RUKWA, Oktoba 2026 – Shirika la Viwango Tanzania (TBS) limewahimiza vijana wajasiriamali nchini kuzingatia viwango na ubora wa bidhaa wanazozalisha ili kuongeza ushindani katika soko na kutumia fursa mbalimbali za kiuchumi zinazopatikana nchini na nje ya nchi.
Recent Post Recent Post
View More 
Mamlaka ya Afya ya Mimea na Viuatilifu (TPHPA) imeendelea kutoa elimu na kusimamia hatua mbalimbali za kulinda afya ya mimea, kudhibiti visumbufu na kuhakikisha mazao yanayozalishwa na kuingia nchini yanakuwa salama kwa matumizi ya binadamu.
Akizungumza jijini Tanga katika maadhimisho ya Siku ya Chakula Duniani yanayoendelea kuanzia Oktoba 10 hadi 16, Saumu Zuberi Mwessongo, Afisa Kilimo kutoka TPHPA, Kitengo cha Usafi wa Mimea na Karantini, amesema mamlaka hiyo hukagua mazao yanayoingia na kutoka nchini ili kuzuia kuenea kwa wadudu na magonjwa vamizi ambayo hayapo nchini.
Mwessongo amesema TPHPA hutumia teknolojia mbalimbali, ikiwemo ndege nyuki (drone), kufuatilia mashamba na kubaini maeneo yaliyoathirika na wadudu au magonjwa ya mimea. Aidha, mamlaka hiyo hutoa elimu kwa wakulima kuhusu uchaguzi na matumizi sahihi ya viuatilifu vilivyosajiliwa ili kulinda mazao na afya za walaji.
Ameeleza kuwa mamlaka hiyo pia hutoa vibali vya usafi wa mimea kwa mazao yanayoingizwa nchini na yale yanayosafirishwa kwenda nje ya nchi. Amesema kupitia ukaguzi wa shehena za mazao, TPHPA huchukua hatua za kuzuia kuingia nchini kwa mazao yaliyobainika kuwa na wadudu au magonjwa vamizi, huku ikitoa maelekezo ya hatua zinazopaswa kuchukuliwa pale changamoto zinapobainika.
Kwa upande wake, Letan Kurenia Mollel, mtaalamu kutoka Kitengo cha Hifadhi ya Taifa ya Mimea (National Herbarium of Tanzania), amesema kitengo hicho hukusanya sampuli za mimea na kufanya utambuzi wa kisayansi ili kubaini aina zake, hasa mimea isiyofahamika ambayo inaweza kuwa vamizi.
Mollel amesema mimea vamizi inaweza kuenea kwa kasi na kuathiri uzalishaji wa mazao kwa kushindana na mimea ya chakula, hali inayoweza kupunguza mavuno ya wakulima. Pia, mimea hiyo inaweza kuathiri maeneo ya malisho kwa kuenea na kuchukua nafasi ya mimea inayoliwa na mifugo na wanyamapori, hivyo kuathiri upatikanaji wa chakula cha mifugo.
Amesema utambuzi wa mapema wa mimea vamizi ni muhimu ili kuwezesha hatua za udhibiti kuchukuliwa kabla haijaenea na kusababisha madhara makubwa kwa kilimo na mazingira. Juhudi hizo zina mchango katika kulinda uzalishaji wa chakula na kuimarisha usalama wa chakula nchini.
Naye, Mapulish D. Hebel kutoka Kitengo cha Teknolojia za Vinyunyizi vya Viuatilifu cha TPHPA amesema mamlaka hiyo husimamia usajili na ukaguzi wa vifaa vya kunyunyizia viuatilifu vinavyoingia nchini ili kuhakikisha vinakidhi vigezo vya ubora na vinafaa kwa matumizi ya kilimo.
Hebel amesema mamlaka hiyo pia hutoa mafunzo kwa wakulima kuhusu matumizi sahihi na salama ya viuatilifu, namna ya kudhibiti visumbufu vya mimea na mbinu bora za kunyunyizia dawa. Ameeleza kuwa mafunzo hayo yanalenga kupunguza gharama za uzalishaji, kuongeza tija na kupunguza madhara ya viuatilifu kwa afya ya binadamu na mazingira.
Kwa upande wake, Masoud Matimbwa kutoka Kitengo cha Kudhibiti Visumbufu vya Mlipuko cha TPHPA amesema mamlaka hiyo imefanikiwa kudhibiti kwelea kwelea kwa kiwango kikubwa katika maeneo ya Babati, Moshi, Pwani na Kilosa, hatua inayosaidia kulinda mazao ya wakulima na kuongeza kipato chao.
Matimbwa amewataka wakulima kukagua mashamba yao mara kwa mara na kutoa taarifa mapema wanapobaini dalili za uvamizi wa visumbufu vya mimea ili hatua za udhibiti zichukuliwe kabla havijasababisha uharibifu mkubwa wa mazao. Amesema utambuzi wa mapema utasaidia kuokoa mazao na kuongeza tija katika uzalishaji wa chakula.
Akizungumza, Alfred Kiraho, mtaalamu kutoka Idara ya Usimamizi wa Viuatilifu ya TPHPA, amewashauri wafanyabiashara wanaosafirisha mazao nje ya nchi kupeleka sampuli maabara kupima masalia ya viuatilifu kabla ya kusafirisha, na hatua hiyo husaidia kuhakikisha mazao yanakidhi viwango vya usalama vinavyotakiwa katika masoko ya kimataifa, huku majibu ya maabara hiyo yakiaminika na kukubalika duniani.
Na Mwandishi Wetu - Monduli
Mkuu wa Wilaya ya Monduli Mhe. Gloriana Kimath amezindua Mpango wa Kujiandaa na Kukabiliana na Maafa wa Halmashauri ya Wilayani ya Monduli ukiwa na lengo la kutoa miongozo na taratibu za kujiandaa na kukabili maafa katika halmashauri ya wilaya hiyo na hasa tunapoelekea katika mvua za msimu zinatotarajiwa.
Mhe. Kimath amezindua mpango huo sambamba na kufungua kikao kazi cha Kamati za Usimamizi wa Maafa za Wilaya ya Monduli na kuimarisha utoaji wa matumizi ya taarifa za tahadhari za awali katika kujiandaa na kukabiliana na madhara ya El Niño leo Oktoba 13, 2026 katika ukumbi wa mikutano wa halmashauri ya wilaya hiyo.
Akizungumza wakati wa uzinduzi wa mpango huo Mhe. Kimath amewataka Kamati za Usimamizi wa Maafa za Wilaya, wataalamu na wadau mbalimbali kufanya kazi kwa ushirikiano ili kuwa na uelewa wa pamoja wa namna ya kukabiliana na maafa.
“Katika juhudi za kuwa na utayari wa kukabiliana na majanga na usimamizi wa maafa kwa ufanisi, Halmashauri ya Wilaya ya Monduli imeshirikiana na Ofisi ya Waziri Mkuu katika kutambua umuhimu wa kuandaa Mkakati wa Kupunguza Vihatarishi vya Maafa unaotoa mwongozo wa namna ya kuratibu na kusimamia upuguzaji wa vihatarishi vya maafa katika wilaya yetu” ameeleza Mhe. Kimath.
Kwa upande wake, Mkurugenzi Msaidizi Ofisi ya Waziri Mkuu Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu, Dkt. Salum Manyatta amesema kuwa, mpango huo umeandaliwa kwa kuzingatia matokeo ya Tathmini ya Vihatarishi na Uwezo wa wilaya wa kukabiliana na maafa, pamoja na historia ya matukio ya maafa yaliyoikumba Halmashauri ya Wilaya ya Monduli.
“Mpango huu ni matokeo ya mchakato shirikishi uliohusisha taasisi na wadau mbalimbali wa usimamizi wa maafa katika ngazi ya wilaya hivyo tunatarajia mpango huu utawezesha masuala mbalimbali ikiwemo uratibu wa shughuli za usimamizi wa maafa katika hatua zote za usimamizi wa maafa (Kuzuia, Kujiandaa, Kukabili na Kurejesha hali)” amefafanua Dkt. Manyatta.
Aidha, Dkt. Manyatta amesisitiza kuwa, mpango huo utekelezwe usibaki kwenye makaratasi kwani ni nyenzo ya usimamizi wa maafa, hivyo unapaswa kuunganishwa na mipango, bajeti na shughuli za maendeleo za wilaya, pia Kamati za Usimamizi wa Maafa kwa kushirikiana na wadau zihakikishe upatikanaji na utengaji wa rasilimali zinazohitajika kwa ajili ya utekelezaji wake.
Nae, Mwakilishi kutoka Shirika la Mpango wa Chakula Duniani (WFP) Bi.Sandra Hakim, amepongeza mamlaka za Halmashauri ya wilaya na wadau wote waliohusika katika kuandaa mpango huo.
“Hii ni hatua muhimu kuelekea kuimarisha utayari na kuhakikisha kuwa tumejipanga vyema kulinda jamii na maisha ya watu pale majanga yanapotokea, tunapoelekea kwenye utekelezaji hitaji la kujumuisha hatua za mapema katika mpango huu, maandalizi yasijikite katika kujua jinsi ya kukabili janga linapotokea bali pia kuhusu kuchukua hatua kabla halijatokea” amesema Bi. Sandra.
Tathmini ya vihatarishi iliyofanyika katika Halmashauri ya Wilaya ya Monduli inaonesha kuwa halmashauri hiyo inakabiliwa na majanga makuu Matano ambayo ni ukame, mafuriko, migongano ya wanyamapori na binadamu, moto na ajali za barabarani.
Waziri wa Viwanda na Biashara Mhe. Judith Kapinga (Mb), amezindua huduma ya Bongo kama China itakayowawezesha wafanyabiashara kuagiza na kufanya malipo hapa mchini bila kubadilisha fedha za kigeni kwa ajili ya bidhaa kutoka nchini China.
Waziri Kapinga amesema mfumo huo wa kidijitali una lengo la kuhamasisha matumizi ya teknolojia za kidijitali katika malipo na miamala ya kibiashara kwa wafanyabiashara na sekta binafsi kwa lengo la kuongeza ufanisi na usalama kwa wafanyabiashara.
Aliongeza kuwa mfumo huu uliobuniwa na benki ya Stanbic kwa wanyabiashara wa kariakoo, ni chachu ya kuleta mabadiliko na utanusuru fedha za kigeni ambazo zitatumika kwa ajili ya shughuli nyingine za mauzo na manunuzi ya nje.
Awali akizungumza wakati wa uzinduzi huo uliofanyika kwenye soko la Kariakoo,mwakilishi wa Mkurugenzi wa Benki ya Stanbic Bwana Jonath Ngoma amesema, waliamua kuja na huduma hii kwa lengo la kuwapunguzia adha wafanyabiashara kubeba fedha nyingi kwa wakati mmoja sambamba na kuepuka vikwazo, muda na kudhulumiwa.
Amesema huduma hii itamsaidia mfanyabiashara kupata risiti kwa wakati na kuwa na kumbukunbu sahihi za biashara na kupunguza mlolongo wa ucheleweshaji.
Hafla hiyo iliandaliwa na benki ya Stanbic kwa kushirikiana na Wasafi Media na jumuiya ya wafanyabiashara wa soko la kariakoo, Mkuu wa wilaya ya Ilala Edward Mpogole na Diwani wa kariakoo Hajji Manara na umoja wa wafanyabiashara maarufu kama Wamachinga.
.jpg)
Benny Mwaipaja, Bangkok, Thailand
Mawaziri wa Fedha wa Tanzania na Burundi, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar na Mhe. Dkt. Alain Ndikumana, kwa pamoja, wamekutana na wawakilishi wa Benki ya Dunia wakiongozwa na Makamu wa Rais anayehusika na Kanda ya Afrika Mashariki na Kusini, Dkt. Ndiame Diop, kujadili namna ya kuharakisha utekelezaji wa mradi wa kimkakati wa miundombinu wa Ushoroba wa Kati (Central Corridor), unaolenga kubadilisha mtandao wa usafirishaji wa kikanda kuwa kichocheo muhimu cha ustawi wa kiuchumi katika ukanda huo.
Waziri wa Fedha wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Balozi Omar amesema kuwa majadiliano hayo yalilenga kuubadilisha Ushoroba wa Kati kutoka kuwa njia ya kawaida ya usafirishaji na kuwa eneo jumuishi la kiuchumi huku msisitizo mkubwa ukiwekwa katika maendeleo ya Reli ya Kisasa (SGR) ikiunganishwa na miundombinu ya bandari ya Dar es Salaam, sambamba na uwekezaji katika sekta za kilimo, madini na viwanda.
Alisema Serikali imepiga hatua kubwa katika ujenzi wa reli ya SGR iliyogawanywa vipande saba ambapo sehemu ya kwanza na ya pili, zinazounganisha Dar es Salaam na Dodoma imeanza kufanya kazi, huku kazi zikiendelea katika sehemu ya tatu hadi ya sita zitakazopanua mtandao wa reli kuelekea Tabora, Mwanza na hatimaye Kigoma, karibu na mpaka wa Burundi.
Aliongeza kuwa pamoja na umuhimu wa reli katika usafirishaji, ni lazima iunganishwe na mtandao wa barabara pamoja na vituo bora vya huduma za usafirishaji na ugavi na kwamba ushirikiano wa Benki ya Dunia na nchi za Tanzania, Burundi na DRC na washirika wengine wa maendeleo ni muhimu katika kufanikisha mradi huo.
Alisema lengo si kuondoa usafirishaji wa mizigo kwa malori na kutumia reli pekee, bali ni kujenga mfumo jumuishi wa usafirishaji ambapo malori yatapeleka mizigo kwenye reli, hatua itakayoongeza ufanisi, faida na uwezo wa miundombinu hiyo kuvutia uwekezaji na ufadhili.
Naye Waziri wa Fedha wa Burundi, Mhe. Dkt. Alain Ndikumana alisema mradi huo unalenga kuboresha sekta ya kilimo nchini mwake na kurahisisha biashara ya usafirishaji wa bidhaa zinazopita nchini humo kwenda maeneo mengine, hatua itakayosaidia Burundi kuwa kitovu cha shughuli za kiuchumi katika ukanda huo.
Alielezea umuhimu wa kimkakati wa kiungo cha reli, hasa kwa ajili ya uchimbaji wa madini ya nikeli na kobalti eneo la Musongati, ambayo inakadiriwa kuwa kati ya tani milioni 150 na 230 zitazalishwa na kutumia ushoroba huo kuyafikia masoko ya kimataifa.
Akizungumza katika mkutano huo, Makamu wa Rais wa Benki ya Dunia anayesimamia Kanda ya Afrika Mashariki na Kusini, Dkt. Ndiame Diop, alisema kuwa mradi huo ni muhimu katika kukuza biashara na ustawi wa watu katika Ushooba huo na kuahidi kuwa Benki ya Dunia inaunga mkono mradi huo na iko tayari kuufanikisha.
Alisema kuwa Benki ya Dunia na washirika wa kikanda wanatarajia kufanya tathmini ya sekta binafsi ili kubaini fursa za uwekezaji na kuhakikisha kuwa miundombinu ya reli inaendana na mahitaji halisi ya shughuli za kiuchumi katika ukanda huo.
Kadiri mradi huo unavyoendelea, makubalino ya wadau yapo wazi; kuwa Ushoroba wa Kati si mradi wa reli na miundombinu pekee, bali ni mpango wa muda mrefu wenye hatua mbalimbali unaolenga kuunganisha Bahari ya Hindi na maeneo ya ndani ya Bara la Afrika, kukuza biashara, kuzalisha ajira na kuimarisha maendeleo endelevu katika ukanda huo.
Idadi ya watalii wanaotembelea hifadhi za misitu nchini imeongezeka kutoka chini ya 200 mwaka 2015 hadi zaidi ya 390,000 kwa mwaka, mafanikio yanayohusishwa kwa sehemu na miradi inayofadhiliwa na Mfuko wa Dunia wa Mazingira (GEF).
Ukuaji huo unaashiria hatua muhimu katika juhudi za Tanzania kupanua vivutio vya utalii nje ya hifadhi za wanyamapori, kuongeza thamani ya kiuchumi ya rasilimali za misitu na kuimarisha uhifadhi endelevu.
Akizungumza katika mazungumzo ya kitaifa kuhusu awamu ya tisa ya ufadhili wa GEF (GEF-9), Mhifadhi Mwandamizi wa Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), Yusuph Tango, ambaye pia ni Mratibu wa Mradi wa NETZERO unaofadhiliwa na GEF-8, alisema miradi iliyofadhiliwa na mfuko huo imechangia kuimarisha usimamizi wa baadhi ya misitu na kuwezesha kuendelezwa kwa shughuli za utalii katika hifadhi za misitu ya asili.
Tango alisema utalii wa misitu ulikuwa bado haujaimarika mwaka 2015, wakati idadi ya watalii waliotembelea hifadhi hizo ilikuwa chini ya 200 kwa mwaka, licha ya Tanzania kuwa na utambulisho mkubwa kimataifa katika utalii wa wanyamapori. Ufadhili huo pamoja na jitihada zingine za serikali zimesaidia kuongeza kwa idadi ya watalii kufikia takriban 400,000 mwaka 2025.
Alieleza kuwa kuboreshwa kwa hadhi na usimamizi wa baadhi ya maeneo ya misitu, pamoja na kutambuliwa kwake kama hifadhi za misitu ya asili, kumewezesha kuendeleza shughuli za utalii sambamba na uhifadhi wa bioanuai.
Alisema TFS imekuwa ikinufaika na ufadhili wa GEF tangu mwaka 2007 kupitia awamu mbalimbali, zikiwamo GEF-4, GEF-5 na GEF-6, na sasa inaangalia fursa mpya katika GEF-9 ili kuimarisha zaidi uhifadhi na kuendeleza shughuli za utalii katika hifadhi za misitu na nyuki.
Tango alisisitiza umuhimu wa kushirikiana na wadau kuandaa mapendekezo ya miradi yanayozingatia vipaumbele vya mazingira vya Tanzania na malengo ya ufadhili wa GEF, akieleza kuwa msaada zaidi unaweza kuongeza mchango wa rasilimali za misitu na nyuki katika maendeleo ya taifa.
Mazungumzo ya GEF-9 yanawakutanisha wadau kujadili fursa za ufadhili, kujifunza kutokana na miradi iliyopita na kuweka vipaumbele vya miradi mipya itakayochangia kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi, upotevu wa bioanuai, uharibifu wa ardhi na uchafuzi wa mazingira.
.jpeg)
Mkuu wa Wilaya ya Mvomero, Richard Kasesela, ameshiriki mazishi ya aliyekuwa Katibu wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) Mkoa wa Iringa, marehemu Said Goha, yaliyofanyika katika Kata ya Mtimbila, Wilaya ya Malinyi, Mkoa wa Morogoro, aliyefariki dunia hivi karibuni katika ajali ya barabarani.
Akizungumza akiwa msibani, Kasesela amesema marehemu Goha alikuwa mzalendo na mwanamapinduzi wa kweli aliyekuwa na msimamo thabiti katika kukitetea chama chake, akisisitiza kuwa hakupenda kuona CCM ikishindwa wala mtu yeyote akionewa.Amesema msimamo huo unaonesha namna marehemu alivyokuwa akisimamia misingi ya haki, usawa na maslahi ya chama pamoja na watu aliowatumikia.
Kasesela amesema mchango wa marehemu Goha katika kukijenga na kukiimarisha chama hautasahaulika, huku akitoa pole kwa familia, ndugu, jamaa, marafiki na wanachama wa CCM kutokana na msiba huo, akiwataka kuendelea kuthamini mema aliyoyaacha marehemu katika maisha yake na utumishi wake kwa chama na jamii.
.jpeg)
Wakulima wametakiwa kuzingatia upimaji wa afya ya udongo kabla ya kutumia mbolea ili kubaini virutubisho vinavyohitajika na kuchagua aina inayofaa kwa mazao yao, hatua inayolenga kuongeza tija ya kilimo na uzalishaji wa chakula.
Yohana Masalapilu, Mtaalamu wa Maabara kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Mbolea Tanzania (TFRA), Kanda ya Kaskazini, amesema mkulima anapaswa kuanza kwa kufahamu hali ya udongo wake badala ya kuamua aina ya mbolea kwa mazoea bila kujua mahitaji halisi ya shamba lake.
Akizungumza katika Maonesho ya Siku ya Chakula Duniani Kitaifa yanayofanyika jijini Tanga kuanzia Oktoba 10 hadi 16, 2026, sambamba na maadhimisho ya siku ya Mbolea Duniani Oktoba 13, amesema upimaji wa udongo humwezesha mkulima kutambua kiwango cha asidi na virutubisho vilivyopo, hivyo kusaidia kufanya maamuzi sahihi kuhusu aina na kiasi cha mbolea ya kutumia.
Ameongeza kuwa matumizi ya muda mrefu ya ardhi yanaweza kupunguza virutubisho muhimu kwa ukuaji wa mimea, hivyo ni muhimu kupima udongo ili kubaini upungufu na kuchagua mbolea inayokidhi mahitaji ya zao husika. Kwa kufanya hivyo, mkulima anaweza kuepuka matumizi yasiyo sahihi ya mbolea na kuboresha tija ya uzalishaji.
Amewahimiza wakulima kutumia fursa ya maadhimisho ya Siku ya Mbolea Duniani, ili kupata elimu kuhusu matumizi sahihi ya mbolea kwa kutembelea banda la TFRA katika maonesho hayo, yanayoendelea sambamba na maadhimisho ya Siku ya Chakula Duniani kwenye viwanja vya shule ya Sekondari Usagara Jijini Tanga, yenye lengo la kuhamasisha juhudi za kuboresha uzalishaji na upatikanaji wa chakula.
Subscribe to:
Posts (Atom)
