Na Joseph Mahumi, Zanzibar


Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), amewataka wahitimu wa Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA) Kampasi ya Zanzibar kuwa mstari wa mbele katika kutatua changamoto zinazoikabili sekta ya umma na binafsi nchini kupitia taaluma waliyoipata.

Akizungumza katika Mahafali ya kwanza ya Taasisi ya Uhasibu Tanzania Kampasi ya Zanzibar, Mhe. Balozi Omar alisisitiza kuwa wahitimu hao wanapaswa kuwa suluhu ya kweli katika utekelezaji wa Dira 2050 huku akibainisha kuwa sekta binafsi ina kazi kubwa ya kutekeleza asilimia 70 ya Dira hiyo.

Aliwahimiza kutokuwa wataalamu wa kulalamika, bali wawe wabunifu na watatuzi wa changamoto kwa kutumia teknolojia na kuwa waadilifu.

“Nawapongeza TIA Kampasi ya Zanzibar kwa kupiga hatua kubwa katika kutoa elimu bora pamoja na kuzingatia masuala ya kijinsia kwa kuwa mmekuwa mkidahili wanafunzi wengi wanawake” alisema Balozi Omar

Kwa upande wake Afisa Mtendaji Mkuu wa Taasisi ya Uhasibu - TIA, Prof. William Pallangyo, alisema jumla ya wanafunzi 188 wamehitimu katika Kampasi hiyo kwa mwaka huu, idadi ambayo ni asilimia 1.3 ya wahitimu wote wa TIA nchi nzima zaidi ya elfu 34.

Alisema kati ya wahitimu hao, wanawake ni 127 sawa na asilimia 67.5, jambo ambalo linaashiria utekelezaji wa Dira 2050 inayosisitiza usawa wa kijinsia na uwekezaji kwa wanawake kama injini ya maendeleo.

Aidha, wahitimu 123 ni wa ngazi ya uzamili, huku 65 wakiwa ni wa ngazi ya cheti na cheti cha awali.

Akizungumzia Mradi wa Ujenzi wa Kampasi ya kudumu ya TIA unaoendelea katika eneo la Makunduchi-mjini Unguja,  unaofadhiliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia Wizara ya Fedha, alisema mradi huo umefikia asilimia 45 ya utekelezaji wa awamu ya kwanza ambapo hadi kukamilika kwake utagharimu shilingi bilioni 15.9.

“Mradi utakapo kamilika unatarajiwa kuongeza uwezo wa chuo kudahili kutoka wanafunzi 267 hadi kufikia 1,704 pindi utakapokamilika” alisema Prof. Pallangyo

Aliishukuru Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inayoongozwa na Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa ufadhili wa ujenzi huo, pamoja na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar inayoongozwa na Dkt. Hussein Ali Mwinyi kwa kutoa eneo la ekari 60 kwa ajili ya ujenzi wa Kampasi hiyo.

Prof. Palangyo amesema katika kuimarisha taaluma, TIA Zanzibar imeingia makubaliano ya ushirikiano na vyuo mbalimbali vya ndani na nje ya nchi, ikiwemo Chuo Kikuu cha Eduardo Mondlane na Chuo Kikuu cha Rovuma kutoka Msumbiji, na ushirikiano huo unalenga kubadilishana wanafunzi na kuimarisha tafiti na mafunzo.

Naye Mwenyekiti wa Bodi ya Ushauri wa Wizara ya Fedha wa Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA), Prof. Jehovaness Aikael, alisema kuwa TIA ina jukumu muhimu la kuwa kinara wa elimu katika fani za uhasibu, ugavi, biashara na taaluma nyingine zinazochangia utekelezaji wa Dira ya Maendeleo ya Taifa ya 2050, hivyo kuna umuhimu wa kuandaa wataalamu wenye maarifa na ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko na uwekezaji.

Alisema Bodi ya Ushauri itaendelea kuhakikisha kuwa mitaala ya TIA inaendana na mahitaji ya soko la ajira, mabadiliko ya teknolojia na vipaumbele vya maendeleo ya taifa, hususan matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA), uhasibu unaozingatia viwango vya kimataifa na uchumi wa buluu, ili wahitimu waweze kutumia taaluma zao kutatua changamoto za maendeleo badala ya kutoa elimu ya nadharia pekee.

“Bodi itasimamia matumizi sahihi ya rasilimali zinazotolewa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar kwa ajili ya kuimarisha miundombinu ya elimu na kuongeza uwezo wa taasisi kutoa mafunzo bora” alisema Prof. Aikael.

Aliongeza kuwa TIA Kampasi ya Zanzibar inalenga kuwa kitovu cha umahiri katika uchumi wa buluu kupitia ushirikiano na taasisi nyingine za elimu na kitaaluma, zikiwemo Chuo cha Utawala wa Umma, Taasisi ya Wahasibu na Wakaguzi wa Hesabu pamoja na Chuo cha Mafunzo ya Sayansi na ushirikiano huo utasaidia kuimarisha ubora wa elimu, kubadilishana ujuzi na uzoefu, na kuhakikisha wataalamu wanaozalishwa wanakidhi viwango vya kimataifa na kuwa na uwezo wa kuchochea maendeleo endelevu ya Zanzibar na Tanzania kwa ujumla.

Taasisi ya Uhasibu Tanzania (TIA) ni taasisi ya Serikali inayomilikiwa na Wizara ya Fedha ikiwa ina jumla ya Kampasi 8 zilizoko katika mikoa ya Dar es Salaam, Tanga, Mbeya, Zanzibar, Singida, Dodoma, Mtwara na Dodoma.
Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

MWIMBAJI na mtunzi wa nyimbo Mtanzania, Malaika Gray, ameanza safari yake rasmi ya muziki kwa kutoa wimbo wake wa kwanza, My Fever, akimshirikisha nyota wa Bongo Flava, Marioo.

Wimbo huo uliotoka Oktoba 30, 2026, umeandaliwa jijini Dar es Salaam, ambako pia video yake ilirekodiwa katika maeneo mbalimbali ya jiji hilo, ukiwemo ufukwe wa Bahari ya Hindi, masoko, vituo vya daladala na mitaa ya kawaida.

Malaika amesema ameamua kuanzia nyumbani kwa sababu Tanzania ndiyo sehemu yenye nafasi ya pekee katika maisha na safari yake ya muziki, ingawa dhamira yake ni kutengeneza nyimbo zitakazowafikia wasikilizaji duniani kote.

“Niliutengeneza nyumbani kwa sababu ndiko moyo wangu ulipo, Tanzania na bara ninalolijua na kulipenda. Lakini ninatengeneza muziki kwa ajili ya yeyote atakayeusikia. Nyumbani ndipo unapoanzia, si pale unapoishia,” amesema.
My Fever ni wimbo wa mapenzi unaoelezea mvuto na hisia zinazojengeka kati ya watu wawili, ukiunganisha midundo ya Afrobeats na Bongo Flava pamoja na ladha ya R&B, inayochangiwa na uzoefu wa Malaika kukulia katika nchi mbalimbali.

Msanii huyo amesema aliandika wimbo huo akilenga kuwasilisha hisia za mapenzi zinazochanganyika na mazingira ya kiangazi, huku akitaka sauti na ladha yake viakisi maisha ya Dar es Salaam.

Malaika aliandika wimbo huo kwa kushirikiana na Marioo, huku Abbah Process akihusika katika utayarishaji wa muziki huo.

Video ya My Fever ilirekodiwa kwa siku mbili jijini Dar es Salaam chini ya uongozi wa Joma, ikionesha mandhari na maisha ya kila siku ya jiji hilo. Marioo pia anaonekana katika video hiyo, iliyotolewa kupitia chaneli za wasanii hao wawili.
Kwa upande wake, Marioo amesema amefurahishwa na ushirikiano huo, akieleza kuwa Malaika ana kipaji na anaamini wataendelea kufanya kazi pamoja katika siku zijazo.

“Malaika ana kipaji cha kweli, na ilikuwa furaha kwangu kushiriki katika wimbo wake wa kwanza. Natarajia tutafanya kazi nyingi zaidi pamoja,” amesema Marioo.

Malaika, aliyekulia kati ya Tanzania na Afrika Kusini, kwa sasa anasomea Vocal Performance na Music Business katika Chuo cha Muziki cha Berklee kilichopo Boston, Marekani.

Kutolewa kwa My Fever ni mwanzo wa safari yake ya muziki, huku kukiwa na mipango ya kutoa kazi nyingine na kufanya ushirikiano wa kimuziki katika Afrika Mashariki na Kusini mwa Afrika hadi mwaka 2027.

Wimbo huo umetolewa kupitia Africori, kampuni inayohusishwa na Warner Music Group, na unapatikana katika majukwaa mbalimbali ya kidijitali ya kusikiliza muziki.

Rais wa Jamhuri ya Angola, Mhe. JoΓ£o Manuel GonΓ§alves LourenΓ§o, amewasili nchini kwa ziara ya kitaifa ya siku tatu inayolenga kuimarisha uhusiano na ushirikiano kati ya Tanzania na Angola.

Serikali imeimarisha uwezo wa Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) katika shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia kwa kulipatia leseni nne za utafutaji, hatua inayoliwezesha Shirika hilo kumiliki vitalu vyake na kushiriki moja kwa moja katika shughuli za utafutaji na uendelezaji wa rasilimali hizo.
SHIRIKA la Mawasiliano Tanzania (TTCL) limezindua kampeni ya 'Buree Kabisaa' inayolenga kuwawezesha wateja kupata huduma za intaneti ya nyumbani, simu ya mezani, ruta, laini tatu za simu za mkononi na burudani bila malipo ya ziada, kwa kuzingatia masharti ya ofa hiyo.

NHIF Marathon 29/11/2026: Mbio za kilomita 5, 10 na 21 zikilenga kushirikisha watumishi, wageni waalikwa na wananchi 10,000 katika Viwanja vya Jamhuri Dodoma.

Ada ya ushiriki ni TZS 40,000/= (TZS 30,000/= kwa maandalizi na TZS 10,000/= kwa shughuli za CSR) kwa lengo la kuhamasisha afya, kuzuia magonjwa yasiyo ya kuambukiza, nakuchangia jamii kwa kutoa kadi za bima za mwaka mzima kwa makundi maalum (wazee, watoto na wanawake), kugharamia matibabu yasaratani au figo kwa wagonjwa wasiojiweza, pamoja na kutoa vifaa tiba katikakituo cha afya kitakachochaguliwa






Jeshi la Polisi wilayani Same, mkoani Kilimanjaro, limeendelea kutoa elimu kuhusu usalama na kuzuia uhalifu kupitia operesheni ya Ongea na Kamanda, Safari hii, operesheni hiyo iliwalenga wanafunzi wa mwaka wa kwanza katika Chuo cha Uuguzi na Ukunga Same, kwa kuwasisitiza kuzingatia maadili, uzalendo na kujiepusha na vitendo vya uhalifu wa aina yoyote.


Akizungumza na wanachuo hao, Mkuu wa Polisi Wilaya ya Same, SSP Tom Obonyo, amewataka kuzingatia malengo yaliyowaleta chuoni hapo, wakitambua kuwa elimu wanayoipata ni msingi wa kufikia ndoto zao na kulitumikia taifa.


Aidha, SSP Obonyo amewataka wanachuo hao kujiepusha na matumizi ya dawa za kulevya, ikiwemo mirungi, akisisitiza kuwa Jeshi la Polisi halitasita kuwakamata na kuwachukulia hatua za kisheria watakaobainika kujihusisha na vitendo hivyo, amesema wanafunzi wanapaswa kutambua kuwa matumizi ya dawa za kulevya yanaweza kuathiri masomo yao, afya zao na mustakabali wa maisha yao.


Katika hatua nyingine, amewahimiza wanafunzi hao kuwaonea huruma wazazi na walezi wao wanaojitolea kuwekeza katika elimu yao kwa lengo la kuwawezesha kutimiza ndoto zao. Amewataka kutumia muda wao vizuri kwa kuzingatia sababu zilizowaleta Same, kuepuka uzururaji na, badala yake, kujikita katika masomo na shughuli zenye tija kwa maisha yao ya baadaye.


Kwa upande wake, Mkuu wa Dawati la Jinsia na Watoto Mkoa wa Kilimanjaro, SSP Asia Matauka, amewasisitiza wanachuo hao kujiepusha na vitendo vya ukatili wa aina yoyote, huku akiwahimiza kuheshimiana na kuzingatia misingi ya usalama katika maisha yao ya kila siku.


SSP Matauka ameongeza kuwa wanachuo hao wanapaswa kuwa makini katika mahusiano yao na kujiepusha na imani za kishirikina zinazoweza kuchochea vitendo vya ukatili, pia amesisitiza umuhimu wa kutatua changamoto kwa njia zinazokubalika kisheria na kutafuta msaada kutoka kwa mamlaka husika wanapokabiliwa na matatizo.


Naye Mkuu wa Polisi Jamii Mkoa wa Kilimanjaro, ACP Lazaro Mwanyasi, amewataka wanafunzi hao kuheshimu sheria na kanuni za chuo, kusoma kwa bidii na kudumisha uzalendo ili waweze kutimiza ndoto zao na kuwa wataalamu wenye mchango chanya kwa jamii na taifa.


Wanachuo hao wamelishukuru Jeshi la Polisi kwa elimu waliyoipata, wakiahidi kuzingatia maadili, nidhamu, utamaduni wa Kitanzania na uzalendo, huku wakijiepusha na mambo mabaya.















<

 

Na Mwandishi Wetu, Moscow

KAMPUNI ya Mkuyu Africa ni miongoni mwa wadau wa sekta binafsi kutoka Tanzania walioshiriki katika mazungumzo ya uwekezaji na biashara yaliyowakutanisha wafanyabiashara wa Tanzania na wawekezaji wa Urusi jijini Moscow.

Mazungumzo hayo yaliyofanyika katika Hoteli ya Four Seasons, pembezoni mwa Mkutano wa Russia–Africa Summit, yalilenga kukuza ushirikiano wa kibiashara na uwekezaji kati ya Tanzania na Urusi, hususan katika sekta za nishati, kilimo, madini, ujenzi na miundombinu.

Akizungumza baada ya mkutano huo, Mkurugenzi wa Mkuyu Africa, Juneid Othman, alisema ushiriki wao umetoa fursa ya kujenga mahusiano ya kibiashara, kubadilishana uzoefu na kukutana na wawekezaji wanaoweza kusaidia kukuza shughuli za kampuni hiyo.

“Tumefurahi kushiriki katika mkutano huu kwa sababu umetupa nafasi ya kukutana na wafanyabiashara mbalimbali, kujifunza kutoka kwao na kujenga mahusiano yatakayoweza kutusaidia kupanua wigo wa biashara zetu,” alisema Juneid.

Mkuyu Africa inajihusisha na uuzaji, upangishaji na ujenzi wa majengo ya makazi na biashara nchini Tanzania, ikiwa na miradi katika maeneo mbalimbali ya Dar es Salaam, yakiwemo Kariakoo, Masaki, Msasani, Kawe, Mbezi na Mikocheni.

Kwa upande wake, mfanyabiashara kutoka Kenya, Peter Omong, alisema mikutano ya kimataifa ya uwekezaji ni fursa muhimu kwa wafanyabiashara, hususan vijana, kupata washirika na kubaini fursa mpya za kukuza biashara zao.

Omong alisema kupitia mkutano huo amepata mahusiano mapya ya kibiashara, ikiwemo fursa katika biashara ya mafuta mazito na mbolea, hatua aliyoieleza kuwa muhimu katika kupanua mtandao wake wa biashara.

Aliongeza kuwa majukwaa hayo yanaweza kuchochea ukuaji wa biashara kwa kuwaunganisha wafanyabiashara na masoko, mitaji, teknolojia na washirika wapya.

Ushiriki wa wafanyabiashara wa Tanzania na nchi nyingine za Afrika katika majukwaa ya kimataifa unaendelea kutoa fursa za kujenga ushirikiano, kutafuta masoko mapya na kuvutia uwekezaji katika sekta mbalimbali za uchumi.



 

 NAIBU Katibu Mkuu wa Wizara ya Maliasili na Utalii, Nkoba Mabula, ameipongeza Mamlaka ya Hifadhi ya Ngorongoro kwa kuboresha miundombinu ya barabara, maji, umeme na mawasiliano, pamoja na kuimarisha vitendea kazi na kutoa elimu kwa watumishi na wadau ili kukabiliana na athari zinazoweza kusababishwa na mvua za El NiΓ±o zinazotarajiwa.


Akiwa katika ukaguzi wa miundombinu ndani ya Hifadhi ya Ngorongoro, Mabula ameelekeza kasi ya maboresho iongezwe katika maeneo hatarishi, maandalizi ya mitambo na huduma za afya, pamoja na kutolewa kwa mafunzo ya vitendo kwa timu za uokoaji zinazojumuisha maafisa na askari wa uhifadhi.

“Kama El NiΓ±o itakuja, itukute tumejiandaa. Mitambo, magari ya huduma, mafuta na vipuri viwepo wakati wote ili kuhakikisha usalama wa watalii, wananchi na rasilimali za wanyamapori na malikale zilizopo,” amesema Mabula.

Ameongeza kuwa ni muhimu kuweka alama katika maeneo hatarishi ili kuongeza tahadhari kwa watumiaji wa barabara na maeneo mengine yanayoweza kuathiriwa na mvua hizo.

Akizungumza kwa niaba ya Kamishna wa Uhifadhi wa Ngorongoro, SACC Gloria Bideberi, amesema mamlaka hiyo imeendelea kutoa elimu kuhusu namna ya kukabiliana na athari za mvua hizo kwa makundi mbalimbali.

Amesema hadi sasa elimu imetolewa kwa watumishi 200, viongozi wa vijiji na kata 275, wanafunzi zaidi ya 1,550 na wananchi 4,965 katika kata 10 zilizopo ndani ya hifadhi.

Aidha, amesema maeneo 80 ya huduma za malazi yamehusishwa katika maandalizi hayo, huku magari ya huduma za dharura na vifaa tiba vikiandaliwa kukabiliana na changamoto zinazoweza kujitokeza.

Kwa upande wake, Mratibu wa Shughuli za Miundombinu, Mhandisi Shaban Felician, amesema mitambo zaidi ya 11 imeandaliwa kwa ajili ya ujenzi na ukarabati wa barabara, pamoja na uokoaji wa magari ya wageni yanayoweza kukwama kutokana na mvua.

Amesema mamlaka hiyo pia inaendelea kuhakikisha mtandao wa barabara wenye urefu wa zaidi ya kilomita 600 ndani ya hifadhi unabaki kupitika katika msimu wote wa mvua, ili kuwezesha shughuli za uhifadhi na utalii kuendelea bila kukwama.








 Na. Benny Mwaipaja, Zanzibar


Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), ameitaka Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) kuendelea kuboresha mikakati ya ukusanyaji wa mapato kwa kuimarisha usimamizi wa masuala ya forodha, matumizi ya takwimu sahihi na ushirikiano na wadau wa biashara, ili kuongeza ufanisi wa makusanyo na kusaidia utekelezaji wa mipango ya maendeleo ya Serikali.

Akizungumza wakati wa ziara yake katika Ofisi za TRA Zanzibar, Mhe. Balozi Omar amesema ziara hiyo imelenga kutathmini mwenendo wa makusanyo, kujadiliana kuhusu changamoto zilizopo na kubaini fursa za kuboresha utendaji katika kipindi kilichosalia cha mwaka wa fedha.

Mhe. Balozi Omar alisema katika robo ya kwanza ya mwaka wa fedha, TRA Zanzibar imekusanya shilingi bilioni 216.3 kati ya lengo la shilingi bilioni 245.6, sawa na ufanisi wa asilimia 88 huku kukiwa na nakisi ya makusanyo ya zaidi ya shilingi bilioni 29.

Amesema takwimu hizo zinaonesha umuhimu wa kuimarisha juhudi za ukusanyaji wa mapato, hususan katika Idara ya Forodha, ili kufikia malengo yaliyowekwa nankuiwezesha Serikali kutekeleza miradi ya maendeleo ya jamii.

“Katika mwenendo wa makusanyo, uchambuzi wa kina wa takwimu ni muhimu katika kubaini mabadiliko ya biashara na sababu zinazochangia kupanda au kushuka kwa mapato na uchambuzi huo unapaswa kuzingatia aina, kiasi na thamani ya bidhaa zinazoingia Zanzibar, pamoja na mabadiliko ya shughuli za kiuchumi na miradi ya maendeleo” alisema Mhe. Balozi Omar.

Amesisitiza kuwa ushirikiano kati ya TRA na Shirika la Bandari Zanzibar -ZPC ni muhimu katika kulinganisha takwimu za mizigo na mwenendo wa mapato, ili kuwezesha Serikali kupata taarifa sahihi na kufanya maamuzi yanayozingatia hali halisi ya biashara.

Aidha, ameitaka Idara ya Forodha kuendelea kuimarisha mifumo ya ukaguzi na uthamini wa bidhaa, pamoja na uhakiki wa nyaraka za uingizaji na uuzaji nje ya nchi, ili kuhakikisha kodi zinazostahili zinakusanywa kwa usahihi na kwa wakati.

Katika kuimarisha ushirikiano na uwajibikaji, Mhe. Balozi Omar alipendekeza kuwepo kwa viashiria vya utendaji kwa washauri wa kodi na mawakala wa uondoshaji mizigo bandarini (Clearing and Forwarding Agents), kwa kuzingatia majukumu yao katika mfumo wa kodi, akisisitiza umuhimu wa kuharakisha utatuzi wa mashauri ya kodi yaliyodumu kwa muda mrefu ili kurahisisha ulipaji wa kodi na kuboresha utoaji wa huduma kwa walipa kodi.

“Serikali inategemea mapato yanayokusanywa kugharamia huduma muhimu kwa wananchi, ikiwemo afya, mishahara na mahitaji mengine ya maendeleo, na kwa msingi huo, nawahimiza TRA kuendelea kutumia takwimu, teknolojia na ushirikiano na wadau katika kuboresha utendaji na kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa mapato” alisema Mhe. Balozi Omar.

Kwa upande wake Naibu Kamishna Mkuu wa Mamlaka ya Mapato Tanzania, Bw. Mcha Hassan Mcha, alisema kuwa TRA itaendelea kufanyia kazi maelekezo ya Serikali katika kuboresha ukusanyaji wa kodi ili kusaidia kufikia malengo ya maendeleo ya nchi.
Bw. Mcha alisema kuwa Ofisi ya TRA Zanzibar imewekewa lengo la kukusanya shilingi trilioni 1.144 ambayo ni sawa na asilimia 34 ya mapato ya kodi na yasiyo ya kodi kwa mujibu wa bajeti ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar, ambazo zinatarajiwa kutumika katika shughuli za maendeleo na kwamba watafanya jitihada kuhakikisha kuwa lengo hilo linafikiwa.

Pemba, Zanzibar | 24 Oktoba 2026

Tume ya Taifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (NATCOM) imeeleza dhamira ya kuimarisha uhifadhi wa urithi wa Pemba kupitia utafiti na uwekaji kumbukumbu za maarifa ya tiba asili, pamoja na kuandaa mwongozo wa kuongoza Vilabu vya Urithi (Heritage Clubs) mashuleni.

Dhamira hiyo ilielezwa na Katibu Mtendaji wa Tume ya Taifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (NATCOM), Profesa Hamisi Masanja Malebo, alipokuwa Mgeni Rasmi katika maadhimisho ya Siku ya Urithi Pemba yaliyofanyika tarehe 24 Oktoba 2026. Maadhimisho hayo yaliandaliwa na Jumuiya ya Uhifadhi wa Urithi Pemba (Pemba Heritage Conservation Society – PHCS) chini ya kaulimbiu “Urithi Wetu – Hatma Yetu.”

Akizungumza katika maadhimisho hayo, Profesa Malebo alisema urithi wa Pemba ni sehemu muhimu ya utambulisho wa jamii, unaojumuisha maeneo ya kihistoria, utamaduni, lugha, maarifa ya jadi na mazingira asilia. Alibainisha kuwa kuutunza kunahitaji juhudi zinazoratibiwa na taasisi, jamii na wadau mbalimbali.


NATCOM KUUNGA MKONO UTAFITI WA TIBA ASILI

Profesa Malebo alisisitiza umuhimu wa kutafiti na kuweka kumbukumbu za maarifa ya tiba asili ya Pemba, ambayo yamerithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine. Alisema kumbukumbu rasmi zitasaidia kuhifadhi maarifa hayo na kupunguza hatari ya kupotea kwake.

“Ni lazima tufanye utafiti wa kina na wa haraka ili kuorodhesha na kuweka kumbukumbu rasmi za tiba asili zote walizotumia mababu zetu hapa Pemba,” alisema Profesa Malebo.

Alieleza kuwa NATCOM itashirikiana na Wizara ya Afya pamoja na Taasisi ya Utafiti wa Afya Zanzibar (ZAHIR), kama ilivyotajwa katika hotuba yake, katika juhudi za kufanya utafiti na kuhifadhi maarifa hayo. Utafiti huo unapaswa kuzingatia taratibu husika, usalama na ubora pale maarifa hayo yanapohusishwa na matumizi ya afya.

Katika risala yake, PHCS iliomba kufanyika kwa tafiti kuhusu mimea ya asili iliyotumiwa na wazee kutibu maradhi mbalimbali, pamoja na maeneo ya kihistoria ya Pemba. Ombi hilo linaonyesha nafasi ya ushirikiano kati ya taasisi za uhifadhi na wadau wa utafiti katika kutambua na kuweka kumbukumbu za maarifa ya jadi.

VILABU VYA URITHI KUIMARISHA ELIMU MASHULENI

Katika eneo la elimu, Profesa Malebo alisema NATCOM itashirikiana na Wizara ya Elimu na Mafunzo ya Amali kuandaa mwongozo rasmi wa kuanzisha na kuendesha Vilabu vya Urithi mashuleni.

Alieleza kuwa shule ni mazingira muhimu ya kuwajengea watoto na vijana uelewa kuhusu historia na utamaduni wa maeneo yao. Kupitia vilabu hivyo, wanafunzi wanatarajiwa kujifunza kuhusu maeneo ya kihistoria, mila, desturi na rasilimali asilia, na kushiriki katika shughuli za kuhamasisha utunzaji wake.

Kwa mujibu wa risala ya PHCS, mpango huo unatarajiwa kuhusisha ziara za kielimu katika maeneo ya kihistoria, mashindano na shughuli nyingine za kuwasaidia wanafunzi kuongeza maarifa kuhusu Pemba. Jumuiya hiyo pia iliomba Profesa Malebo kuwa mlezi wa Vilabu vya Urithi Pemba; ombi hilo liliwasilishwa katika risala wakati wa maadhimisho.

URITHI WA PEMBA NA FURSA ZA MAENDELEO

Profesa Malebo alitaja Ras Mkumbuu, Jambangome, Ngome ya Mkamandume iliyopo Pujini na Msitu wa Ngezi kuwa miongoni mwa maeneo yenye umuhimu wa kihistoria na kimazingira yanayopaswa kutambuliwa na kutunzwa.

Alieleza kuwa urithi wa Pemba unajumuisha pia lugha ya Kiswahili, sanaa za kitamaduni, mila na maarifa ya jadi yanayobeba historia na utambulisho wa jamii. Alisisitiza kuwa utalii wa kiutamaduni na kiikolojia unaweza kutoa fursa za kiuchumi kwa wananchi, iwapo utaendelezwa kwa kuzingatia ulinzi wa maeneo, ushirikishwaji wa jamii na sheria husika.

PHCS ilieleza kuwa mojawapo ya malengo yake ni kuelimisha jamii kuhusu utunzaji wa maeneo ya kihistoria na kuhamasisha wananchi kutambua fursa za utalii katika maeneo yao. Jumuiya hiyo pia iliripoti kuwa mazungumzo ya awali na wadau yameanza kuhusu mradi wa Tanga–Pemba unaohusu urithi wa baharini.

UTUNZAJI WA MAZINGIRA NI SEHEMU YA URITHI

Profesa Malebo alihimiza wananchi kupanda na kutunza miti ya kivuli, matunda na dawa, akieleza kuwa utunzaji wa mazingira ni sehemu ya kulinda urithi wa asili na kusaidia ustawi wa jamii.

Pia alizipongeza Serikali, PHCS na wadau wengine kwa juhudi za upandaji wa mikoko katika maeneo ya Tinga Tinga na Tibirinzi, Chake Chake. Mikoko huchangia kulinda makazi ya viumbe wa baharini na mazingira ya pwani, na ina umuhimu kwa jamii zinazotegemea rasilimali hizo.

Katika risala yake, PHCS ilieleza kuwa tangu kusajiliwa tarehe 8 Machi 2021, imefanya shughuli zikiwemo upandaji wa mikoko, usafi wa maeneo ya kihistoria, vipindi vya elimu kupitia redio na televisheni, na uhamasishaji wa uhifadhi mashuleni na katika jamii. Hata hivyo, jumuiya hiyo ilitaja uhaba wa fedha na vitendea kazi kuwa miongoni mwa changamoto zake.

USHIRIKIANO KWA MANUFAA YA VIZAZI VIJAVYO

Maadhimisho hayo yaliwakutanisha wawakilishi wa taasisi za Serikali, asasi za kiraia, walimu, waandishi wa habari na wanafunzi kutoka skuli sita za Pemba.

Katika hotuba yake, Profesa Malebo alihimiza jamii na vijana kujifunza historia ya maeneo yao na kushiriki katika kulinda maeneo ya kale. Alisisitiza pia umuhimu wa taasisi za Serikali, mamlaka za uhifadhi, sekta binafsi na wadau wengine kushirikiana katika juhudi hizo.

Maadhimisho hayo yameweka msisitizo katika kuunganisha utafiti, elimu, utunzaji wa mazingira na ushiriki wa jamii katika kulinda urithi wa kihistoria, kiutamaduni na asili wa Pemba. Kupitia juhudi zake na ushirikiano na wadau, NATCOM inaendelea kuhamasisha uelewa kuhusu maeneo ya kazi ya UNESCO nchini na mchango wake katika maendeleo endelevu.

Kaulimbiu “Urithi Wetu – Hatma Yetu” inasisitiza kuwa kulinda historia, utamaduni, mazingira na maarifa ya jadi ni wajibu wa pamoja, unaohitaji juhudi endelevu ili urithi wa Pemba uweze kuthaminiwa na kurithishwa kwa vizazi vijavyo.

SHIRIKA la Viwango Tanzania (TBS) limekutana na wadau wa sekta ya petroli na bidha zake kujadili viwango vya petroli vilivyoboreshwa kwa lengo la kuimarisha ubora wa mafuta, kulinda afya za wananchi na kuhifadhi mazingira
Mkurugenzi wa Mazingira Ofisi ya Makamu wa Rais, Kemilembe Mutasa akizungumza kwa niaba ya Katibu Mkuu wa Ofisi hiyo, Dkt. Richard Muyungi wakati wa ufunguzi wa kikao cha Wataalamu kilichofanyika tarehe 27, Oktoba 2026 Jijini Dar es Salaam kujadili maandalizi ya Tanzania kuelekea Mkutano wa 31 wa Nchi Wanachama Wa Mkataba wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP 31).


Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi Ajira na Mahusiano Mhe Deus Sangu, akimpongeza Mkurugenzi wa Fedha Mfuko wa PSSSF Bw. Ally Yakuti, baada ya kukabidhiwa mfano wa hundi yenye thamani ya zaidi ya shilingi bilioni 1.07 ikiwa ni Gawio kutokana na uwekezaji wa Mfuko kwenye Mradi wa Rock City Mall ya jijini Mwanza. Hafla hiyo imefanyika jijini Dodoma Oktoba 27, 2026.


Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi Ajira na Mahusiano Mhe Deus Sangu, akizungumza wakati wa hafla hiyo





Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya Mwanza City Company Limited, ambaye pia ni Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa PSSSF, Bw. Fortunatus Magambo akizungumza kwenye hafla hiyo





Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa PSSSF Bw Fortunatus Magambo (kulia) akisalimiana na viongozi wa jiji la Mwanza wakati wa hafla ya kukabidhi Gawio kwa wabia wa Rock City Mall jijini Dodoma Oktoba 27, 2026





Dodoma, Oktoba 27, 2026

Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Mhe. Deus Sangu, amesema uwekezaji uliofanywa na Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma PSSSF kwenye mradi wa Rock City Mall jijini mwanza ni ishara kwamba michango ya wanachama inalindwa, inakua na kurejesha faida kwa Taifa.

Mhe. Sangu ameyasema hayo jijini Dodoma Oktoba 27, 2026 wakati Kampuni ya Mwanza Rock City Ltd ambayo ndiyo inasimamia mradi huo ikitoa gawio la jumla ya Shilingi 1.18 bilioni kwa wabia wake watatu ambao ni; PSSSF ambayo imepokea Shilingi 1.07 bilioni; Halmashauri ya Jiji la Mwanza imepokea Shilingi 71.3 milioni na Manispaa ya Ilemela imepokea Shilingi 47.56 milioni. PSSSF ambayo ni taasisi iliyo chini ya Ofisi ya Waziri Mkuu (Kazi, Ajira na Mahusiano), ndiye mwekezaji mkuu katika mradi huo.

Hafla hiyo ilihudhuriwa pia na viongozi mbalimbali wakiwemo Mstahiki Meya wa Jiji la Mwanza Mhe. Constatine Sima, Mstaiki Meya wa Manispaa ya Ilemela Mhe. Sarah Ng’wani, na Mstaiki Meya wa Halmashauri ya Ilemela, Mhe Renatus Mulunga pamoja na Waheshimiwa Madiwani.


“Ninapenda kutoa pongezi za dhati kwa Bodi na Menejimenti ya Mifuko yetu ya Hifadhi ya Jamii, hususan PSSSF, kwa kazi kubwa mnayoifanya ya kuhakikisha michango ya wanachama inalindwa, inakua na kurejesha faida kwa Taifa. Leo hatupokei gawio tu, tunapokea uthibitisho kuwa mfumo wetu wa hifadhi ya jamii uko imara, unakua na unalipa.” Alisema Mhe. Sangu.


Mhe. Waziri Sangu alisema, Serikali ya Awamu ya Sita chini ya uongozi wa Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inaogozwa na Dira ya Maendeleo ya Taifa 2050. Dira hiyo inatuambia kuwa Tanzania tunayoitaka ni ya uchumi imara, wa viwanda, usio na umaskini, na wenye ajira zenye staha kwa kila Mtanzania.


“ Hivyo, jitihada hizi zinaonekana kwa wabia wote wa mradi huu wa Rock City Mall ambao ni PSSSF, Halmashauri ya Jiji la Mwanza na Halmashauri ya Ilemela kwa usimamizi mzuri wa mradi ambao pia umezalisha ajira. Bila usimamizi wenu pengine leo tusingekuwa hapa kushuhudia tukio hili kubwa kwa wabia hawa. Hongereni sana….!” Alisema.


Nawapongeza PSSSF kwa uwekezaji huu wenye tija kwa taifa letu, kwani nimeelezwa mpaka sasa asilimia 98 ya jengo lina wapangaji. Pamoja na kupendezesha jiji letu la Mwanza, mradi huu unanufaisha watu zaidi ya 1000 kupitia ajira za kudumu na za muda, kwa kufanya hivyo mnaunga mkono juhudi za Serikali kwa kuzalisha ajira kwa vijana wetu, alisema Mhe. Sangu.


Aidha Mhe. Sangu ametoa wito kwa PSSSF na taasisi nyingine zilizo chini ya Ofisi ya Waziri Mkuu (Kazi, Ajira na Mahusiano) kuhakikisha wanafuata miongozo ya uwekezaji inayotolewa na Benki Kuu ya Tanzania pamoja na sera za uwekezaji za taasisi husika ili kuweza kufanya uwekezaji wenye tija kama huu ambao leo tunashuhudia ukitoa gawio kwa wabia wake.


“Lengo la kuwekeza ni kulinda thamani ya michango ya Wanachama ili wanapokuja kustaafu waweze kulipwa mafao ambayo ni zaidi ya michango yao waliyokuwa wanachangia katika Mfuko, hivyo, kutokana na mafanikio ya mradi huu tunaamini sehemu hii ya gawiwo itachangia katika kuwafanya wanachama wa PSSSF KULIPWA JANA.” Alisisitiza.






Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa PSSSF, ambaye pia ni Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya Mwanza Rock City Company Limited, Bw. Fortunatus Magambo, amelinganisha tukio hilo na siku ya mavuno.

“Hakika ile mbegu tuliyopanda, ilimea vyema na hatimaye leo tunavuna tulichopanda, hakika leo ni siku muhimu sana.” Alisema Bw. Magambo.



Bw. Magambo alisema, Rock City Mall ina mchango kwa jamii na maendeleo ya Jiji la Mwanza kwa kuwa kituo cha huduma mbalimbali, ambapo faida zake ni pamoja na; Kurahisisha upatikanaji wa huduma, inakusanya huduma mbalimbali katika eneo moja, zikiwemo maduka, huduma za benki na migahawa mbalimbali.



“Hii huwasaidia wananchi kuokoa muda na kurahisisha shughuli zao, Rock City Mall inatoa nafasi za biashara na ajira, inatoa maeneo ya kufanyia biashara na kuchangia fursa za ajira kupitia maduka, migahawa na huduma nyingine zinazopatikana hapo.



Aidha, Bw. Magambo alisema, PSSSF inawekeza ili kulinda thamani ya michango ya Wanachama ili wanapokuja kustaafu waweze kupata mafao zaidi ya michango yao waliyokuwa wanachangia katika Mfuko.



“ Uwekezaji wa Mfuko unaongozwa na Mwongozo wa Uwekezaji kutoka Benki Kuu ya Tanzania pamoja na Sera ya Uwekezaji ya Mfuko. Sehemu kubwa ya uwekezaji upo katika dhamana za serikali, hisa za kampuni na amana za mabenki na si kwenye majengo kama wengi wanavyodhani.” Alisisitiza.

Mwisho