Na Mwandishi Wetu.

Waandishi wa Habari nchini wametakiwa kuhakikisha uhuru wa habari hautumiki kama mwanya wa kusambaza taarifa zisizothibitishwa, kukashifu au kuvunja utu wa watu, hususan katika kipindi hiki ambacho matumizi ya teknolojia ya Akili Unde (AI) yanaongeza kasi ya uzalishaji na usambazaji wa maudhui.

Wito huo umetolewa leo tarehe 9 Novemba, 2026, na Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB), Wakili Patrick Kipangula, wakati akizungumza na Waandishi wa Habari wa Azam Media katika siku ya kwanza ya mafunzo ya siku tatu kwa chombo hicho yaliyofanyika Ukumbi wa Mikutano wa Bodi, jijini Dar es Salaam.

Wakili Kipangula amesema uhuru wa habari una thamani unaposaidia jamii kupata ukweli, kufanya maamuzi sahihi na kuwawajibisha wenye mamlaka bila kukiuka sheria, maadili na haki za watu wengine.
“Uhuru wa habari si uwezo wa kusema kila kitu, bali ni hekima ya kutafuta ukweli, ujasiri wa kuusema na dhamira ya kuwajibika kwa kile kinachosemwa. Sheria huulinda uhuru, maadili huupa mwelekeo na weledi huupa thamani,” amesema Wakili Kipangula.

Aidha, amewataka Waandishi wa Habari kuifahamu na kuzingatia Sheria ya Huduma za Habari pamoja na sheria nyingine zinazogusa utekelezaji wa majukumu yao, ikiwemo Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi.

Kwa upande wake, Dkt. Egbert Mkoko, akiwasilisha mada kuhusu maadili katika uandishi wa habari, amesema maamuzi ya kitaaluma yanapaswa kuzingatia maadili yanayokubalika katika jamii bila kwenda kinyume na sheria za nchi.
Ameeleza kuwa jambo linaweza kuonekana kuwa la kawaida au kukubalika katika jamii, lakini likawa na athari za kisheria, hivyo Waandishi wa Habari wanapaswa kupima kwa makini maslahi ya umma, haki za wahusika na madhara yanayoweza kusababishwa na taarifa kabla ya kuichapisha.

“Tunawasisitiza Waandishi wa Habari kuandika habari zinazozingatia maadili ya kitaaluma, lakini maadili hayo pia yaendane na sheria za nchi,” amesema Dkt. Mkoko.
Mafunzo hayo yanayowashirikisha  Waandishi wa Habari, waandaaji wa vipindi, Watangazaji wa Redio na Televisheni, Wapiga picha na Wahariri zaidi ya 90 ni sehemu ya jitihada za JAB za kuimarisha weledi, uwajibikaji na uzingatiaji wa sheria na maadili miongoni mwa Waandishi wa Habari nchini, ili kuhakikisha jamii inapata taarifa sahihi, salama na zenye manufaa.


Na Munir Shemweta, WANMM

Tanzania inatarajiwa kuwa na miji ya kisasa, yenye makazi bora na nafuu, miundombinu imara, huduma za kijamii zinazopatikana kwa urahisi pamoja na mazingira salama na rafiki kwa wananchi.

Hayo ni miongoni mwa matarajio yaliyowekwa katika Dira ya Taifa ya Maendeleo mwaka 2050, inayolenga kuboresha maisha ya wananchi na kuchochea ukuaji wa uchumi kupitia upangaji na maendeleo endelevu ya miji.

Hayo yamebainishwa Novemba 8, 2026 jijini Dodoma na Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze wakati wa Maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani yanayoadhimishwa kila mwaka Novemba 8 na mwaka huu siku hiyo inatimiza miaka 77 ya Mipangomiji Duniani.

Amesema, Dira ya Tiafa ya Maendeleo 2050 inaweka msisitizo katika kujenga miji janja (Smart Cities), itakayotumia teknolojia kurahisisha utoaji huduma, kuongeza ufanisi wa shughuli za kiuchumi na kuboresha usimamizi wa rasilimali za mijini.

Kwa mujibu wa Bw. Kalimenze, Tanzania ya 2050 inatarajiwa kuwa na miji yenye makazi bora na yanayomudu gharama za wananchi, maeneo ya kijani yanayolinda mazingira, mifumo bora ya usafiri na usafirishaji pamoja na makazi jumuishi na salama yanayozingatia mahitaji ya makundi yote ya jamii.

Ameeleza kuwa, katika kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi, Serikali pia inalenga kujenga miji inayostahimili majanga ya kimazingira, ikiwemo mafuriko na changamoto nyingine zinazoweza kuathiri maisha na shughuli za wananchi.

Akielezea hatua zinazochukuliwa kuelekea mwaka 2050 amesema, Ili kufanikisha maono hayo, Serikali imeendelea kutenga fedha kwa ajili ya kuboresha miundombinu na huduma mbalimbali za kijamii, ikiwemo ujenzi wa vituo vya afya, shule, masoko, maeneo ya maegesho na majosho.

Kwa mujibu wa Mkurugenzi huyo wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizaya ya Ardhi, hatua nyingine ni kuweka sera zinazowezesha sekta binafsi kushiriki ujenzi wa nyumba, pamoja na kuimarisha upangaji na upimaji wa ardhi ili kuongeza upatikanaji wa viwanja vilivyopangwa na kupatiwa huduma muhimu.

Vilevile, ameweka wazi kuwa, matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) yanaendelea kuboreshwa katika sekta mbalimbali za Serikali kwa lengo la kurahisisha upatikanaji huduma kwa wananchi na kuimarisha mifumo ya usimamizi wa miji.

Hata hivyo, Bw. Kalimenze amesema pamoja na jitihada hizo, ukuaji wa makazi yasiyopangwa bado ni changamoto inayokabili miji mingi nchini.

Pia, uhaba wa viwanja vilivyopimwa na kupatiwa huduma muhimu unachangia wananchi kutafuta maeneo ambayo taratibu za upatikanaji wa ardhi ni rahisi zaidi, hata kama hayajapangwa.

Ameitaja sababu nyingine kuwa ni baadhi ya wananchi kuendeleza maeneo bila kufuata taratibu za kisheria, ikiwemo kujenga bila vibali vya uendelezaji ardhi na vibali vya ujenzi.

Bw. Kalimenze amesema, hali hiyo inaonesha kuwa kufikia miji inayotarajiwa mwaka 2050 hakutategemea mipango iliyowekwa pekee, bali pia utekelezaji wake, usimamizi wa matumizi ya ardhi na ushiriki wa wananchi katika kufuata taratibu za mipango miji.

Akizungumzia kilele cha maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani, amesema kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo yam waka 2050 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa wa Awamu ya Nne wa mwaka 2026/2027 hadi 2030/2031 serikali itaendelea kuweka mikakati ya kuboresha sekta mbalimbali nchini.

Katika maadhimisho hayo, Wataalamu wa Mipangomiji wametakiwa kuendelea kuzingatia misingi ya taaluma yao katika usanifu na uendelezaji wa miji ili kuhakikisha ukuaji wa makazi unazingatia mipango iliyopo na mahitaji ya wananchi.

Kwa ujumla, sura ya Tanzania ya mwaka 2050 itategemea namna maono ya kuwa na miji janja, salama, jumuishi na endelevu yatakavyotekelezwa kuanzia sasa.

 

Makamu wa Rais wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, ameitaka Wizara ya Kilimo kwa kushirikiana na Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TANTRADE), kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana wabunifu katika sekta ya kilimo kupata fursa za masoko, kufahamu viwango vya bidhaa na kuunganisha miradi yao na fursa za ufadhili ili kuongeza ushindani wa mazao ya Tanzania katika masoko ya kimataifa.

Ametoa wito huo leo Novemba 9, 2026, wakati wa ufunguzi wa Maonesho ya Kilimo cha Mbogamboga, Maua na Matunda, yaliyowaleta pamoja washiriki kutoka Bara la Afrika, Ulaya na Asia (Hortilogistical Africa 2026), jijini Arusha, ambapo akisisitiza umuhimu wa Serikali na sekta binafsi kushirikiana kukuza ubunifu na biashara za vijana katika sekta ya kilimo.

Amesema vijana wanaojihusisha na uzalishaji wa mazao Mbogamboga na matunda, wanahitaji kuungwa mkono kwa kutambuliwa ubunifu wao, kuunganishwa na taasisi husika na kupata mwongozo wa viwango vya kimataifa vinavyohitajika kwa bidhaa mbalimbali zikiwemo kakao na parachichi ili ziweze kushindana katika masoko ya nje.

Aidha, ameeleza kuwa Serikali inapaswa kukamilisha juhudi zinazofanywa na sekta binafsi kwa kuwaunganisha vijana na wadau wanaoweza kuwasaidia kuandaa maandiko ya miradi, kupata ufadhili na kufikia hatua ya utekelezaji wa miradi yao.


Amesisitiza  umuhimu wa kuhakikisha ruzuku za pembejeo zinawafikia wakulima wenye uwezo wa kuzalisha kwa kuzingatia mahitaji ya soko, akitolea mfano wa miche 130,000 ya parachichi inayotolewa na Serikali na kuhoji iwapo inawafikia walengwa wenye uhakika wa soko la mazao hayo.


Kwa upande wake, Jofrey Ombeni Munisi kutoka kampuni ya Onocado Farm, ameishukuru Serikali kupitia COPRA na Shirika la TAHA kwa kuwawezesha wazalishaji kupata fursa za kutembelea maeneo mbalimbali na kushiriki shughuli za kibiashara ndani na nje ya nchi, akisema ushirikiano huo umemsaidia kukuza biashara yake katika masoko ya kimataifa na kufahamu viwango vinavyotakiwa.


Naye Hamza Mohammed Nangameta kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA), amesema Tanzania inazalisha zaidi ya tani milioni 4 za ndizi kwa mwaka, zikiwemo aina za Malindi, Kisukari na Mzuzu, huku mikoa inayozalisha zao hilo ikiwa ni Kilimanjaro, Arusha, Mbeya, Njombe, Morogoro na Tanga. Ameongeza kuwa nchi inazalisha zaidi ya tani laki 8 za mananasi, yanayozalishwa katika mikoa ya Pwani, Mwanza, Geita, Morogoro na Mbeya.


Amesema Tanzania inaendelea kutumia fursa za masoko ya nje kwa kusafirisha ndizi katika nchi za Afrika Kusini, Uganda, Kenya, Malawi na Zambia, huku mananasi yakiuzwa Uganda na Visiwa vya Komoro, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha uzalishaji na biashara ya mazao hayo ili kuongeza fursa za kiuchumi kwa wakulima na wafanyabiashara.

 Na Farida Ramadhani na Abdul Iddy, WF – Dodoma.


Serikali ameliagiza Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini kuhakikisha Chuo hicho kinakuwa kitovu cha maarifa, tafiti na utaalamu utakaosaidia kuchochea ukuaji wa uchumi na utekelezaji wa Dira 2050.

Agizo hilo limetolewa jijini Dodoma na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb) katika uzinduzi rasmi wa Baraza hilo.

Mhe. Luswetula alisema Chuo hicho kina nafasi muhimu katika kuandaa wataalamu wenye ujuzi wa kupanga na kusimamia maendeleo, hivyo kinapaswa kuhakikisha programu zake za mafunzo, tafiti na ubunifu zinaendana na mahitaji ya uchumi wa sasa na wa baadaye.

Alisema Dira 2050 inatambua elimu na ujuzi kama msingi wa kujenga rasilimali watu yenye maarifa, umahiri na uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya kijamii, kiuchumi na kiteknolojia hivyo Baraza lihakikishe kuwa Dira hiyo inaakisiwa kikamilifu katika mipango, programu za mafunzo, tafiti na ushirikiano wa Chuo na wadau wake.

“Baraza lina wajibu wa kuongeza msukumo na kuisimamia Menejimenti ili kuongeza uwekezaji katika utafiti na maendeleo (Research & Development), kuimarisha uwezo wa Chuo kufanya tafiti zenye tija na matokeo ya tafiti yanatumika kubuni teknolojia, kuboresha bidhaa na huduma, kuongeza tija na kutatua changamoto za kijamii na kiuchumi” alisisitiza Mhe. Luswetula

Aidha Mhe. Luswetula, aliliagiza Baraza hilo pia kuhakikisha maagizo ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, yanatekelezwa kwa vitendo na kuingizwa katika mipango, mikakati, bajeti na mifumo ya kupima utendaji wa Chuo.

Alisema maagizo hayo yaliyotolewa kupitia Makamu wa Rais katika Kikao Kazi cha Wenyeviti wa Bodi na Watendaji Wakuu wa Taasisi na Mashirika ya Umma (C-CEOs Forum 2026), kilichofanyika Arusha kuanzia Septemba 28 hadi 30, 2026, yanahusu utekelezaji wa Dira ya 2050, kuimarisha ufanisi na uwajibikaji katika matumizi ya rasilimali za umma, kuwekeza kwa vijana kupitia ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko la ajira na kuimarisha ushirikiano kati ya sekta ya umma na binafsi.

“Isimamieni Menejimenti kuweka malengo yanayopimika, kutumia rasilimali kwa tija, kuimarisha matumizi ya teknolojia na ubunifu, na kupanua ushirikiano na sekta binafsi pale inapofaa. Vilevile, hakikisheni kuwa uwekezaji katika elimu na ujuzi unaendana na mahitaji halisi ya uchumi na soko la ajira”, aliagiza Mhe. Luswetula

Alisisitiza umuhimu wa kuimarisha nidhamu ya bajeti, kuongeza ufanisi katika matumizi ya fedha, kudhibiti gharama zisizo za lazima, kuhakikisha thamani ya fedha inapatikana na mapato ya Chuo yanakusanywa na kusimamiwa ipasavyo.

Kwa upande wake Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa aliahidi kuwa baraza hilo litakisimamia Chuo hicho kikamilifu kuhakikisha kinafikia malengo kusudiwa.

Alisema mafanikio yaliyopatikana chuoni ni matokeo ya ushirikiano mzuri kati ya Baraza, Menejimenti, watumishi na wanafunzi.

Awali akizungumzia mafanikio ya Chuo hicho, Mkuu wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Hozen Mayaya alisema katika kipindi cha uongozi wa Baraza la 13, Chuo kimepiga hatua katika kuimarisha ubora wa elimu, tafiti na ubunifu.

Alisema Chuo hicho kimeendelea kukuza ujasiriamali na ajira kwa vijana kupitia Kituo chake cha Kukuza Biashara na ubunifu, ambapo baadhi ya vijana walionufaika wameanzisha biashara na kuanza kuajiri vijana wengine.

Prof. Mayaya alisema katika kuimarisha uwezo wa taasisi, Chuo kimepanua ushirikiano na taasisi za ndani na nje ya nchi kupitia mikataba ya makubaliano, ikiwemo kushirikiana na Wizara ya Fedha katika tafiti zinazosaidia kuboresha sera za bajeti na mipango ya Serikali.


Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akizindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, akishuhudiwa na Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa (kushoto) na Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.


Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akimkabidhi Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa nyenzo ya kufanyia kazi baada ya kuzindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, kulia ni Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.
(Picha na Kitengo cha Mawasiliano Serikalini, Wizara ya Fedha - Dodoma)

 Na. Josephine Majura, WF, Morogoro


Serikali imezitaka taasisi zote zinazohusika na mapambano dhidi ya utakatishaji fedha haramu, ufadhili wa ugaidi na ufadhili wa silaha za maangamizi kuimarisha ushirikiano na uwajibikaji katika utekelezaji wa majukumu yao ili kuiwezesha Tanzania kufanya vizuri zaidi katika Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa kufanyika mwaka 2028.

Wito huo umetolewa na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde (Mb), kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), wakati akifungua mafunzo ya maandalizi ya tathmini hiyo yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro, chini ya Kundi la Afrika Mashariki na Kusini la Kupambana na Utakatishaji Fedha Haramu (ESAAMLG).

Mhe. Munde amesema Serikali imejipanga kuhakikisha Tanzania inajiandaa kikamilifu kwa tathmini hiyo kwa kuimarisha mifumo ya kisheria, usimamizi, na utekelezaji wa majukumu ya taasisi zinazohusika.

"Mapambano dhidi ya uhalifu huo hayawezi kufanikiwa kwa kutegemea Kitengo cha Kudhibiti Fedha Haramu (FIU) pekee, bali yanahitaji ushiriki wa pamoja wa taasisi zote zenye dhamana ya kupambana na uhalifu huo, zikiwemo Jeshi la Polisi, Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) na Idara ya Usalama wa Taifa (TISS), alisema Mhe. Mhandisi Munde.

Ameeleza kuwa licha ya hatua zilizopigwa na Tanzania katika tathmini zilizopita, maandalizi ya tathmini ya mwaka 2028 yanahitaji kuimarisha zaidi utekelezaji wa viwango vya kimataifa na kuweka ushahidi wa matokeo halisi yanayopatikana kupitia shughuli za taasisi husika.

Aidha amebainisha kuwa mafunzo hayo yanalenga kuongeza uelewa na uwezo wa watendaji kuhusu viwango vya kimataifa na wajibu wa kila taasisi, pamoja na kuimarisha uratibu na ubadilishanaji wa taarifa ili kuhakikisha maandalizi ya tathmini yanazingatia hali halisi ya utekelezaji.

Mhe Mhandisi Munde, amesema mafunzo hayo yatatoa fursa kwa taasisi kubadilishana uzoefu, kujadili changamoto zinazokabili utekelezaji wa majukumu yao na kuweka mikakati ya pamoja ya kuzitatua.

Amesisitiza kuwa udhaifu katika hatua yoyote ya mchakato wa haki jinai, kuanzia uchunguzi, uendeshaji wa mashauri hadi utoaji wa hukumu, unaweza kuathiri ufanisi wa mfumo mzima wa mapambano dhidi ya uhalifu huo.

Amesisitiza kuwa maandalizi ya tathmini hiyo ni wajibu wa kitaifa unaohitaji ushirikiano endelevu na uwajibikaji wa kila taasisi ili kuimarisha mfumo wa fedha, kulinda rasilimali za umma na kuongeza imani ya washirika wa kimataifa katika uchumi wa Tanzania.

Kwa upande wake, mwakilishi wa Katibu Mtendaji wa Kundi la Afrika Mashariki na Kusini la Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu (ESAAMLG) Bw. Joseph Jagada, ameipongeza Tanzania kwa kuonesha dhamira thabiti na utashi wa kisiasa katika kuimarisha mifumo ya kukabiliana na uhalifu wa kifedha, ikiwemo utakatishaji fedha na ufadhili wa ugaidi.

Amesema ushiriki wa viongozi waandamizi wa Serikali katika shughuli hiyo unaonesha dhamira ya dhati ya Taifa katika kuhakikisha maandalizi ya tathmini yanafanyika kwa umakini na kupewa kipaumbele kinachostahili.

Aidha, amesisitiza kuwa dhamira hiyo ya Serikali ya Tanzania ni mfano mzuri unaopaswa kuigwa na nchi nyingine wanachama wa ESAAMLG, huku akiwahimiza wataalamu na watendaji wa taasisi mbalimbali kutekeleza majukumu yao kwa weledi, uwajibikaji na ushirikiano ili kufanikisha maandalizi ya tathmini hiyo.

Naye Kamishna wa Kitengo cha Kudhibiti Fedha Haramu (FIU), Wizara ya Fedha, Bw. Majaba Magana, ameeleza kuwa tathmini za kimataifa hufanyika ili kupima hatua zilizofikiwa na nchi katika kutekeleza viwango vya kimataifa vya kupambana na utakatishaji fedha haramu na ufadhili wa ugaidi, huku zikizingatia mabadiliko ya mbinu zinazotumiwa na wahalifu na umuhimu wa kuendelea kuboresha sheria, kanuni na mifumo ya udhibiti.

Amefafanua kuwa tathmini hizo ni muhimu katika kubaini mafanikio na mapungufu yaliyopo, kuimarisha uwezo wa taasisi husika na kulinda mifumo ya fedha dhidi ya uhalifu.

Mafunzo hayo yalihudhuriwa na Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Fedha Bw. Nsubili Joshua, Naibu Gavana wa Benki Kuu na Mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Udhibiti Utakasishaji Fedha Haramu Bi. Sauda Msemo, Wasimamizi wa Taasisi za Fedha, Taasisi za Fedha zenyewe, Taasisi za Uchunguzi, Waendesha Mashtaka, Sekta Binafsi, Taasisi zisizo za kifedha za biashara na huduma kwa ujumla wao toka pande zote mbili za Muungano.
Naibu Waziri wa Fedha Mhe. Mhandisi  Mshamu Ali Munde akizungumza wakati  akifungua mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.

Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde, akiteta jambo na Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Fedha Bw. Nsubili Joshua, wakati mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.
Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde, akiteta jambo na Naibu Gavana wa Benki Kuu na Mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Udhibiti Utakasishaji Fedha Haramu Bi. Sauda Msemo, wakati mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.


Baadhi ya washiriki wakifuatilia mawasilisho mbalimbali yaliyotolewa wakati wa mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.
Benki Kuu ya Tanzania (BoT), kwa kushirikiana na Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu (HESLB), imezindua p programu ya Elimu ya fedha kupitia mfumo wa Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu, ikiwa ni hatua inayolenga kuwajengea vijana uwezo wa kusimamia fedha zao kwa ufanisi na kufanya maamuzi sahihi ya kifedha katika maisha yao ya sasa na baadaye.

 

Watumiaji wakubwa wa  maji  kutoka Sekta Binafsi na Sekta ya Umma wametakiwa kutimiza jukumu lao la malipo ya huduma wanayoipata ili kazi ya kuimarisha vyanzo vya maji ifanyike kwa ukamilifu.

Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya  Maji na Mazingira  Mhe. Jackson Kiswaga (Mb) ametaka malipo ya madai hayo kufanyika akiongoza kamati hiyo kukagua udabuaji na ujenzi wa kingo za mto Lumemo, Kilombero mkoa wa Morogoro.

Mhe. Kiswaga amesema malipo hayo yanasaidia sio tu katika utunzaji na uendelazaji wa vyanzo vya maji bali pia kutoa suluhu zinazosababishwa na mabadiliko ya tabianchi ikiwamo mafuriko. 

Amesema kazi ya udabuaji ni endelevu hivyo inahitaji fedha wakati wote ili maisha ya wananchi yawe salama endapo maji yanazidi katika mkondo wake, akitolea mfano eneo la Ifakara ambapo mavuriko yamekua kero katika shughuli za wananchi za kila siku.

Kazi ya udabuaji na ujenzi wa kingo katika maeneo korofi katika mto  Lumemo imegharimu kiasi cha shilingi milioni 294 na kufanikisha eneo lote itagharimu takribani shilingi bilioni 2.2 


Pamoja na hilo, Mhe. Kiswaga ameiongoza kamati kukagua mradi wa maji wa miji 28, ambao utekelezaji umefika asilimia 95.

Amesema suala la vifaa na bidhaa za kiufundi zinazoagizwa nje ya nchi zipewe kipaumbele kufika katika eneo la kazi ili mradi ukamilike kwa wakati na wananchi waanze kupata huduma ya maji katika kata sita za Kilombero.

Amesema mradi huo utazalisha kwa siku maji  lita za ujazo milioni 20 wakati mahitaji hivi sasa  ni lita milioni 10. 

Mhe. Kiswaga ameelekeza viongozi wa mamlaka za serikali za mitaa, wawashirikishe wananchi katika kulinda na kuthamini vyanzo vya maji kwa sababu kukamilika kwa mradi huo huduma ya maji itapatikana kwa asilimia 100.

Katibu Mkuu, Wizara ya Maji Mhandisi Mwajuma Waziri, kwa niaba ya Waziri wa Maji ameainisha kuwa maelekezo yote ya kamati yatafanyiwa kazi ikiwamo kuhakikisha vifaa vya mradi havikwami na kukutana na wadau wanaotegemea huduma ya maji kufanikisha shughuli mbalimbali za maendeleo kuona namna bora ya kulipa madeni.



SERIKALI imetenga shilingi bilioni 55 kwa ajili ya utafiti wa madini nchini, huku Mirerani wilayani Simanjiro, Manyara, ikiwekwa katika mpango maalumu wa kufufua uzalishaji wa Tanzanite kwa kufungua wigo mpya wa utafiti katika eneo lenye ukubwa wa kilomita za mraba 636, sawa na ekari 157,192.

Hatua hiyo inalenga kubaini mwendelezo wa mikondo ya madini ya Tanzanite nje ya Ukuta wa Mirerani, kuongeza uzalishaji na kuwapa wachimbaji uhakika wa maeneo yenye madini badala ya kuendelea kutumia mitaji mikubwa katika uchimbaji wa kubahatisha.

Katika mpango huo, Shirika la Madini la Taifa (STAMICO) linatarajiwa kuleta mitambo mikubwa ya uchimbaji itakayosaidia shughuli za utafiti, huku wataalamu wa Tume ya Jiolojia Tanzania (GST) wakishiriki kubaini maeneo yenye viashiria vya uwepo wa Tanzanite.

Akizungumza katika hafla ya uzinduzi wa utafiti wa mwendelezo wa mkondo wenye madini ya Tanzanite, Waziri wa Madini, Antony Mavunde, alisema Serikali imeamua kutumia sayansi kutatua changamoto ya upatikanaji wa madini ya Tanzanite kwani Mji wa Mirerani umekuwa maarufu Duniani.

Alisema utafiti huo utahusisha maeneo ndani na nje ya Ukuta, kwa kuwa uchunguzi wa awali umeonesha uwezekano wa kuendelea kwa mikondo ya miamba yenye Tanzanite katika maeneo ya nje ya eneo linalozungushiwa ukuta.

"Sayansi inajibiwa kwa sayansi. Tunataka wachimbaji wadogo wajue maeneo yenye madini badala ya kuchimba kwa kubahatisha na kupoteza muda na mitaji yao,” alisema Mavunde.

Alisema matokeo ya utafiti huo yanaweza kuiwezesha Serikali kufungua maeneo mapya ya uchimbaji na kutoa leseni kwa makundi mbalimbali, yakiwemo wanawake na vijana na makundi maalumu ya jinsia zote, ili kuongeza ushiriki wao katika uchumi unaotokana na madini hayo.

Mavunde alisema dhamira ya Serikali si kuongeza uzalishaji pekee, bali kuhakikisha wananchi wanaozunguka maeneo ya uchimbaji wanapata manufaa zaidi kutokana na rasilimali hiyo adimu inayopatikana Tanzania pekee.

Alisema zaidi ya Sh bilioni 55 zimetengwa kwa ajili ya utafiti, huku Mirerani ikiwa miongoni mwa maeneo yaliyopewa kipaumbele kutokana na umuhimu wake katika uzalishaji wa Tanzanite.

Kwa upande wake, Kamishna wa Madini Tanzania, Abrahaman Mwanga, aliyemwakilisha Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini,Mhandisi Yahaya Samamba alisema tathmini ya awali iliyofanywa na wataalamu imebaini maeneo nje ya Ukuta wa Mirerani yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari yanafahamika kwa uchimbaji wa Tanzanite.

Alisema tathmini hiyo ilifanyika baada ya Mavunde kufanya ziara Mirerani na kuagiza wataalamu wa Wizara kwa kushirikiana na wadau wa eneo hilo kuchunguza changamoto za upatikanaji wa madini hayo.

"Utafiti wa awali umeonesha kuna maeneo nje ya ukuta yenye mikondo inayofanana na maeneo ambayo tayari tuna uzoefu nayo katika uchimbaji wa ndani ya ukuta. Ndiyo maana Waziri alielekeza GST kuendelea na utafiti wa kina,” alisema Mwanga.

Alisema iwapo utafiti huo utathibitisha uwepo wa mashapo mapya, utakuwa mwanzo wa kufunguka kwa maeneo mapya ya uchimbaji na kuongeza fursa za kiuchumi kwa wachimbaji na wananchi wa Mirerani.

Aliongeza kuwa utafiti hautajikita kwenye Tanzanite pekee, bali pia utachunguza uwezekano wa kupatikana kwa madini mengine yakiwemo graphite na dolomite.






Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB) imeshiriki katika Maonesho ya Tisa ya Kimataifa ya Uagizaji wa Bidhaa ya China (CIIE) jijini Shanghai, nchini China, kwa lengo la kutangaza Mfumo wa Stakabadhi za Ghala na kuwaunganisha wanunuzi wa kimataifa na fursa za biashara ya mazao ya Tanzania.

Katika maonesho hayo ya siku tano (Novemba 5-10, 2026), WRRB imeeleza jinsi mfumo huo unavyowezesha uhifadhi wa mazao katika maghala yenye leseni, utunzaji wa ubora wake na uuzaji wake kwa uwazi.

Akizungumza alipotembelea banda la Tanzania katika maonesho hayo, Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda Zanzibar, Mhe. Omar Said Shabaan, amepongeza ushiriki wa Tanzania, hususan wa taasisi za serikali, akisema maonesho hayo yanazipa taasisi hizo fursa ya kutangaza huduma zinazotolewa nchini.

Amesisitiza umuhimu wa Tanzania kutumia maonesho hayo kujitangaza kimkakati na kufikia wanunuzi wa kimataifa wanaotafuta bidhaa za Tanzania.

Aidha, Mwakilishi wa kampuni ya Chengdu Jintao Yunhui International Trade Co., Ltd. ameonesha kuvutiwa na ufuta mweupe wa Tanzania, ambao ni miongoni mwa mazao yanayouzwa kupitia Mfumo wa Stakabadhi za Ghala.

Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Fedha, Bw. Elijah Mwandumbya, akieleza mchango wa Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Japan (JICA) na Mpango wa Japan Overseas Cooperation Volunteers (JOCV) katika kukuza maendeleo ya kijamii na kiuchumi, wakati wa hafla ya kuadhimisha miaka 60 tangu kuanzishwa kwa Mpango wa JOCV, iliyofanyika jijini Dar es Salaam.

Na Mwandishi Wetu

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, ameielekeza Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TANTRADE) kuongeza juhudi za kutafuta na kupanua masoko ya kimataifa kwa kubaini bidhaa zinazohitajika pamoja na viwango vya ubora vinavyotakiwa katika masoko hayo.
NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

Mamlaka ya Kudhibiti na Kupambana na Dawa za Kulevya (DCEA) kwa kushirikiana na Kitengo cha Kitaifa cha Kudhibiti Dawa za Kulevya nchini Kenya (NANB), imefanikiwa kukamata jumla ya paketi 753 za dawa za kulevya aina ya heroin na methamphetamine katika operesheni zilizofanyika Tanzania na Kenya, huku watuhumiwa saba wakikamatwa.

 


📌 Asema ziara ya Makamu wa Rais Mbinga kufungua fursa za viwanda na miundombinu Nyanda za juu kusini;

📌 Wizara kupitia WRRB kushiriki kusimamia utekelezaji wa mfumo huo kuwezesha bei shindani Kwa wakulima na mauzo Nje ya nchi.

📌Ahimiza wananchi wa Mbinga kujitokeza Kwa wingi ziara ya Makamu wa Rais.


Waziri wa Viwanda na Biashara ambae pia ni Mbunge wa jimbo la Mbinga vijijini Mhe. Judith Kapinga, amesema Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ni muhimu katika kuongeza thamani ya mazao, kuwawezesha wakulima kupata bei shindani na kulinda maslahi yao katika biashara ya mazao nchini.

Mhe. Kapinga ameeleza hayo leo, Novemba 9, 2026, katika mahojiano maalumu na kituo cha redio cha Ruvuma FM, akizungumzia masuala yanayohusu ziara ya kikazi ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius John Ndejembi Mkoani Ruvuma inayotarajiwa kuanza kesho, Novemba 10, 2026, katika Wilaya ya Mbinga mkoani Ruvuma.

Amesema Wizara ya Viwanda na Biashara inashiriki moja kwa moja katika usimamizi wa mfumo huo kupitia Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB), kwa kushirikiana na Wizara ya Kilimo, na AMCOS ili kuhakikisha mazao yanayohusika yanauzwa kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa.

Akifafanua manufaa ya mfumo huo, Mhe. Kapinga amesema unasaidia kuongeza ushindani wa bei za mazao, akitolea mfano wa kunde na mbaazi ambazo, kwa mujibu wa maelezo yake, awali zilikuwa zikiuzwa kwa Sh. 200 hadi 300 lakini kupitia mfumo huo zimeweza kufikia bei ya Sh. 1,400 hadi 1,500.

Aidha, amesema mfumo huo unamwezesha mkulima kufahamu kiasi cha mazao alichouza na fedha anazotarajia kupata, hivyo kuongeza uwazi na kupunguza uwezekano wa udanganyifu katika biashara ya mazao.

Aisha Mhe Kapingaamesema kuwa Mfumo wa Stakabadhi za Ghala una mchango katika kuweka kumbukumbu sahihi za mazao yanayouzwa nje ya nchi na kuongeza thamani ya bidhaa za Tanzania, huku Wizara ikiendelea kushirikiana na wadau kuboresha mazingira ya biashara na kukuza shughuli za wafanyabiashara nchini.

Akizungumzia kuhusu ziara hiyo Mhe Kapinga amesema akiwa wilayani Mbinga Makamuwaa Rais  atatembelea na kukagua mradi wa ujenzi wa maghala ya kuhifadhi chakula, Ujenzi wa hospitali ya halmashauri ya wilaya ya mbinga, kukagua Barabara ya Amani Makoro Ruanda, na kuzungumza na wananchi wa Mbinga.

ziara hiyo ya Makamu wa Rais inatarajia kuongeza fursa za Kibiashara hususani Kwa mikoa ya Nyanda za juu kusini ambapo Kwa sasa Serikali inatarajia Kijana reli ya kutoka  Mtwara hadi Ruvuma Kwa ajili ya usafirishaji wa makaa ya mawe na Chuma Kutoka mchuchuma na Liganga sambamba na uboreshaji wa bandari ya Nyasa ili kuchechemua uchumi.

Mipango mingine ni pamoja na Ujenzi wa kiwanda kiwanda unga kwenye halmashauri ya wilaya ya Mbinga na Ujenzi wa Maeneo ya Viwanda Kigonsera.