndani, kikanda na kimataifa, pamoja na kukuza wajasiriamali wadogo ili waweze kupanua biashara zao na kufikia masoko makubwa.
Kwa upande wake, Tulibako Minga kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA), amesema kituo hicho kinatoa huduma kwa wadau wa mnyororo wa thamani wa Horticulture, kuanzia uzalishaji, biashara ya ndani na nje ya nchi hadi usafirishaji wa mazao.
Naye Mdili Katemani kutoka Mamlaka ya Afya ya Mimea na Viuatilifu Tanzania (TPHPA), amesema mamlaka hiyo inasaidia kufungua masoko mapya ya kimataifa, kukagua mazao yanayosafirishwa nje ya nchi na kutoa cheti cha afya ya mimea (Phytosanitary Certificate), huku ikiwawezesha wakulima kupata taarifa na kutimiza masharti ya masoko ya kimataifa.

Na Munir Shemweta, WANMM
Tanzania inatarajiwa kuwa na miji ya kisasa, yenye makazi bora na nafuu, miundombinu imara, huduma za kijamii zinazopatikana kwa urahisi pamoja na mazingira salama na rafiki kwa wananchi.
Hayo ni miongoni mwa matarajio yaliyowekwa katika Dira ya Taifa ya Maendeleo mwaka 2050, inayolenga kuboresha maisha ya wananchi na kuchochea ukuaji wa uchumi kupitia upangaji na maendeleo endelevu ya miji.
Hayo yamebainishwa Novemba 8, 2026 jijini Dodoma na Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze wakati wa Maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani yanayoadhimishwa kila mwaka Novemba 8 na mwaka huu siku hiyo inatimiza miaka 77 ya Mipangomiji Duniani.
Amesema, Dira ya Tiafa ya Maendeleo 2050 inaweka msisitizo katika kujenga miji janja (Smart Cities), itakayotumia teknolojia kurahisisha utoaji huduma, kuongeza ufanisi wa shughuli za kiuchumi na kuboresha usimamizi wa rasilimali za mijini.
Kwa mujibu wa Bw. Kalimenze, Tanzania ya 2050 inatarajiwa kuwa na miji yenye makazi bora na yanayomudu gharama za wananchi, maeneo ya kijani yanayolinda mazingira, mifumo bora ya usafiri na usafirishaji pamoja na makazi jumuishi na salama yanayozingatia mahitaji ya makundi yote ya jamii.
Ameeleza kuwa, katika kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi, Serikali pia inalenga kujenga miji inayostahimili majanga ya kimazingira, ikiwemo mafuriko na changamoto nyingine zinazoweza kuathiri maisha na shughuli za wananchi.
Akielezea hatua zinazochukuliwa kuelekea mwaka 2050 amesema, Ili kufanikisha maono hayo, Serikali imeendelea kutenga fedha kwa ajili ya kuboresha miundombinu na huduma mbalimbali za kijamii, ikiwemo ujenzi wa vituo vya afya, shule, masoko, maeneo ya maegesho na majosho.
Kwa mujibu wa Mkurugenzi huyo wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizaya ya Ardhi, hatua nyingine ni kuweka sera zinazowezesha sekta binafsi kushiriki ujenzi wa nyumba, pamoja na kuimarisha upangaji na upimaji wa ardhi ili kuongeza upatikanaji wa viwanja vilivyopangwa na kupatiwa huduma muhimu.
Vilevile, ameweka wazi kuwa, matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) yanaendelea kuboreshwa katika sekta mbalimbali za Serikali kwa lengo la kurahisisha upatikanaji huduma kwa wananchi na kuimarisha mifumo ya usimamizi wa miji.
Hata hivyo, Bw. Kalimenze amesema pamoja na jitihada hizo, ukuaji wa makazi yasiyopangwa bado ni changamoto inayokabili miji mingi nchini.
Pia, uhaba wa viwanja vilivyopimwa na kupatiwa huduma muhimu unachangia wananchi kutafuta maeneo ambayo taratibu za upatikanaji wa ardhi ni rahisi zaidi, hata kama hayajapangwa.
Ameitaja sababu nyingine kuwa ni baadhi ya wananchi kuendeleza maeneo bila kufuata taratibu za kisheria, ikiwemo kujenga bila vibali vya uendelezaji ardhi na vibali vya ujenzi.
Bw. Kalimenze amesema, hali hiyo inaonesha kuwa kufikia miji inayotarajiwa mwaka 2050 hakutategemea mipango iliyowekwa pekee, bali pia utekelezaji wake, usimamizi wa matumizi ya ardhi na ushiriki wa wananchi katika kufuata taratibu za mipango miji.
Akizungumzia kilele cha maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani, amesema kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo yam waka 2050 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa wa Awamu ya Nne wa mwaka 2026/2027 hadi 2030/2031 serikali itaendelea kuweka mikakati ya kuboresha sekta mbalimbali nchini.
Katika maadhimisho hayo, Wataalamu wa Mipangomiji wametakiwa kuendelea kuzingatia misingi ya taaluma yao katika usanifu na uendelezaji wa miji ili kuhakikisha ukuaji wa makazi unazingatia mipango iliyopo na mahitaji ya wananchi.
Kwa ujumla, sura ya Tanzania ya mwaka 2050 itategemea namna maono ya kuwa na miji janja, salama, jumuishi na endelevu yatakavyotekelezwa kuanzia sasa.
Makamu wa Rais wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, ameitaka Wizara ya Kilimo kwa kushirikiana na Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TANTRADE), kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana wabunifu katika sekta ya kilimo kupata fursa za masoko, kufahamu viwango vya bidhaa na kuunganisha miradi yao na fursa za ufadhili ili kuongeza ushindani wa mazao ya Tanzania katika masoko ya kimataifa.
Ametoa wito huo leo Novemba 9, 2026, wakati wa ufunguzi wa Maonesho ya Kilimo cha Mbogamboga, Maua na Matunda, yaliyowaleta pamoja washiriki kutoka Bara la Afrika, Ulaya na Asia (Hortilogistical Africa 2026), jijini Arusha, ambapo akisisitiza umuhimu wa Serikali na sekta binafsi kushirikiana kukuza ubunifu na biashara za vijana katika sekta ya kilimo.
Amesema vijana wanaojihusisha na uzalishaji wa mazao Mbogamboga na matunda, wanahitaji kuungwa mkono kwa kutambuliwa ubunifu wao, kuunganishwa na taasisi husika na kupata mwongozo wa viwango vya kimataifa vinavyohitajika kwa bidhaa mbalimbali zikiwemo kakao na parachichi ili ziweze kushindana katika masoko ya nje.
Aidha, ameeleza kuwa Serikali inapaswa kukamilisha juhudi zinazofanywa na sekta binafsi kwa kuwaunganisha vijana na wadau wanaoweza kuwasaidia kuandaa maandiko ya miradi, kupata ufadhili na kufikia hatua ya utekelezaji wa miradi yao.
Amesisitiza umuhimu wa kuhakikisha ruzuku za pembejeo zinawafikia wakulima wenye uwezo wa kuzalisha kwa kuzingatia mahitaji ya soko, akitolea mfano wa miche 130,000 ya parachichi inayotolewa na Serikali na kuhoji iwapo inawafikia walengwa wenye uhakika wa soko la mazao hayo.
Kwa upande wake, Jofrey Ombeni Munisi kutoka kampuni ya Onocado Farm, ameishukuru Serikali kupitia COPRA na Shirika la TAHA kwa kuwawezesha wazalishaji kupata fursa za kutembelea maeneo mbalimbali na kushiriki shughuli za kibiashara ndani na nje ya nchi, akisema ushirikiano huo umemsaidia kukuza biashara yake katika masoko ya kimataifa na kufahamu viwango vinavyotakiwa.
Naye Hamza Mohammed Nangameta kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA), amesema Tanzania inazalisha zaidi ya tani milioni 4 za ndizi kwa mwaka, zikiwemo aina za Malindi, Kisukari na Mzuzu, huku mikoa inayozalisha zao hilo ikiwa ni Kilimanjaro, Arusha, Mbeya, Njombe, Morogoro na Tanga. Ameongeza kuwa nchi inazalisha zaidi ya tani laki 8 za mananasi, yanayozalishwa katika mikoa ya Pwani, Mwanza, Geita, Morogoro na Mbeya.
Amesema Tanzania inaendelea kutumia fursa za masoko ya nje kwa kusafirisha ndizi katika nchi za Afrika Kusini, Uganda, Kenya, Malawi na Zambia, huku mananasi yakiuzwa Uganda na Visiwa vya Komoro, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha uzalishaji na biashara ya mazao hayo ili kuongeza fursa za kiuchumi kwa wakulima na wafanyabiashara.
Na Farida Ramadhani na Abdul Iddy, WF – Dodoma.
Serikali ameliagiza Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini kuhakikisha Chuo hicho kinakuwa kitovu cha maarifa, tafiti na utaalamu utakaosaidia kuchochea ukuaji wa uchumi na utekelezaji wa Dira 2050.
Agizo hilo limetolewa jijini Dodoma na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb) katika uzinduzi rasmi wa Baraza hilo.
Mhe. Luswetula alisema Chuo hicho kina nafasi muhimu katika kuandaa wataalamu wenye ujuzi wa kupanga na kusimamia maendeleo, hivyo kinapaswa kuhakikisha programu zake za mafunzo, tafiti na ubunifu zinaendana na mahitaji ya uchumi wa sasa na wa baadaye.
Alisema Dira 2050 inatambua elimu na ujuzi kama msingi wa kujenga rasilimali watu yenye maarifa, umahiri na uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya kijamii, kiuchumi na kiteknolojia hivyo Baraza lihakikishe kuwa Dira hiyo inaakisiwa kikamilifu katika mipango, programu za mafunzo, tafiti na ushirikiano wa Chuo na wadau wake.
“Baraza lina wajibu wa kuongeza msukumo na kuisimamia Menejimenti ili kuongeza uwekezaji katika utafiti na maendeleo (Research & Development), kuimarisha uwezo wa Chuo kufanya tafiti zenye tija na matokeo ya tafiti yanatumika kubuni teknolojia, kuboresha bidhaa na huduma, kuongeza tija na kutatua changamoto za kijamii na kiuchumi” alisisitiza Mhe. Luswetula
Aidha Mhe. Luswetula, aliliagiza Baraza hilo pia kuhakikisha maagizo ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, yanatekelezwa kwa vitendo na kuingizwa katika mipango, mikakati, bajeti na mifumo ya kupima utendaji wa Chuo.
Alisema maagizo hayo yaliyotolewa kupitia Makamu wa Rais katika Kikao Kazi cha Wenyeviti wa Bodi na Watendaji Wakuu wa Taasisi na Mashirika ya Umma (C-CEOs Forum 2026), kilichofanyika Arusha kuanzia Septemba 28 hadi 30, 2026, yanahusu utekelezaji wa Dira ya 2050, kuimarisha ufanisi na uwajibikaji katika matumizi ya rasilimali za umma, kuwekeza kwa vijana kupitia ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko la ajira na kuimarisha ushirikiano kati ya sekta ya umma na binafsi.
“Isimamieni Menejimenti kuweka malengo yanayopimika, kutumia rasilimali kwa tija, kuimarisha matumizi ya teknolojia na ubunifu, na kupanua ushirikiano na sekta binafsi pale inapofaa. Vilevile, hakikisheni kuwa uwekezaji katika elimu na ujuzi unaendana na mahitaji halisi ya uchumi na soko la ajira”, aliagiza Mhe. Luswetula
Alisisitiza umuhimu wa kuimarisha nidhamu ya bajeti, kuongeza ufanisi katika matumizi ya fedha, kudhibiti gharama zisizo za lazima, kuhakikisha thamani ya fedha inapatikana na mapato ya Chuo yanakusanywa na kusimamiwa ipasavyo.
Kwa upande wake Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa aliahidi kuwa baraza hilo litakisimamia Chuo hicho kikamilifu kuhakikisha kinafikia malengo kusudiwa.
Alisema mafanikio yaliyopatikana chuoni ni matokeo ya ushirikiano mzuri kati ya Baraza, Menejimenti, watumishi na wanafunzi.
Awali akizungumzia mafanikio ya Chuo hicho, Mkuu wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Hozen Mayaya alisema katika kipindi cha uongozi wa Baraza la 13, Chuo kimepiga hatua katika kuimarisha ubora wa elimu, tafiti na ubunifu.
Alisema Chuo hicho kimeendelea kukuza ujasiriamali na ajira kwa vijana kupitia Kituo chake cha Kukuza Biashara na ubunifu, ambapo baadhi ya vijana walionufaika wameanzisha biashara na kuanza kuajiri vijana wengine.
Prof. Mayaya alisema katika kuimarisha uwezo wa taasisi, Chuo kimepanua ushirikiano na taasisi za ndani na nje ya nchi kupitia mikataba ya makubaliano, ikiwemo kushirikiana na Wizara ya Fedha katika tafiti zinazosaidia kuboresha sera za bajeti na mipango ya Serikali.
.jpg)
Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akizindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, akishuhudiwa na Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa (kushoto) na Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.

.jpg)
Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akimkabidhi Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa nyenzo ya kufanyia kazi baada ya kuzindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, kulia ni Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.(Picha na Kitengo cha Mawasiliano Serikalini, Wizara ya Fedha - Dodoma)
Na. Josephine Majura, WF, Morogoro
Watumiaji wakubwa wa maji kutoka Sekta Binafsi na Sekta ya Umma wametakiwa kutimiza jukumu lao la malipo ya huduma wanayoipata ili kazi ya kuimarisha vyanzo vya maji ifanyike kwa ukamilifu.
Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Maji na Mazingira Mhe. Jackson Kiswaga (Mb) ametaka malipo ya madai hayo kufanyika akiongoza kamati hiyo kukagua udabuaji na ujenzi wa kingo za mto Lumemo, Kilombero mkoa wa Morogoro.
Mhe. Kiswaga amesema malipo hayo yanasaidia sio tu katika utunzaji na uendelazaji wa vyanzo vya maji bali pia kutoa suluhu zinazosababishwa na mabadiliko ya tabianchi ikiwamo mafuriko.
Amesema kazi ya udabuaji ni endelevu hivyo inahitaji fedha wakati wote ili maisha ya wananchi yawe salama endapo maji yanazidi katika mkondo wake, akitolea mfano eneo la Ifakara ambapo mavuriko yamekua kero katika shughuli za wananchi za kila siku.
Kazi ya udabuaji na ujenzi wa kingo katika maeneo korofi katika mto Lumemo imegharimu kiasi cha shilingi milioni 294 na kufanikisha eneo lote itagharimu takribani shilingi bilioni 2.2
Pamoja na hilo, Mhe. Kiswaga ameiongoza kamati kukagua mradi wa maji wa miji 28, ambao utekelezaji umefika asilimia 95.
Amesema suala la vifaa na bidhaa za kiufundi zinazoagizwa nje ya nchi zipewe kipaumbele kufika katika eneo la kazi ili mradi ukamilike kwa wakati na wananchi waanze kupata huduma ya maji katika kata sita za Kilombero.
Amesema mradi huo utazalisha kwa siku maji lita za ujazo milioni 20 wakati mahitaji hivi sasa ni lita milioni 10.
Mhe. Kiswaga ameelekeza viongozi wa mamlaka za serikali za mitaa, wawashirikishe wananchi katika kulinda na kuthamini vyanzo vya maji kwa sababu kukamilika kwa mradi huo huduma ya maji itapatikana kwa asilimia 100.
Katibu Mkuu, Wizara ya Maji Mhandisi Mwajuma Waziri, kwa niaba ya Waziri wa Maji ameainisha kuwa maelekezo yote ya kamati yatafanyiwa kazi ikiwamo kuhakikisha vifaa vya mradi havikwami na kukutana na wadau wanaotegemea huduma ya maji kufanikisha shughuli mbalimbali za maendeleo kuona namna bora ya kulipa madeni.
SERIKALI imetenga shilingi bilioni 55 kwa ajili ya utafiti wa madini nchini, huku Mirerani wilayani Simanjiro, Manyara, ikiwekwa katika mpango maalumu wa kufufua uzalishaji wa Tanzanite kwa kufungua wigo mpya wa utafiti katika eneo lenye ukubwa wa kilomita za mraba 636, sawa na ekari 157,192.
Hatua hiyo inalenga kubaini mwendelezo wa mikondo ya madini ya Tanzanite nje ya Ukuta wa Mirerani, kuongeza uzalishaji na kuwapa wachimbaji uhakika wa maeneo yenye madini badala ya kuendelea kutumia mitaji mikubwa katika uchimbaji wa kubahatisha.
Katika mpango huo, Shirika la Madini la Taifa (STAMICO) linatarajiwa kuleta mitambo mikubwa ya uchimbaji itakayosaidia shughuli za utafiti, huku wataalamu wa Tume ya Jiolojia Tanzania (GST) wakishiriki kubaini maeneo yenye viashiria vya uwepo wa Tanzanite.
Akizungumza katika hafla ya uzinduzi wa utafiti wa mwendelezo wa mkondo wenye madini ya Tanzanite, Waziri wa Madini, Antony Mavunde, alisema Serikali imeamua kutumia sayansi kutatua changamoto ya upatikanaji wa madini ya Tanzanite kwani Mji wa Mirerani umekuwa maarufu Duniani.
Alisema utafiti huo utahusisha maeneo ndani na nje ya Ukuta, kwa kuwa uchunguzi wa awali umeonesha uwezekano wa kuendelea kwa mikondo ya miamba yenye Tanzanite katika maeneo ya nje ya eneo linalozungushiwa ukuta.
"Sayansi inajibiwa kwa sayansi. Tunataka wachimbaji wadogo wajue maeneo yenye madini badala ya kuchimba kwa kubahatisha na kupoteza muda na mitaji yao,” alisema Mavunde.
Alisema matokeo ya utafiti huo yanaweza kuiwezesha Serikali kufungua maeneo mapya ya uchimbaji na kutoa leseni kwa makundi mbalimbali, yakiwemo wanawake na vijana na makundi maalumu ya jinsia zote, ili kuongeza ushiriki wao katika uchumi unaotokana na madini hayo.
Mavunde alisema dhamira ya Serikali si kuongeza uzalishaji pekee, bali kuhakikisha wananchi wanaozunguka maeneo ya uchimbaji wanapata manufaa zaidi kutokana na rasilimali hiyo adimu inayopatikana Tanzania pekee.
Alisema zaidi ya Sh bilioni 55 zimetengwa kwa ajili ya utafiti, huku Mirerani ikiwa miongoni mwa maeneo yaliyopewa kipaumbele kutokana na umuhimu wake katika uzalishaji wa Tanzanite.
Kwa upande wake, Kamishna wa Madini Tanzania, Abrahaman Mwanga, aliyemwakilisha Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini,Mhandisi Yahaya Samamba alisema tathmini ya awali iliyofanywa na wataalamu imebaini maeneo nje ya Ukuta wa Mirerani yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari yanafahamika kwa uchimbaji wa Tanzanite.
Alisema tathmini hiyo ilifanyika baada ya Mavunde kufanya ziara Mirerani na kuagiza wataalamu wa Wizara kwa kushirikiana na wadau wa eneo hilo kuchunguza changamoto za upatikanaji wa madini hayo.
"Utafiti wa awali umeonesha kuna maeneo nje ya ukuta yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari tuna uzoefu nayo katika uchimbaji wa ndani ya ukuta. Ndiyo maana Waziri alielekeza GST kuendelea na utafiti wa kina,” alisema Mwanga.
Alisema iwapo utafiti huo utathibitisha uwepo wa mashapo mapya, utakuwa mwanzo wa kufunguka kwa maeneo mapya ya uchimbaji na kuongeza fursa za kiuchumi kwa wachimbaji na wananchi wa Mirerani.
Aliongeza kuwa utafiti hautajikita kwenye Tanzanite pekee, bali pia utachunguza uwezekano wa kupatikana kwa madini mengine yakiwemo graphite na dolomite.
Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB) imeshiriki katika Maonesho ya Tisa ya Kimataifa ya Uagizaji wa Bidhaa ya China (CIIE) jijini Shanghai, nchini China, kwa lengo la kutangaza Mfumo wa Stakabadhi za Ghala na kuwaunganisha wanunuzi wa kimataifa na fursa za biashara ya mazao ya Tanzania.
Katika maonesho hayo ya siku tano (Novemba 5-10, 2026), WRRB imeeleza jinsi mfumo huo unavyowezesha uhifadhi wa mazao katika maghala yenye leseni, utunzaji wa ubora wake na uuzaji wake kwa uwazi.
Akizungumza alipotembelea banda la Tanzania katika maonesho hayo, Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda Zanzibar, Mhe. Omar Said Shabaan, amepongeza ushiriki wa Tanzania, hususan wa taasisi za serikali, akisema maonesho hayo yanazipa taasisi hizo fursa ya kutangaza huduma zinazotolewa nchini.
Amesisitiza umuhimu wa Tanzania kutumia maonesho hayo kujitangaza kimkakati na kufikia wanunuzi wa kimataifa wanaotafuta bidhaa za Tanzania.
Aidha, Mwakilishi wa kampuni ya Chengdu Jintao Yunhui International Trade Co., Ltd. ameonesha kuvutiwa na ufuta mweupe wa Tanzania, ambao ni miongoni mwa mazao yanayouzwa kupitia Mfumo wa Stakabadhi za Ghala.


































