Na Mwandishi Wetu-Morogoro
OFISI ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu) kupitia Idara ya Ufuatiliaji na Tathmini ya Utendaji wa Serikali kwa kushirikiana na Chuo Kikuu Huria cha Tanzania, inaendesha mafunzo maalumu kwa maafisa kutoka Sekretarieti za Mikoa na Halmashauri nchini kwa lengo la kuwajengea uwezo katika kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa shughuli za Serikali.
Mafunzo hayo yanayofanyika mjini Morogoro yanalenga kuwawezesha washiriki kupata ujuzi wa kitaalamu kuhusu mifumo na mbinu sahihi za ukusanyaji, uchambuzi na matumizi ya taarifa za utendaji, ili kuboresha ufuatiliaji wa sera, mipango na miradi ya maendeleo pamoja na kuhakikisha inatekelezwa kwa ufanisi.
Akizungumzia mafunzo hayo, Mratibu kutoka Chuo Kikuu Huria cha Tanzania, ambaye pia ni Mhadhiri Mwandamizi wa Chuo hicho, Bw. Emmanuel Malya amesema, mafunzo hayo yatawawezesha maafisa kufanya tathmini zenye kuzingatia ushahidi na kutumia taarifa zinazopatikana katika kufanya maamuzi sahihi yatakayosaidia kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi.
Aidha, Bw. Malya amesema mafunzo hayo yanashirikisha watumishi wa idara za ufuatiliaji kutoka mikoa ya Mwanza, Kagera, Tanga pamoja na baadhi ya Halmashauri za Mkoa wa Dodoma kwa awamu ya kwanza huku akieleza kuwa hatua hiyo ni sehemu ya jitihada za Serikali za kuimarisha uwajibikaji, ufanisi na usimamizi wa utekelezaji wa shughuli za maendeleo katika ngazi za mikoa na Halmashauri.
Kwa upande wake, Dkt. Ashura Seleman, akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi wa Idara ya Ufuatiliaji na Tathmini ya Shughuli za Serikali, Bi. Sakina Mwinyimkuu, amesema, mafunzo hayo yatakuwa endelevu ili kuhakikisha watumishi wanapata ujuzi unaohitajika katika kufanya ufuatiliaji na tathmini kwa usahihi na weledi hatua itakayosaidia kubaini mafanikio, changamoto na mapungufu katika utekelezaji wa shughuli za Serikali na kuweka mikakati ya kuiboresha.
Dkt. Ashura ameeleza, Serikali inaendelea kuweka mkazo katika kuimarisha mifumo ya ufuatiliaji na tathmini ili kuhakikisha shughuli zinazotekelezwa zinapimwa kwa kuzingatia matokeo yaliyokusudiwa, huku taarifa zinazopatikana zikitumika kubaini mafanikio, changamoto na maeneo yanayohitaji maboresho.
Baadhi ya washiriki wa mafunzo hayo wamesema maarifa waliyoyapata yatawasaidia kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi zaidi wanaporejea katika maeneo yao ya kazi, hususan katika kusimamia na kufuatilia shughuli za Serikali ili kuhakikisha zinaleta matokeo yaliyokusudiwa na kutoa thamani ya fedha iliyotumika.
Pia wameongeza, wataimarisha matumizi ya taarifa za ufuatiliaji na tathmini katika kubaini changamoto mapema na kushauri hatua stahiki za kuboresha utekelezaji wa shughuli za Serikali.
Mwisho wa mafunzo hayo ya vitendo ya siku sita, yatawawezesha washiriki kutengeza nyaraka mbili za Ufuatiliji na Tathmini, ikiwemo Nyaraka ya Mpango wa Mwaka wa Ufuatiliaji na Tathimini ( M&E PLAN) na Muongozo Tendaji wa Ufuatiliaji na Tathmini ( OPERATIONAL MANUAL).
Ujenzi wa Ghala Jipya la Bohari ya Dawa (MSD) Kanda ya Kagera lililopo Chato, mkoani Geita, umefikia asilimia 97 ya utekelezaji, hatua inayotarajiwa kuongeza uwezo wa taasisi hiyo kuhifadhi bidhaa za afya kwa ufanisi zaidi katika mikoa ya Kagera, Geita na maeneo jirani pindi litakapoanza kutumika.
Ghala hilo lenye ukubwa wa mita za mraba 4,800 na kugharimu kiasi cha Shilingi Bilioni 19 linatarajiwa kuwa kitovu muhimu cha kuhifadhi na kusambaza bidhaa za afya, huku likiongeza wigo wa huduma kutoka halmashauri 11 zinazohudumiwa sasa hadi Halmashauri 17.
Meneja wa MSD Kanda ya Kagera, Kalendero Masatu, amesema kukamilika kwa ghala hilo kutawawezesha kuongeza uwezo wa kuhifadhi bidhaa nyingi zaidi katika ubora unaohitajika na kupanua huduma kwa wateja wake.
“Tunatoa huduma kutokea ofisi zetu zilizopo Wilaya ya Muleba, Mkoa wa Kagera katika mazingira magumu kutokana na ufinyu wa nafasi ya kuhifadhi bidhaa pamoja na changamoto za hali ya hewa, hususan mvua nyingi zinazonyesha katika eneo hilo” amesema Masatu.
Ameeleza kuwa kupitia ghala jipya la Chato, Kanda hiyo itaongeza maeneo ya huduma kwa kujumuisha halmashauri zilizokuwa zikihudumiwa na Kanda ya Mwanza, pamoja na kuongeza halmashauri nyingine mbili kutoka Mkoa wa Kigoma, zilizokuwa zikihudumiwa na Kanda ya Tabora.
“Kwa uwepo wa ghala hili sasa tunaenda kutunza mzigo mkubwa na hivyo tutaweza kuwahudumia wateja wetu kwa upana zaidi. Pia, maeneo haya yako karibu nasi, hivyo tutarahisisha usambazaji na kupunguza gharama ambazo taasisi ilikuwa ikitumia,” amesema Masatu.
Kwa upande wa utekelezaji wa mradi, Mhandisi wa Kampuni ya HAINAN International Ltd, Patrick Laibo, amesema ujenzi ulianza Agosti 20, 2025 na ulipangwa kutekelezwa kwa kipindi cha miezi 14.
Amesema kwa sasa jengo la ofisi limefikia asilimia 99 ya utekelezaji, ghala kuu likiwa katika asilimia 96 kutokana na kazi za mwisho za ufungaji na ukamilishaji wa mfumo wa viyoyozi (AC), huku miundombinu ya nje ikiwa karibu kukamilika kwa asilimia 100.
Ameongeza kuwa kwa ujumla mradi umefikia asilimia 97 na kazi zilizobaki ni za ukamilishaji wa mifumo na maeneo machache ya mradi.
Mbali na kuimarisha miundombinu ya MSD, mradi huo umekuwa chanzo cha ajira kwa wananchi wa Chato, ambapo zaidi ya vijana 100 wamepata fursa za ajira kupitia utekelezaji wake. Mhandisi Laibo amesema mradi huo umechangia pia kuwajengea vijana uwezo na uzoefu wa kitaalamu kupitia ushiriki wao katika shughuli mbalimbali za ujenzi.
Akizungumzia mazingira ya kazi katika ghala hilo, Afisa Huduma kwa Wateja wa MSD Kagera, Julieth Msele, amesema jengo hilo lina nafasi kubwa na mazingira mazuri yatakayorahisisha utoaji wa huduma kwa wateja pamoja na uhifadhi wa bidhaa mbalimbali za afya.
Naye Fundi wa Mifumo ya Njia ya Hewa, Joseph Mwatoine, amesema mradi huo umekuwa fursa muhimu kwa vijana kupata ajira, kujiongezea kipato na kupata uzoefu wa kitaalamu kupitia ushiriki wao katika utekelezaji wa kazi mbalimbali za ujenzi.
Bi. Hellen Juma, mkazi wa Chato ameishukuru Serikali kwa kuleta mradi huo katika eneo hilo, akieleza kuwa mbali na kutoa ajira kwa wananchi, uwepo wa ghala hilo utarahisisha upatikanaji wa dawa kwa vituo vya kutolea huduma za afya vilivyopo maeneo ya jirani.
Mkuu wa Chuo cha Uhasibu Arusha (IAA), Prof. Eliamani Sedoyeka, amesema matumizi sahihi ya Akili Unde (AI) yanaweza kuboresha elimu na tafiti kwa kuwasaidia wanafunzi na watafiti kubaini mapengo ya tafiti (research gaps), kupata mwelekeo wa utafiti na kuongeza ubora wa kazi zao, akisisitiza kuwa teknolojia hiyo inapaswa kutumiwa kwa kuzingatia uadilifu na maadili ya kitaaluma.
Akizungumza katika kongamano la kitaaluma lililofanyika IAA, Kampasi ya Dar es Salaam, na kurushwa kwa njia ya mtandao katika kampasi nyingine, Prof. Sedoyeka amesema AI ni nyenzo muhimu katika kuimarisha utafiti, ikiwa itatumika kwa lengo la kuongeza maarifa na ujuzi badala ya kuchukua nafasi ya uwezo wa mwanafunzi kufikiri na kufanya kazi mwenyewe.
Prof. Sedoyeka amesema hayo huku akieleza kuwa makongamano ya kitaaluma yanayoandaliwa na IAA, yanatoa fursa kwa wanafunzi wa Shahada ya Uzamili kuwasilisha, kujadili, kutetea na kuchapisha matokeo ya tafiti zao, akiweka wazi kuwa kongamano hilo la siku mbili limewakutanisha wanafunzi na wataalamu kutoka fani mbalimbali ili kuwapa washiriki nafasi ya kuwasilisha kazi zao, kupata maoni ya kitaalamu na mwongozo wa kuboresha tafiti kabla ya kuzichapisha.
“Mwanafunzi anapokamilisha utafiti anatakiwa kuandika andiko la kitaaluma (research paper). Ili kuhitimu, anatakiwa pia kuhakikisha andiko lake linachapishwa. Sasa ili kuwapa wanafunzi wote fursa ya kuwasilisha, kutetea na kuchapisha tafiti zao, tunaandaa makongamano haya ya kitaaluma,” amesema Prof. Sedoyeka.
Hata hivyo, Prof. Sedoyeka amesisitiza kuhusu matumizi ya AI, akisema teknolojia hiyo haipaswi kuonekana kama tatizo iwapo inamsaidia mwanafunzi kupata maarifa na ujuzi unaohitajika kufikia malengo ya kitaaluma, huku akihimiza matumizi yake kwa kuzingatia sheria na maadili ya kitaaluma.
Kwa upande wao, baadhi ya wanafunzi wa Shahada ya Uzamili walioshiriki kuwasilisha tafiti zao katika kongamano hilo, akiwemo Shalfan Zuberi na Imtithal Salum Tawfiq, wamesema wanazingatia uhalisi na ubora wa tafiti zao kabla ya kuziandaa kwa ajili ya kuchapishwa, wakieleza kuwa tafiti walizowasilisha zinalenga kutatua changamoto mbalimbali zinazoikabili jamii, hususan katika sekta za mawasiliano, uchukuzi na miundombinu.
By: PMO - RALG, Nairobi – Kenya
The Minister of State, Prime Minister’s Office – Regional Administration and Local Government (PMO–RALG), Hon. Prof. Riziki Shemdoe, has reaffirmed Tanzania’s unwavering commitment to strengthening regional integration through effective and collaborative local governance, emphasizing that Local Governments must remain at the centre of East African integration and sustainable development.
Speaking on 4th November 2026 during the East Africa Local Government Forum (EALGF) in Nairobi, Kenya, Prof. Shemdoe highlighted Tanzania’s commitment to the Forum as a strategic platform for knowledge sharing, mutual learning, exchange of experiences, and collective action aimed at strengthening local governance across the East African Community (EAC). He assured member states that Tanzania remains a reliable partner in advancing the Forum’s objectives and regional cooperation agenda.
"Tanzania remains a dependable partner in advancing the Forum’s objectives and regional cooperation agenda. You can count on Tanzania," Prof. Shemdoe emphasized.
He further reaffirmed Tanzania’s readiness to deepen collaboration with all EAC Ministries responsible for Local Government, underscoring the country’s commitment to sharing experiences, learning from regional best practices, and supporting joint initiatives aimed at strengthening local governance systems and improving service delivery across the Community.
On institutional strengthening, Prof. Shemdoe expressed Tanzania’s strong support for fast-tracking outstanding strategic priorities, particularly the approval of the EACLGA Corporate Strategic Plan 2026–2031 and the development of a sustainable funding strategy. He noted that these instruments are essential in providing the Forum with clear strategic direction, institutional autonomy, and sustainable resources to effectively fulfil its mandate and deliver meaningful results for the people of East Africa.
In recognition of leadership and continuity, Prof. Shemdoe congratulated the outgoing Chairperson for exemplary leadership and dedicated service to the Forum, while warmly welcoming the incoming Chairperson. He assured the new leadership of Tanzania’s full support, alongside that of PMO–RALG, in advancing the Forum’s mission and strengthening cooperation among Local Governments across East Africa.
Tanzania’s reaffirmed commitment underscores its determination to contribute to a united, integrated, and prosperous East Africa, where strong Local Governments serve as engines of inclusive development, effective public service delivery, and improved livelihoods. Through sustained regional cooperation, Tanzania continues to champion a people-centred integration agenda that places Local Governments at the forefront of the East African Community’s development.
The East Africa Local Government Forum (EALGF) was graced by the Chief Guest, H.E. Dr. Musalia Mudavadi, Prime Cabinet Secretary and Cabinet Secretary for Foreign and Diaspora Affairs of the Republic of Kenya.
Na. WMA - DODOMA,
Wakala wa Vipimo (WMA) imesema matumizi ya vipimo sahihi ni msingi muhimu wa kuimarisha uzalishaji viwandani, kulinda haki za wafanyabiashara na walaji, na kuongeza ushindani wa bidhaa za Tanzania katika masoko ya ndani na nje.
Kauli hiyo imetolewa wakati wa uzinduzi wa Sera ya Maendeleo Endelevu ya Viwanda ya Mwaka 2025 na Sera ya Maendeleo ya Wajasiriamali Wadogo na wa Kati ya Mwaka 2003 (Toleo la 2025), uliofanywa na Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Mwigulu Lameck Nchemba, katika Ukumbi wa Mikutano wa Jakaya Kikwete (JKCC), jijini Dodoma.
Akizungumza katika tukio hilo, Afisa Mtendaji Mkuu wa WMA, Bw. Alban Kihulla, amesema vipimo sahihi vinajenga uaminifu katika biashara kwa kuhakikisha wanunuzi wanapata kiasi cha bidhaa kinacholingana na thamani ya fedha wanazolipa.
Amesema WMA inatekeleza jukumu hilo kwa kukagua bidhaa zilizofungashwa zinazozalishwa nchini pamoja na zinazoagizwa kutoka nje ya nchi kupitia bandari na vituo vya mipakani, ili kuhakikisha kuwa uzito au ujazo ulioainishwa kwenye vifungashio unalingana na kiasi halisi cha bidhaa kilichomo.
“Mnunuzi wa ndani au wa nje ya nchi anapochukua bidhaa yenye nembo ya Made in Tanzania, anatakiwa kupata kile hasa kilichoandikwa kwenye kifungashio. Hiyo ndiyo kazi yetu, na ndiyo sababu tunaziona sera hizi kama fursa ya kuimarisha imani kwa bidhaa za Kitanzania,” amesema Bw. Kihulla.
Ameeleza kuwa WMA pia hushirikiana na taasisi na mashirika ya vipimo ya kikanda na kimataifa katika kuimarisha ulinganifu wa vipimo na kusaidia kupunguza vikwazo vya biashara vinavyohusiana na vipimo.
Akizungumzia biashara ya mazao, amesema WMA inaendelea kuhakiki mizani inayotumika katika vituo vya ununuzi na viwanda vya usindikaji ili kuhakikisha wakulima wanapimiwa kwa usahihi na kulipwa kulingana na uzito halisi wa mazao yao.
“Mkulima anapouza korosho, kahawa au pamba, mizani inayotumika lazima iwe sahihi ili alipwe kwa uzito halisi wa mazao yake. Tunaendelea kuhakiki mizani katika vituo vya ununuzi na viwanda vya usindikaji, na kupambana na ufungashaji wa lumbesa unaomnyima mkulima haki yake,” amesema.
Kwa upande wa wajasiriamali wadogo na wa kati, amesema matumizi ya vipimo sahihi huwasaidia kufungasha bidhaa kwa kiasi kilichoainishwa, kudhibiti upotevu na kujenga uaminifu kwa wateja.
Amesema WMA inaendelea kutoa elimu kupitia njia mbalimbali, zikiwemo redio na televisheni, ili kuwawezesha wajasiriamali na wafanyabiashara kuelewa na kuzingatia matakwa ya vipimo katika shughuli zao. Wakala pia hutumia klabu za vipimo mashuleni kujenga uelewa wa matumizi ya vipimo sahihi tangu umri mdogo.
Aidha, amesema ukuaji wa viwanda na uwekezaji unaongeza mahitaji ya huduma za vipimo, ikiwemo uhakiki wa mizani, mita za umeme na mita za gesi asilia, pamoja na idhini za miundo ya vipimo vinavyokusudiwa kutumika katika shughuli zinazodhibitiwa kisheria.
Ameongeza kuwa WMA inaendelea kuboresha mifumo ya kidijitali ili kurahisisha upatikanaji wa huduma, sambamba na kuimarisha ukaguzi wa bidhaa zinazozalishwa nchini na zinazoagizwa kutoka nje, pamoja na uhakiki wa vipimo vinavyotumika viwandani na katika biashara.
“Tunawaomba wananchi wahakikishe mizani na vipimo wanavyotumia vina alama ya uhakiki ya WMA, na watoe taarifa pale wanapoona kipimo kisicho sahihi. Kipimo sahihi ni haki ya kila mwananchi,” amesisitiza.
WMA ni miongoni mwa taasisi zilizo chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara zilizoshiriki maonesho na kongamano lililoambatana na uzinduzi huo. Wananchi na wafanyabiashara waliotembelea banda la Wakala walipata elimu kuhusu matumizi ya vipimo sahihi na huduma zinazotolewa na WMA.
Sera hizo zinalenga kuimarisha maendeleo ya viwanda na ujasiriamali kwa kuongeza uzalishaji, thamani ya malighafi za ndani, fursa za ajira na upatikanaji wa mitaji na masoko kwa wajasiriamali, ikiwa ni sehemu ya juhudi za kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.
Ataka mianya ya sheria inayokwamisha matumizi yake irekebishwe
Asisitiza kuheshimiwa kwa sekta binafsi na mitaji ya wawekezaji
WAZIRI MKUU Dkt. Mwigulu Nchemba amezitaka taasisi za umma kutumia bidhaa zinazozalishwa nchini katika ujenzi, ununuzi wa samani na mahitaji mengine, akisisitiza kuwa hatua hiyo ni muhimu katika kukuza viwanda, kulinda ajira na kuongeza mapato ya Taifa.
Ametoa maelekezo hayo leo (Jumatano, Novemba 4, 2026), wakati akimwakilisha Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika uzinduzi wa Sera ya Maendeleo Endelevu ya Viwanda ya Mwaka 2025 na Sera ya Maendeleo ya Jasiriamali Ndogo na za Kati ya Mwaka 2003 (Toleo la Mwaka 2025), katika Ukumbi wa Jakaya Kikwete, Dodoma.
“Na jambo hili lianzie serikalini. Hata serikalini tunajenga majengo, tutumie bidhaa zinazozalishwa hapa nchini,” amesema.
Dkt. Mwigulu ametaja vioo, nondo, marumaru na samani kuwa miongoni mwa bidhaa zinazozalishwa nchini ambazo taasisi za umma zinapaswa kutumia, akisisitiza kuwa Serikali lazima iongoze kwa vitendo katika kutekeleza sera inazozitunga.
“Tumeweka sera, kwa hiyo lazima tuyaishi maneno yetu,” amesema.
Aidha, Waziri Mkuu ametaka sheria ziangaliwe na kurekebishwa iwapo zina mianya inayokwamisha matumizi ya bidhaa za ndani au kutoa nafasi ya kukwepa utekelezaji wa maelekezo hayo.
Amesema jitihada za kujenga viwanda haziwezi kuleta matokeo yaliyokusudiwa ikiwa bidhaa zinazozalishwa hazitumiki, kwa kuwa kukosekana kwa soko kunapunguza uzalishaji, ajira na mapato.
“Tutumie bidhaa zinazozalishwa nchini kwa kujiamini, kufurahia na kujivunia, ili kulinda viwanda vyetu, ajira na mapato ya nchi yetu, pamoja na kukuza uchumi,” amesema.
Katika hatua nyingine, Dkt. Mwigulu amewataka watendaji wa Serikali kubadili mtazamo kuhusu sekta binafsi na kuitambua kuwa mshirika muhimu katika kujenga uchumi unaojitegemea.
Amesisitiza umuhimu wa kuheshimu mitaji na uwekezaji, pamoja na kuendeleza mazingira yanayoiwezesha sekta binafsi kushiriki kikamilifu katika maendeleo ya nchi.
Kuhusu utekelezaji wa sera zilizozinduliwa, Dkt. Mwigulu ameielekeza Wizara ya Viwanda na Biashara kuandaa mikakati thabiti, kufanya ufuatiliaji na tathmini, pamoja na kushirikiana na wizara za kisekta na sekta binafsi kuhakikisha malengo yanafikiwa.
Pia, ameitaka wizara kusimamia na kuratibu minyororo ya thamani ili kuwezesha jasiriamali ndogo na za kati kuzalisha malighafi na kutoa huduma zinazohitajika viwandani.
Akifikisha salamu za Mheshimiwa Rais, Waziri Mkuu amesema Serikali itaendelea kuimarisha mazingira ya biashara na uwekezaji, pamoja na kuboresha miundombinu ya nishati, maji, barabara na reli ili kuongeza uwezo wa viwanda kushindana katika masoko ya kikanda na kimataifa.
Kwa upande wake, Waziri wa Viwanda na Biashara, Judith Kapinga, amesema wizara imeandaa mkakati wa utekelezaji wa miaka kumi wenye shabaha za kila mwaka, ambazo zitafuatiliwa na kutathminiwa ili kuhakikisha sera hizo zinaleta matokeo.
Amesema utekelezaji huo utawapa nafasi jasiriamali ndogo na za kati na kupanua masoko ya bidhaa zinazozalishwa nchini, hususan katika masoko ya kikanda na Afrika.
Naye Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Profesa Kitila Mkumbo, amesema sera hizo zinaendana na Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 na ni nyenzo muhimu za utekelezaji wake.
“Tusije tukatoka hapa tukasherehekea tumepata sera. Sherehe kubwa ni kuibadilisha sera hii kuwa maisha bora kwa Watanzania,” amesema.
